Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мария Анна Австрияның архигерцогинясы (немісше: Maria Anna von Habsburg, Erzherzogin von Österreich, сондай-ақ Мария Анна Бавариялық немесе Мария Анна, Бавария курфюрстісі деп те аталады; 13 қаңтар 1610 – 25 қыркүйек 1665) – неміс регенті, Баварияның сайлаушысы Максимилиан I-ге үйлену арқылы Баварияның курфюрстісі, және ұлы Фердинанд Мария, Баварияның сайлаушысының кәмелетке толмаған кезінде 1651 жылдан 1654 жылға дейін Бавария сайлаушылығының бірлескен регенті.
Archduchess Maria Anna of Austria (German: Maria Anna von Habsburg, Erzherzogin von Österreich, also known as Maria Anna von Bayern or Maria Anna, Kurfürstin von Bayern; 13 January 1610 – 25 September 1665), was a German regent, Electress of Bavaria by marriage to Maximilian I, Elector of Bavaria, and co regent of the Electorate of Bavaria during the minority of her son Ferdinand Maria, Elector of Bavaria from 1651 to 1654.
Австрияның эрцгерцогинясы
Грац қаласында дүниеге келген ол – Ішкі Австрияның эрцгерцогы Фердинанд пен оның бірінші әйелі Мария Аннаның бесінші және екінші, бірақ ең үлкен тірі қалған қызы еді. Ол 1616 жылы қайтыс болған анасының құрметіне аталған. Аң аулауға әлдеқандай құштарлық танытқан Мария Анна қатаң иезуиттер тәрбиесін алды және еңбекқорлық, ұқыпты өмір салты және сәнділік сияқты ерекше қасиеттері бар көркем әйел саналды. Ол туған неміс тілінен өзге итальян тілін де жақсы білді. 1619 жылы оның әкесі Киелі Рим империясының императоры және Богемия мен Венгрияның королі атанды, бұл оның мәртебесін едәуір көтерді. Екі жыл өткен соң, 1622 жылы император Фердинанд II Мантуя герцогы Винченцо I Гонзаганың қызы Элеонораға үйленді, бірақ олардан бала болмады.
Born in Graz, she was the fifth child and second, but oldest surviving, daughter of Archduke Ferdinand of Inner Austria by his first wife Maria Anna, a daughter of William V, Duke of Bavaria. She was probably named after her mother, who died in 1616. Maria Anna, who had a particular fondness for hunting, received a strict Jesuit upbringing and was considered a great beauty with exceptional virtues, such as prudence, orderly life and stateliness. She also spoke fluent Italian in addition to her native German. In 1619 her father became Holy Roman Emperor and King of Bohemia and Hungary, an event that considerably raised her status. Two years later, in 1622, the now Emperor Ferdinand II married again, with Eleonora, daughter of Vincenzo I Gonzaga, Duke of Mantua, with whom he had no children.
Неке
15 шілдеде 1635 жылы Венадағы Августин шіркеуінде Мария Анна өзінің қарындасының күйеуі, Баварияның сайлаушы Максимилиан I-ге үйленді. Оның бұрынғы әйелі, Лотарингиялық Елизавета, бірнеше ай бұрын қайтыс болған еді. Тойды Оломоуц епискобы Франц фон Дитрихштейн өткізді. Екі күннен кейін, 17 шілдеде жасалған неке шартында император Мария Аннаның Габсбург мұрасынан (Erbverzicht) бас тартпауын ерекше талап етті. Бұл, Габсбург архигерцогинялары шетелдік князьдерге үйленген кезде қалыпты жағдай болғанымен, Фердинанд II осылайша ұлының жоқ болған жағдайында ақырғы қызының мұрагерлік құқығын қамтамасыз етуді көздеген болуы мүмкін. Мария Аннаға қалыңдық ретінде Вассербург қамалынан және Крайбург пен Ноймаркт аудандарынан 250 000 флорин сомасында ақша берілді. Ал жесірлік резиденциясы ретінде ол Ландшуттегі Траусниц қамалын алды. Бұл одақ бавариялық сайлаушыға ұзақ күткен мұрагерді (оның алғашқы некесі баласыз қалған) дүниеге келтіруге және Францияға қарсы Киелі Рим империясымен одақтастығын көрсетуге мүмкіндік берді, себебі Франция соғысқа дайындалып жатқан еді. Дегенмен, бұл байланыс Австрия мен Бавария арасындағы қарым-қатынаста маңызды рөл атқармады.
On 15 July 1635 at the Augustinian Church, Vienna, Maria Anna married her uncle, Maximilian I, Elector of Bavaria, whose previous wife, Elisabeth of Lorraine, had died a few months earlier. The wedding was celebrated by Franz von Dietrichstein, Bishop of Olomouc. In the marriage contract, which was signed two days later on 17 July, the Emperor made the exceptional stipulation that Maria Anna would not renounce her rights over the Habsburg inheritance (Erbverzicht) as was customary for Austrian Archduchesses when they married foreign princes; this was made probably by Ferdinand II with the intention to secure the rights of his eldest daughter in the case of the extinction of his male descendants. As a dowry, Maria Anna received the amount of 250,000 florins secured from Wasserburg Castle and the districts of Kraiburg and Neumarkt. As a widow's seat she received Trausnitz Castle in Landshut. With this union, the Bavarian elector not only gained the opportunity to sire the long waited heir (his first marriage was childless) but also to demonstrate his alliance with the Holy Roman Empire against France, which was prepared for an imminent war. However, this connection only played a minor role in the relations between Austria and Bavaria later.
Баварияның электрсі
Некелері өте бақытты болды және Максимилиан I әйеліне мейіріммен күтім жасады. Мария Аннаның алғашқы жүктілігі кезінде сайлау жұбы табысты босану үшін Андхеске қажына сапар жасады. 1636 жылдың 31 қазанында Электриса алғашқы ұлын дүниеге әкелді, оны әкесі Фердинанд II есімімен Фердинанд Мария деп атады, сондай-ақ ол баланың спонсоры болды. Мария Аннаның босануы өте қиын болды, ол соншалықты әлсіреп қалды ki сөйлей алмады. Оның жазылуы Паолалық әулие Францисктің қасиетті деректерінің көмегіне байланысты болды, сондықтан Максимилиан I Нюнбург форм Вальдта оған арналған монастырь құрды. Габсбург тегіне қарамастан (оның ағасы Фердинанд III және басқа туыстарымен кеңінен хат алмасты), ол бавариялық көзқарасқа толыққанды берілді. Сонымен қатар ол Мюнхеннің жоғары лауазымды шенеуніктерімен жандағы пікір алмасты. 1644 жылы француздар Филипсбург бекінісін басып алғаннан кейін Мария Анна күйеуінің атынан ағасы Леопольд Вильгельмді бейбіт келіссөздерге түсуге шақырды. (Архигерцог Леопольд Вильгельм 1639 жылдан бері император әскерінің бас қолбасшысы болды.) 1650 жылы қайтыс болғанға дейін Максимилиан I әйеліне болашақ регенттігіне нұсқау беру үшін «Тreuherzige Information» (сенімді ақпарат) жазып берді.
The marriage was very happy and Maximilian I cared for his wife lovingly. During Maria Anna's first pregnancy, the electoral couple made a pilgrimage to Andechs to pray for a happy birth. On 31 October 1636, the Electress gave birth to her first son, who was named Ferdinand Maria after his grandfather Ferdinand II, who also acted as godfather for the child. The childbirth proved to be extremely difficult for Maria Anna; she became so weak that she lost her ability to speak. Her healing was attributed to the help of the relics of Saint Francis of Paola, so Maximilian I founded in Neunburg vorm Wald a monastery consecrated to him. Despite her Habsburg origins (she had an extensive correspondence with her brother Ferdinand III and other relatives), she was completely dedicated to the Bavarian viewpoint. In addition, she conducted lively exchanges of opinion with high officials of Munich. After the conquest of Philipsburg fortress by the French in 1644, Maria Anna urged her brother Leopold Wilhelm, on behalf of her husband, to enter into peace negotiations. (Archduke Leopold Wilhelm had been commander of the Imperial army since 1639.) Shortly before his death in 1650, Maximilian I had a Treuherzige Information (Trust information) written for his wife to give her guidance for her upcoming regency.
Баварияның регенті
1641 жылы Максимилиан I өсиет жазғанда, Мария Анна ұлының болашақта билік ететіні туралы, ұлттық мәселелерде бірлесіп қол қою құқығын талап етті. Алайда Бавария және Саксониядағы әкімшілік кеңсесі, Алтын бұқаға сәйкес, әйелдердің үкіметтен шеттетілгенін мәлімдеді. Ол күйеуінен жасырып, сарапшылар комиссиясына жүгініп, Максимилиан I-нің өсиетіне қосылған өзінің құқықтарын растау үшін қолайлы шешім алды. Осылайша, Максимилиан I қайтыс болғаннан кейін (27 қыркүйек 1651 ж.), оның інісі Альберт VI, Бавария герцогы, Фердинанд Марияның заңды регенті болды және Императорлық және сайлау соттарында бұл лауазымға бекітілді. Мария Анна Әділет департаментінің және басқа да мемлекеттік басқару міндеттерінің толық жауапкершілігін өз мойнына алды, нәтижесінде Баварияның тәжді ханшайымы (Dowager Electress) елді дерлік биледі. Альберт VI және тәжді ханшайымнан басқа, Хофкаммерпрезиденті Мендль де 1654 жылы жас электор толыққанды құқыққа ие болғанда онымен жұмыс істеуді жалғастырған басқару құрамына кірді. 1664 жылы Мария Анна, тіпті регенттік қызметі аяқталғаннан кейін де ұлына жақын кеңесші болып қалды және елді Әйен Құдай (Saint Joseph) қамқорлығына беруді ұсынды. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін ол Мюнхен резиденциясының оңтүстік-батыс бөлігіндегі «Жесірлер үйі» (Witwenstock) деп аталатын жерде тұрды. Өмірінің соңына дейін ол дауыс беру құқығы болмаса да, ең жоғары мемлекеттік орган – Жеке кеңестің (Privy Council) мүшесі болды. Ол Мюнхенде 55 жасында қайтыс болды және Санкт-Михаил шіркеуіне жерленді, ал оның жүрегі Альтёттингтегі Біздің Анамыздың қасиетті орнына (Shrine of Our Lady of Altötting) салынды.
When Maximilian I wrote his will in 1641, Maria Anna claimed in this for the eventual reign of her son, a co signature law in national matters. However, the Office of the Administrator in Bavaria and Saxony claimed that according to the Golden Bull women were excluded from government. She consulted an expert commission without her husband's knowledge and secured a favorable ruling concerning her rights added in Maximilian I's will. Thus, after Maximilian I's death (27 September 1651) his brother Albert VI, Duke of Bavaria legally became the regent for Ferdinand Maria and was confirmed in that position in both Imperial and electoral courts. Maria Anna assumed full responsibility for the Department of Justice and other country administrative tasks, however, which virtually left the Dowager Electress ruler of Bavaria. In addition to Albert VI and the Dowager Electress, the Hofkammerpräsident Mändl belonged to the administration that continued to work with the young elector when he attained his majority in 1654. In 1664 Maria Anna, who remained a close advisor to her son even after the end of her regency, suggested putting the country under the patronage of Saint Joseph. After the death of her husband, she lived in the so called Widow's floor (Witwenstock) in the southwestern part of the Munich Residenz. Until her death she was a member of the Privy Council, the highest governmental body, although she hadn't the right of voting. She died in Munich aged 55 and was buried at St. Michael's Church, while her heart was deposited in the Shrine of Our Lady of Altötting.
Әдебиетте
Мария Анна - "1634: Бавария дағдарысы" романының (Эрик Флинт және Вирджиния ДеМарс. Бэйн Кітаптар.) маңызды кейіпкері. Ол Максимилианға үйленуден қашып, өзін "Төмен елдердегі король" деп жариялаған туысы Дон Фернандоға паналады.
Maria Anna is a central character in the novel, 1634: The Bavarian Crisis (Eric Flint & Virginia DeMarce. Baen Books.) She escaped marriage to Maximilian and escaped to her cousin, Don Fernando, who had declared himself "King in the Low Countries".