Кіріспе

Иклаина (Ίκλαινα) – Грекияның Мессения аймағындағы Пилос муниципалитетіндегі тарихи ауыл. Пилостың солтүстік-шығысындағы төменгі төбелерде орналасқан бұл қоныс, соңғы қола дәуіріне (шамамен 1600–1100 ж.б.д.) жататын қаланың қалдықтарының үстінде салынған. Афина археологиялық қоғамы мен Миссури университеті – Сент-Луис (Michael Cosmopoulos басшылығымен) бұл археологиялық ескерткішті зерттеп, қазба жұмыстарын жүргізді. Қазбалар барысында Микен дәуірінің ерте сарайы, алып терраса қабырғалары, қабырға суреттері, жетілдірілген су ағызу жүйесі және б.з.д. 1450–1350 жылдар аралығында жасалған, «Сызықты Жазу B» деп аталатын ежелгі жазу үлгісінің мысалы бар саз тақташа табылды. Сонымен қатар, кейінгі классикалық және Византия дәуірлерінің мәдени ескерткіштері де кездесті.

Археологиялық зерттеулер

Иклаинадағы ежелгі елді мекенді жүйелі қазба жұмыстары 2006 жылы басталды, бұл қазба жұмыстарына дейін бес жыл бойы жүргізілген аумақты зерттеуден кейін болды. Археологтар Микен гректерінің соңғы кезеңінен бастап, соңғы эллинистік кезеңнің басына дейінгі тұрғын үйлерді анықтады. Атап айтарлықтай жайт, 23 x 8 м өлшемдес, циклопиялық құрылыс әдісімен, ірі тас блоктарын пайдалана отырып салынған үлкен террасаның табылуы болды. "Циклопеялық терраса" деп аталатын бұл құрылыс, мегарон типіндегі ірі ғимаратты тіреп тұрды. Ғимараттың екі немесе үш қабаты болуы мүмкін, және ол Циклопеялық терраса кешені деп танылды. Бұл ғимараттың бір бөлігі қираған болса да, қазба жұмыстары оның сақталған бөліктерін ашты және сәулеттік пішінін анықтады: төртбұрышты орталық ауланың айналасына салынған үш қанаттан тұратын ғимарат кешені. Табылған жылжымалы заттар осы ғимараттың соңғы кезеңінің LH IIIA2 кезеңіне, яғни шамамен 1330 ж.б.д. жатқанын көрсетті. 2009 жылғы қазба кезінде 2500-нан астам қабырға суреттерінің фрагменттері табылды. Бір фрагментте үш адам бейнесі, дельфиндер және әйелдер шеруі бейнеленген кеме көрсетілген. Циклопеялық террасадағы бұл ғимарат кешені LH IIIA2 кезеңінде толығымен қирап, қайта салынбады. Кейінірек, елді мекеннің солтүстік бөлігінде құрылыс жұмыстары жүргізілді, онда "Мегарон Γ" деп аталатын құрылыс салынды. Бұл құрылыста кем дегенде үш бөлме және веранда болды. Ошақ пен қоймалар табылды. Оңтүстік жағындағы ғимараттарда өте күрделі кәріз жүйесінің бөліктері анықталды. Алайда, ең маңызды жаңалық орталық кәріздің жанындағы қоқыс тастау орнынан табылды. Онда екі жағына да жазу жазылған "Сызықтық B" тақташасының фрагменті табылды. Бұл тақташа LHIIB/IIIA1 кезеңіне, яғни шамамен 1450-1400 ж.б.д. жатса, ол Грекия материгінде табылған ең ерте Микен тақташасы болып табылады. Сонымен қатар, 2012 жылғы қазба кезінде сол кезең үшін және жалпы Грекия үшін бірегей ашық аспандағы қасиетті орын табылды. Сол қазба кезеңіндегі тағы бір маңызды жаңалық – үлкен тікбұрышты ғимарат (X ғимараты) болды, оның алдынан өте күрделі құрылысқа ие, төселген көше өтті, бұл шеру жолы болуы мүмкін, ол елді мекеннің үйлерінен Циклопеялық терраса кешеніне дейін жол ашты. Қолда бар мәліметтер Иклаинаның LH IIB/IIIA1 кезеңінде қуатты Микен орталығы болғанын көрсетеді. Ірі құрылыс кешендері, бай табыстар, жоғары талғам және тұрғындардың техникалық білімінің жетілген деңгейі Иклаинаның автономды шағын мемлекеттің астанасы болуы мүмкін екенін көрсетеді, ол көршілес Ано Энглианос мемлекетімен қақтығысқа түсіп, одан жеңіліп, Пилия провинциясының бірінің екінші деңгейдегі астанасына дейін төмендетілген болуы мүмкін. Ежелгі қаланың соңғы қирауы шамамен 1200 ж.б.д. болған сияқты.