Жан Жапар: Ренессанс дәуірінің Франко-фламанд композиторы
Jean Japart
Жан Жапар – ренессанс дәуірінің франко-фламанд композиторы, Италияда белгілі. Sforza капелласында жұмыс істеген, Josquin des Prez-бен байланысы болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жан Жапарт (шамамен 1474 – 1481 жылдары өмір сүрген) – Ренессанс дәуіріндегі франко-фламанд композиторы, Италияда қызмет еткен. Ол шансон шығармаларымен танымал болды және, мүмкін, Жоскин де Престің досы болған.
Jean Japart (fl. c. 1474 – 1481) was a Franco Flemish composer of the Renaissance, active in Italy. He was a popular composer of chansons, and may have been a friend of Josquin des Prez.
Өмір және жұмыс
Оның өмірі туралы 1470-ші жылдардың соңындағы қысқа мерзімнен басқа ештеңе белгісіз, бірақ оның Пикардияда туған болуы мүмкін. Ол 1474 және 1476 жылдар аралығында Миландағы танымал Сфорца капеллалық хорының мүшесі болды, онда Александр Агрикола, Лойсет Компер және Йоханнес Мартини де болды – сол кезде бұл мекеме Еуропадағы ең белгілі әншілер мен композиторлар тобының бірі еді. 1476 жылы Галеаццо Сфорцаның қазасынан кейін, ол көптеген музыканттар сияқты Миланды қалдырды; Жапарт Феррараға кетті, онда ол бірден Эрколь I д’Эстеге қызметке орналасты. Ол Феррара сарайындағы ең көп жалақы алатын әншілердің бірі ғана емес, сонымен қатар герцог оған Феррарада үй берді. 1481 жылға қарай ол із жазып қалмады, одан кейін оның жайлы ешқандай мәлімет жоқ. Жапарт 23 шансонның авторы. Жоскеннің жоғалған шығармасы – Revenu d’oultrements, екі композитордың достығының куәсі ретінде жиі айтылады. Егер осылай болса, олар 1481 жылдан кейін Миланда кездескен болуы мүмкін, себебі Жоскен Италияға шамамен 1484 жылға дейін бармаған. Стильдік тұрғыдан алғанда, Жапарттың музыкасына Бургундия композиторларының ерте тобының бірі – Буснуа әсер еткен. Ол квадлибетті ұнатты, ол бірнеше бұрынғы мелодияларды тапқыр түрде біріктіруді білдіреді, сондай-ақ ол әншілердің мәтіндегі анықтамалар арқылы шешуге тиіс болған табысқа қадам басқан канондарды жазды. Мысалы, оның бір шансонын дұрыс орындау үшін бір бөлігін он октава төменге көшіріп, кері бағытта орындау керек. (Егер табыс дұрыс шешілсе, бөліктер 15 ғасырда Тинкторис сияқты теоретиктердің еңбектерінде сипатталғандай, контрпункттің қабылданған ережелерін бұзбай бірігеді.) Жапарттың музыкасы кең таралған, өйткені оның көптеген шансондары Петруччи басып шығарды және кеңінен таралды.
Nothing is known about his life except for a brief period during the late 1470s, although it is probable he was born in Picardy. He was one of the members of the famous Sforza chapel choir in Milan between 1474 and 1476, which included Alexander Agricola, Loyset Compère and Johannes Martini, the time when this institution had one of the most famous groups of singers and composers in Europe. After the assassination of Galeazzo Sforza in 1476, he left Milan, as did most of the musicians; Japart went to Ferrara where he was quickly employed by Ercole I d'Este; not only did he become one of the most highly paid singers at the Ferrarese court, but the Duke gave him a house in Ferrara. By 1481 he was gone, and there is no further record of him. Japart was the composer of 23 chansons which are extant. A lost composition by Josquin, Revenu d'oultrements, Japart is often cited as evidence of a friendship between the two composers; if so, they probably met in Milan after 1481, since Josquin did not go to Italy until around 1484. Stylistically, Japart's music is influenced by Busnois, one of the earlier group of Burgundian composers. He was fond of the quodlibet, the combination of several pre existing tunes in ingenious ways, and he also wrote puzzle canons — compositions which the singers were intended to figure out from clues given in the text. For example, one of his chansons can only be performed correctly by transposing one of the parts down a twelfth and singing it in retrograde motion. (When a puzzle canon is solved correctly, the parts fit together without violation of the prevailing rules of counterpoint, which in the 15th century are described in the works of theorists such as Tinctoris.) Japart's music was evidently popular, since many of his chansons were reprinted by Petrucci and achieved wide distribution.
Анықтамалар және қосымша оқу
және Джейн Олден. "Жапарт, Жан", "Гров Музыка Онлайн", ред. Л. Мэйси (2005 жылғы 10 қаңтарда қарастырылды), grovemusic.com (абоненттік қол жеткізу).
and Jane Alden. "Japart, Jean", Grove Music Online, ed. L. Macy (accessed January 10, 2005), grovemusic. com (subscription access).