Кіріспе

Францискандық монах, шейіт және қасиетті

Гонсало Гарсия, О. Ф. М. (Гонсало Гарсия; 1556 – 5 ақпан 1597), ерте заманауи Үндістандағы португалдық Бомбей мен Бассейннен шыққан Францискан тәртібінің лайықты бауыры болды. Ол 16 ғасырдағы Жапония шогунатында христиандық шейіт болып қайтыс болды және Жапонияның жиырма алты шейітімен бірге қасиетті деп жарияланды. Португалияның Иоан III Нуну да Куньяны Гоа губернаторы етіп тағайындады. Оның басшылығымен португалдар Гузрат сұлтанынан Диуді жаулап алуға тырысты. Бассейннің жаулануы да осы әрекеттің бір бөлігі болды. Бірқатар қақтығыстардан кейін Да-Кунья 1534 жылғы желтоқсанда Бассейн шарты арқылы қаланы бақылауға алды. Сент-Себастьян бекінісінің құрылысы 1536 жылы басталды. Аймақ кеме жасауға қажетті ағаштарымен бағалы болды. Оның құнарлылығы мен орналасуы, сондай-ақ денсаулыққа жарасымды климаты оны маңызды сауда орталығына және көптеген португалдық ақсүйектердің мекеніне айналдырды, ал қала еуропалық қала сипаттарын қабылдады. Бассейннің гүлденуі оның сол кездегі әлемдегі португалдық колониялардың ең бай қалаларының бірі саналғанын көрсетті. Ол Португалдық Солтүстік Үндістан провинциясының астанасы болды, ал Гоа – Португалдық Оңтүстік провинциясының астанасы болды. Португалдар бұл аймақты 200 жылдан астам уақыт бойы басқарды.

Ерте өмір

Гарсия 1557 жылы дүниеге келген. Лиссабон мұрағатындағы (ANTT) құжаттарда ол Бассейндегі Агасайм (Агаши ауылының тұрғыны) ретінде сипатталған. Оның әкесі португалдық әскери қызметкер, ал анасы – канарими, португалдықтардың Конкан аймағының тұрғындарын атауы. Қазіргі ғалымдар, мысалы Генсе мен Конти, Гонсалоның анасы Бассейннен екенін мойындайды. Еуропалық әке мен үнді анасының баласы болғандықтан, ол португалдық мағынада метис болды. Форт еуропалықтар мен олардың қызметшілері үшін арналған. Португалияның отарлық үкіметінің саясатына сәйкес, жергілікті әйелге үйленген португалдықтарға белгілі бір жеңілдіктер берілді. Сондықтан Гарсияның әкесіне жұмысынан босатылып, фортта азаматтық қызметкер ретінде қалуға рұқсат берілді, осылайша оның отбасы форт ішінде тұруға мүмкіндік алды. Гарсия Форт-Бассейндегі иезуит мектебінде оқыды және Igreja do Santo Nome de Jesus (Исаның қасиетті аты шіркеуі), қазір Санкт-Гонсало Гарсия шіркеуі деп аталатын шіркеуге көмектесті. Осы жерде Гарсия иезуит діни қызметкері Себастьяо Гонсалвеске кездесіп, ол өмір бойындағы досы мен кеңесшісіне айналды. Иезуиттермен бірге ол грамматика, философия және Рим тарихын оқыды.

Миссионер емес

1580 жылы Гарсия бірнеше иезуит миссионерлерімен бірге Бассейнен Жапонияға сапар шекті. Ол тілді тез меңгерді. Миссионер ретінде ол көпшілік орындарда жүріп, балаларды өздеріне мейірімді мінезімен, ел тілін еркін білуімен және жылы қарым-қатынасымен тартатын. Ол сегіз жыл бойы адал катехизатор болып қызмет етті. Кеменің капитаны Франсиско де Оландия жапондық кеден қызметкерлерімен сөйлескенде, "Испанияның жаулап алушылары" туралы айтып, Испания королінің әлемде көптеген елдерді бағындырғанын мақтанды. Ол Испания королінің алдымен миссионерлерді халықты өз билеушісіне қарсы қоюға итермелеу үшін жібергенін айтты. Бұл мәселе Тойотоми Хидеошиге жеткенде, ол қатты ашуланды. Бұл жағдайды оның дәрігері және жақын кеңесшісі Якуин Зенсо өз мүддесіне пайдаланды. Шогун Жапониядағы барлық христиан миссионерлерін тұтқындап, өлім жазасына кесу туралы бұйрық берді. Францискан миссионерлері, оның ішінде Баутиста, Гарсия және басқалары 1596 жылдың 8 желтоқсанында тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Сондай-ақ, үш иезуит, олардың ішінде жергілікті семинарист Пол Мики де болды.

Шейіт болу жолы

4 қаңтарда өлім жазасына кесілген тұтқындар Киотодан жолға шықты. Олар Киотодан Нагасакиге дейін Сакай, Окаяма, Хиросима, Шимоносеки және Каратсу арқылы алты жүз миль жол жүрді. 1597 жылғы 4 ақпанда Нагасакиге жетті. Келесі күні таңертең оларды Нишигаока деп аталатын төбеге алып барды. Гарсия миссионерлердің арасында ең белгілісі болғандықтан, оған орталық орын берілді. Ату сағат 10-да басталды. Ол, Петр Баптист және басқа руханилар, сондай-ақ үш иезуитпен бірге, Франциск орденінің үшінші тармағының мүшелері болған он бес жасөспіріммен бірге айқышқа хегілді. Сотталғандар тығырыққа тірелгендей шаршап, көп шыдамады, жарты сағаттың ішінде бәрі аяқталды. Екі сарбаз осы қызметті аяқтады, миссионерлердің кеудесіне найзаларын қадады. Жазаны тамашалаған португал және жапон христиандары күзетшілерді итеріп, өлтірілгендердің қанына малынған маталарды, қанға тоңған топырақты жинап, киелі реликвиялар үшін діни киімдерін және кимоноларын жыртып алды. Күзетшілер реликвия іздеушілерді ұрып, тәртіпті қалпына келтірді. Төбе төңірегіне күзетшілер қойылып, көрермендерді қашықтықта ұстады.

Құрмет

1627 жылы Папа Урбан VIII жиырма алтысын құрметті деп жариялады және иезуиттер мен францискандарға оларды қастерлеуге рұқсат берді. 1629 жылы оларды бүкіл Әлемдік Шіркеуде қастерлеуге рұқсат берілді. Бұл мәселе екі ғасырдан астам уақыт бойы ескерусіз қалды. 1862 жылы ол қайта қарастырылды және 1862 жылдың 8 маусымында Папа Пий IX Гонсало Гарсияны және оның серіктерін қасиетті деп жариялады. Гонсало Гарсия бауыры Үндістан мен Үнді субконтинентінің алғашқы католик әулиесі болды, ал 2012 жылдың 8 маусымы оның қасиетті деп жарияланғанына 150 жыл толуын белгіледі.

Мұра

Гарсияның есімі Васайдағы колледжге берілді. Ол Васай Рим-католик епархиясының қамқоршысы және оның мерекесі шейіттер тобының бірлескен мерекесі ретінде 6 ақпанда тойланады (өлімінің нақты күні 5 ақпан болса да, ол күні Әзіз Агата мерекесі). Васай епископы Томас Дабре Гарсияның бүгінгі маңыздылығы оның қайырымдылығы мен махаббатының барлық адамдарға ортақ екендігінде екенін айтады. 1745 жылы бразилиялық бір адам Гонсало Гарсияның кішкентай мүсінін Португалиядан Бразилиядағы Ресифке оның қоңыр терісіне байланысты (оның үнді тегінің тағы бір дәлелі) алып келді, сол жерде оған деген құрмет тез арада өркендеді.