Тау доғасы (Anarhynchus montanus) – құрлықта тіршілік ететін, су жағасында емес, құрғақ далада мекендейтін орташа денелі құс. Сипаттамасы, өлшемдері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі. Таулық шұбар (Anarhynchus montanus) – шұбарлар тұқымдасына (Charadriidae) жататын орташа денелі жер құсы. Оның аты дұрыс қойылмаған, себебі ол тегіс жерде мекендейді. Көптеген шұбарлардан өзгеше, ол көбінесе су жағасында немесе ылғалды топырақта кездеспейді; құрғақ ортаны, қысқа шөпті (әдетте мал жаюдан) және жалаңаш жерді ұнатады. Оның бойы 5-9 дюйм (12,7-22,8 см), ұзындығы 8-10 дюйм (20,3-25,4 см) аралығында болады, ал салмағы шамамен 102 граммды құрайды.
Species of bird
The mountain plover (Anarhynchus montanus) is a medium sized ground bird in the plover family (Charadriidae). It is misnamed, as it lives on level land. Unlike most plovers, it is usually not found near bodies of water or even on wet soil; it prefers dry habitat with short grass (usually due to grazing) and bare ground. Its height is in the range of 5 9 inches (12.7 22.8 cm), and length in the range of 8 10 inches (20.3 25.4 cm); and it weighs around 102 grams.
Сипаттама
"Плювер" сөзі латын тіліндегі "pluvia" сөзінен шыққан, ол "жаңбыр" дегенді білдіреді. Орта ғасырдағы Англияда көшіп жүретін кейбір құстар жаңбырмен бірге көбейетін жерлеріне қайтып келгендіктен, оларды "пловэр" деп атаған. 1832 жылы американдық табиғатты зерттеуші Джон Кирк Таунсенд Роки тауларының жанында белгісіз құстың бір түрін байқады және барлық осы құстар тауларда өмір сүреді деп ойлады. Пловэр әр көктемде көбейетін жеріне оралады, сондықтан бұл түрге қате атау – "таулық пловэр" берілді. Таулық пловэрдің денесі ұзын, салмағы шамамен 140-170 грамм. Қанаттарының жайылуы 80-90 сантиметрге жетеді. Таулық пловэрдің дауысы – төменгі, өзгермелі сыбызғыға ұқсайды. Екі жынысы да бірдей мөлшерде болады. Сыртқы түрінде ол Charadrius plovers-ке тән, бірақ көптеген түрлерден айырмашылығы, кеудесінде жолақ жоқ. Жоғарғы бөліктері құмды қоңыр, ал төменгі бөліктері мен беті ақшыл. Маңдайының алдыңғы бөлігінде қара қауырсындар және әр көзден мүңкісіне дейін қара жолақтар (жолақ қыста қоңыр түсті және көрінбей қалуы мүмкін); қалған қауырсындары қарапайым. Таулық пловэр өз туысы – көгершінге қарағанда әлдеқайда тыныш. Оның дауысы әртүрлі, көбінесе төменгі ырғақты, дірілдеген немесе гүрілдеген сыбызғылар болады. Құрмет көрсету кезінде ол алыстан есітілетін сиырдың ырысылдауына ұқсас дыбыс шығарады.
The word plover came from a Latin word pluvia which means "rain". In Medieval England some migratory birds became known as plovers because they returned to their breeding grounds each spring with rain. In 1832 American naturalist John Kirk Townsend spotted a species of unknown bird near the Rocky Mountains, and assumed that all these birds live in mountains. The plover comes back each spring to its breeding grounds, and so the wrong name mountain plover was given to the species. The mountain plover is long and weighs about Its wingspread is The mountain plover's call consists of a low, variable whistle. Both sexes are of the same size. In appearance it is typical of Charadrius plovers, except that unlike most, it has no band across the breast. The upperparts are sandy brown and the underparts and face are whitish. There are black feathers on the forecrown and a black stripe from each eye to the bill (the stripe is brown and may be indistinct in winter); otherwise the plumage is plain. The mountain plover is much quieter than its relative the killdeer. Its calls are variable, often low pitched trilled or gurgling whistles. In courtship it makes a sound much like a far off cow mooing.
Тарату
Ол Солтүстік Американың биік жазықтарында Альбертаның оңтүстік-шығысынан және Саскачеванның оңтүстік-батысынан Нью-Мексиконың солтүстігіне және Техас штатының панхендл аймағына дейін, сондай-ақ Батыс Техастың Дэвис тауларындағы бірнеше оқшауланған жерлерде көбейеді. Халықтың шамамен 85 пайызы қыста Калифорнияның Сан-Хоакин және Империялды аңғарларында. Оның қысқы ареалы АҚШ-Мексика шекарасы бойында да созылады, бірақ Мексика тарапында одан да кеңірек таралған. Таулық құс көбейе үшін шамамен 70 акр аумақ, ал көбеймейтін кезде 25 акр аумақ қажет етеді. Шілде айының аяғына қарай таулық шұбарлар көбейетін жерлерін тастап, оңтүстік Ұлы жазықтарда көбейгеннен кейінгі шағылысу кезеңін өткізеді. Осы кезде олардың қозғалысы туралы көп мәлімет жоқ, алайда олар Колорадоның Уолш аймағында және Нью-Мексиконың орталық бөлігіндегі шөп шаруашылықтарында жиі кездеседі. Қараша айының басында көпшілігі оңтүстікке және батысқа қарай қыстауға көшеді. Көктемгі көші-қон тікелей және үздіріссіз жүзеге асады.
It breeds in the high plains of North America from extreme southeastern Alberta and southwestern Saskatchewan to northern New Mexico and the Texas panhandle, as well as an isolated site in the Davis Mountains of West Texas. About 85 percent of the population winters in the San Joaquin and Imperial Valleys in California. Its winter range also extends along the U. S. Mexican border, more extensively on the Mexican side. The mountain plover needs about 70 acres of territory for breeding, and about 25 acres for survival in non breeding times. Around late July, mountain plovers leave their breeding range for a period of post breeding wandering around the southern Great Plains. Little is known about their movements at this time, although they are regularly seen around Walsh, Colorado and on sod farms in central New Mexico. By early November, most move southward and westward to their wintering grounds. Spring migration is apparently direct and non stop.
Экология және жағдайы
Ол негізінен жәндіктермен және басқа да кішкентай буынтұқымдылармен қоректенеді. Ол көбінесе малмен бірге болады, олар жәндіктерді тартып, оларды қозғайды. Көктемнің басында (Колорадоның солтүстігінде сәуір айында) тау құсқарлары шұңқырсыз жерде ұялайды. Көбею ортасы қысқа, сирек өсімдіктер өсетін ашық жер болуы керек. Құсқарлар көбінесе бизон мен қара құйрықты дала тышқандарымен бірге болатын жерді таңдайды. Бұл жануарлар шөппен қоректенеді және өсімдіктерді қысқа ұстайды. Құсқарлар дала тышқандарының колонияларының арасында ұялайды, себебі олардың азық іздеуі мен қуыс қазуы одан да көп ашық топырақты ашады, бұл құсқарлардың ұя салуы үшін өте қолайлы орта жасайды. Олардың ұялайтын жерлерін ашық жерге құюы себебі, олар жермен үйлесіп, өздерін жемтірек құстардан жасырады, ал қысқа өсімдіктер оларға жердегі жыртқыштарды оңай көруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, олар үшін жәндіктерді табу оңай деп есептеледі. Тау құсқарларының ұясының тірі қалу деңгейі 26-дан 65%-ға дейін жетеді. Бұл кең ауқым климаттың өзгеруінің ұяның тірі қалуына тигізетін әсеріне байланысты болуы мүмкін. Суық климатта, жауын-шашын аз болған жерде салынған ұяның тірі қалу мүмкіндігі жоғары. Бұл жағдайлар артықшылықты жасайды, себебі климаттың жұмыртқаларға тікелей әсері, жыртқыштардың мінез-құлқының өзгеруі немесе ата-аналардың өлім-жітіміне әсер ететін өсімдіктердің өзгеруі болып табылады. Жоғары температура жұмыртқаларды ыстық стреске ұшыратуы мүмкін, сондай-ақ ылғалды климат жыртқыштардың иіс сезу қабілетін күшейтеді, бұл ұяларды табуға көмектеседі. Ұяларды жоюдың басты себебі - ұя жыртқыштары. Осы себепті, ол тірі қалу деңгейінің негізгі қозғаушы күші болып табылады. Топырақтың ылғалдылығы артуы дала құстарында өмір сүруге қолайлы ашық жерлер мен қысқа шөптердің ортасын өзгертуі мүмкін. Олардың көбею маусымы жаз айларында жалғасады және шілде айының соңында немесе тамыздың басында аяқталады. Жұптасу кезінде аталық аймақты белгілеп, аналықтарды тарту үшін әрекеттер жасайды. Аналықтар бірнеше рет жұмыртқа салады, әр ретінде үш жұмыртқадан; жұмыртқалар ақ түсті, қара дақтармен. Аналықтардың энергиясын көп жұмсауына байланысты көбею маусымы өткен сайын жұмыртқаның мөлшері кішірейеді. Құрғақшылық кезінде салынған жұмыртқалар көбірек болып, шабаққа көбірек қоректік заттар береді, сондықтан тірі қалу мүмкіндігі артады. Тау құсқарлары екі жыныстың да кезекпен бағып-қағуын жүзеге асырады. Аналық алғашқы жұмыртқаларын аталыққа бағып-қағуға қалдырып, содан кейін өзі бағып-қағайтын екінші жұмыртқаларын салады. Бұл бағып-қағу түрі тау құсқарларына өте қолайлы және аналық пен аталық бірге бір жұмыртқаны бағып-қағайтын ұқсас құстарға қарағанда, көбірек шабақтардың өмірге келуіне мүмкіндік береді. Аналық бір көбею маусымында бірнеше аталықтармен жұптасып, бірнеше аталықтар бағып-қағайтын ұяларға ие болуы мүмкін. Бұл аналықтың көбею сәттілігін арттырады, бірақ аналыққа көп жұмыртқа салу үшін көп энергия жұмсау қажет, сондықтан аналықтың екі ғана жұмыртқа салуы жиі кездеседі. Егер жұмыртқалар түрлі қауіп-қатерлерден, әсіресе, койот, жылан және тез жүретін түлкі сияқты жыртқыштардан аман қалса, олар 28-31 күн ішінде қашады, ал жас шабақтар бірнеше сағаттан кейін ұядан кетеді. Келесі екі-үш күн ішінде олар ұядан бір-екі шақырым қашықтықтағы жақсы азық болатын жерге, көбінесе малға арналған су қоймасының маңында көшіп кетеді. Олардың саны 5 000 мен 10 000 ересек құс аралығында бағаланған, бірақ бұл сандар жақында 11 000 мен 14 000 аралығында қайта қарастырылды, жалпы саны шамамен 15 000 - 20 000 деп есептелді. 2009 жылдың наурыз айында Корнелл университетінің орнитология зертханасы федералды агенттіктермен және басқа ұйымдармен бірлесіп шығарған, өзінің түріндегі бірінші көп агенттік есебінде тау құсқарларының санының күрт төмендеуін көрсеткен құстардың бірі екендігі көрсетілді. Тау құсқарларының санының азаюына егін шаруашылығы, қалаға көшу және олардың мекендеу ортасын асыра жаю себеп болып отыр. Фриц Кнопф тау құсқарларын жақыннан зерттеп, олардың санының төмендеуін қадағалап отыр. Бұл төмендеу 1999 жылы оларды қауіп төнген түрлер тізіміне енгізу ұсынысына әкелді. 2009 жылдың 29 маусымында АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі тау құсқарларын Құрып кету қаупі төнген түрлер туралы заңға сәйкес қауіп төнген түрлер тізіміне енгізу туралы ереже ұсынды.
It feeds mostly on insects and other small arthropods. It often associates with livestock, which attract and stir up insects. Mountain plovers nest on bare ground in early spring (April in northern Colorado). The breeding territory must have bare ground with short, sparse vegetation. Plovers usually select a breeding range that they share with bison and black tailed prairie dogs. These animals are grazers that keep vegetation short. Plovers like to nest among prairie dog colonies because the foraging and burrowing that these animals do expose even more bare soil which creates an ideal habitat for plover nest sites. It is believed that plovers like to nest on bare soil because they blend into the land hiding them from birds that may prey on them and the short vegetation allows them to easily detect predators on the ground. It is also believed it is easier for them to spot insects to eat. A mountain plover nest has a survival rate that ranges from 26 to 65%. This wide range may be due to the impact that varying climate has on nest survival. A nest made in a colder climate with less precipitation has a better chance of survival. These conditions are preferred because of the climate's effect on the eggs directly, changes in predatory behavior, or changes in vegetation that can affect the mortality rates of parents. Higher heat may expose eggs to heat stress;also, a wetter climate may factor in to predators having a more sensitive sense of smell, aiding the discovery of nests. Nest predators are the biggest cause of nest destruction. Because of this, it is a primary driving force of survival rate. Increase in soil moisture may the environment of bare grounds and short grass that prairie birds thrive in. Their breeding season extends over the summer months and ends some time around late July or early August. During mating the male will set a territory and perform displays to attract a female. Females lay multiple clutches of eggs with three eggs to a clutch; the eggs are off white with blackish spots. Egg size decreases as the breeding season goes on because of the high energy cost on the females. It has been found that eggs laid during a time of drought tend to be larger providing the incubating chick with more nourishment and so a greater chance at survival. Mountain plovers perform uniparental incubation by both sexes. Females leave their first clutch to be incubated and tended to by the male and then lay a second clutch, which she tends to herself. This type of incubation suits the mountain plover well and allows for a greater yield of chicks compared to similar species of birds in which both the male and female tend a single clutch together. Females can mate with several males and have several male tended nests in one breeding season. This would result in a greater reproductive success for the female but there is a high energy cost on the female laying so many eggs and so it is more common for a female to lay only two clutches. If the eggs survive various dangers, especially such predators as coyotes, snakes, and swift foxes, they hatch in 28 to 31 days, and the hatchlings leave the nest within a few hours. In the next two or three days, the family usually moves one to two kilometers from the nest site to a good feeding area, often near a water tank for livestock. The population has been estimated at between 5,000 and 10,000 adult birds, although those numbers have recently been revised to the range of 11,000 to 14,000, with a total population estimate of about 15,000 to 20,000. In March 2009, a multi agency report, the first of its kind, issued by the Cornell University Lab of Ornithology in conjunction with federal agencies and other organizations, indicated that the mountain plover is one of the birds showing serious declines in population. The population of mountain plovers is in decline because of cultivation, urbanization, and over grazing of their living space. Fritz Knopf has closely studied the mountain plover, and has tracked population declines. These downhill trends led to a 1999 proposal to list them as a threatened species. On June 29, 2009, the U. S. Fish and Wildlife Service published a proposed rule to list the mountain plover as threatened under the Endangered Species Act.
Сақтау
2005 жылғы есепте Стивен Динсмор, Гэри К. Уайт және Фриц Л. Кнопф жүргізген зерттеуде Монтана штатының солтүстік-орталық бөлігіндегі Филипс округінің оңтүстігінде тау құсқұйрықтары мен далалық тышқандарының популяциясы экожүйе және тау құсқұйрығын сақтау туралы ақпарат алу мақсатында бақыланды. Тау құсқұйрықтары далалық тышқандардың колонияларында мекендеуін ұнатады, демек далалық тышқандардың санының артуы тау құсқұйрықтарының санының артуымен қатар жүреді. Бұл білім тау құсқұйрығын сақтау жұмыстарында пайдалы болуы мүмкін. Далалық тышқандар колонияларының жоғалуы Монтанадағы тау құсқұйрықтары үшін үлкен қауіпті құрайды; егер далалық тышқандар колонияларын сақтап қалу мүмкін болса, тау құсқұйрықтарын сақтау мүмкіндігі артады. Ұсынылған басқа да сақтау жоспарларына қалған көбею және қыстау орындарын қорғау, жайылымдық жерлерді ауыл шаруашылығына пайдалануды тоқтату кіреді. Тау құсқұйрықтары мен далалық тышқандардың байланысы Монтанада ерекше күшті, бірақ Колорадоның жазықтарында және Вайомингтің жазықтары мен бұталы далалық жерлерінде одан аз. Далалық тышқандар экожүйеде көп кездеспейтін жерлерде, өрт немесе мал жаю далалық тышқандардың орнына қолданылуы мүмкін, себебі олар төмен өсімдіктерді сақтайды. Құсқұйрықтарға қолайлы орта құруда, жазық далалық жерлерде үлкен сәттілікке қол жеткізіледі. Дегенмен, сақтау тұрғысынан қарағанда, құсқұйрықтар популяциясының көп бөлігі Монтана штатындағы олардың солтүстік шегінде көбейеді, сондықтан бұл аймақты сақтау жөнінен басымдыққа ие ету жөн. Вайоминг штатындағы құсқұйрықтардың саны басқа штаттарға қарағанда төмен, бірақ Вайомингтегі тау құсқұйрықтарының саны және жайылымдық жерлердің көбінесе сақталған кең аумақтары қалалық және ауыл шаруашылық дамуы жалғасып жатқан көршілес штаттардағы жағдайға қарағанда алдағы жылдары маңыздырақ болады. Оклахома штатындағы картаға түсірілген тау құсқұйрықтарының орналасқан жерлерінің 90%-ы егістік жерлерде, көбінесе жалаңаш және тегіс жерлерде орналасқан. Олардың сүйікті жерлері сазды-балшықты топырақтан тұрады, себебі құмды топырақтарда құм оңай шашылып, ұяларды жауып, көру қабілетін нашарлатып, көзге тітіркеніш тудыруы мүмкін. Оклахома штатында тау құсқұйрықтарының тұрақты болуын қамтамасыз ету үшін қосымша зерттеулер қажет. Тау құсқұйрықтарының популяциясын қадағалау және зерттеу олардың тіршілігін қалай қолдауға болатынын түсіну үшін жалғастырылуы керек. Құсқұйрықтар экожүйе үшін маңызды, өйткені олар өздерінің мекендеу орындарының денсаулығының көрсеткіштері болып саналады. Жергілікті басқарушылар жерді және далалық тышқандар колонияларын кен өндіру сияқты адамның зиянды әрекеттерінен қорғау арқылы және әрбір аймақтағы қолайлы мекендеу орындарының көлемі мен денсаулығын қадағалау арқылы құсқұйрықтарға ең көп көмек көрсете алады. Балапандардың аз тіршілік етуі популяцияның төмендеуіне себеп болады. Ұядағы балапандардың тіршілігін арттыруға бағытталған күш-жігер, жас балапандардың тіршілігін қамтамасыз етуге қарағанда, аз өсімді қамтамасыз етеді. Халық санының өсуіне көбірек көмектесу үшін жұмыртқадан кейінгі тіршілік туралы көбірек білу қажет.
A 2005 report details that in a study conducted by Stephen J Dinsmore, Gary C White, and Fritz L Knopf, the populations of mountain plovers and prairie dogs in southern Phillips County in north central Montana were observed in the effort to provide clues about the ecosystem and mountain plover preservation. Mountain plovers like to build their habitats in prairie dog colonies, meaning that an increase in prairie dogs will coincide with an increase in mountain plovers. This knowledge can be useful in mountain plover conservation efforts. The loss of prairie dog colonies is a huge threat to mountain plovers in Montana; if prairie dog colonies can be preserved, there is a greater chance that mountain plovers can be saved. Other proposed plans of preservation include protecting remaining breeding and wintering habitats, and stopping the conversion of grasslands for agricultural purposes. The connection between mountain plovers and prairie dogs is particularly strong in Montana, but less so in the grasslands of Colorado and the grasslands and shrub steppe habitats of Wyoming. In places where prairie dogs aren't as prominent in the ecosystem, fire or grazing can act as substitutes for prairie dogs in creating suitable plover nesting because they maintain low vegetation. In the construction of suitable plover habitats, more success would be found in short grass prairie habitats. However, concerning conservation, a large portion of the overall plover population breeds near the northern limit of their range in Montana, and it would be wise to make this area a conservation priority. The population of plovers in Wyoming is lower than that of other states, but Wyoming's population of mountain plovers and mostly intact expanses of grazed rangeland will probably become much more important in the coming years as urban and agricultural development continues in contiguous states. In Oklahoma, 90% of mapped mountain plover locations are in cultivated fields, often bare and flat. Their preferred land areas contain clay loam soils, as the sandier soils are less reliable when sand can easily be blown around, covering nests, obscuring vision, and irritating eyes. Additional study is needed to help ensure the continued presence of mountain plovers in Oklahoma. Mountain plover populations should continue to be monitored and investigated so as to understand how to support their survival. Plovers are important to the ecosystem at large because they are considered indicators of the health of their respective habitats. Local population managers can best help the plovers by protecting the land and prairie dog colonies from human disturbances such as mining, and monitoring the size and health of suitable plover habitat in each region. Lower chick survival contributes to the decline in population. Efforts to increase nest survival provides minimal growth when compared to ensuring juvenile chick survival. Population growth can be helped more by learning more about post egg survival.