Сейлемдегі әйелдің өлім жазасы және колдовство айыпталымы

Кіріспе

Салемдегі сиқыршылық соттарында өлім жазасына кесілген әйел

Бриджит Бишоп (1632 – 10 маусым 1692) – 1692 жылғы Салемдегі сиқыршылық соттарында колданылған алғашқы адам. Он тоғыз адам дарға асылды, ал біреуі, Джайлс Кори, денені басып өлтірді. Барлығы шамамен 200 адам сотталды.

Отбасылық өмір

Бриджиттің бойжеткендегі аты Магнус еді. Ол, оның қарындасы Мерси, әкесі Джон және анасы Ребекка Бриджиттің әкесінің шешесінің бойжеткендегі аты Плейфер деген тегін қабылдады. Ол үш, мүмкін төрт рет үйленген. 1660 жылдың 13 сәуірінде Англияның Норвич, Норфолк қаласындағы Сент-Мэри-ин-Марш шіркеуінде алғашқы күйеуі капитан Сэмюэл Весселбиге үйленді. Оның бірінші некесінен екі ұлы мен бір қызы болды: Джон, Бенджамин және Мэри. Оның алғашқы күйеуі 1666 жылы қайтыс болды. Одан кейін жесір және белгілі кәсіпкер Томас Оливерге үйленді, ол ерте жазбаларда күнтізбеші ретінде тіркелген. Олардың бір баласы болды, қызы Chrestian Oliver (кейде Christian деп те жазылады), ол 1667 жылдың 8 мамырында дүниеге келді. Бұрын Томас Оливерді өлімге душар еткені үшін айыпталған, бірақ дәлел жетіспегендіктен ақталды. 1687 жылы үшінші рет Эдвард Бишопқа үйленді, ол Беверлиде тұратын табысты арашыл болды. Оның үшінші күйеуі Эдвард Бишоп сонымен қатар Беверлидің бірінші шіркеуінің негізін қалаушылардың бірі. Сот кезінде оның жасы 44-те болды. Бриджит Эдвардпен бірге екі тавернаны басқарды. Бриджит Бишопты достары, отбасы және қонақтары әрқашан ерекше киімдер мен жарқын түстерде кигенін көретін, бұл киімдер шайтанмен байланысты стандартты киімдерден мүлдем өзгеше болды. Езекиел Чиверс және Джон Путнам Бриджит Бишопқа қарсы шағымданушылар болды. Бишоп бес әйелге – Энн Путнамға, Мерси Льюиске, Абигейл Уильямсқа, Мэри Уолкотқа және Элис Хьюбертке – сиқыр жасады деп айыпталды. Осы әйелдер Бриджит Бишоптың оларға зиян келтірген сиқыршы екенін мәлімдеді. Энн Путнам Бишоптың шайтанды өзінің құдайы деп атағанын айтты, ал Ричард Коман сияқты басқа адамдар Бишоптың олардың тамақтарын ұстап, Коман мен оның әйелін төсектен сызып тастағанын айыптады. Басқа қыздар оның бір қарауымен оларға зиян келтіргенін айтты. Тіпті Бишоптың күйеуі оның шайтанға құлшылық ететінін мәлімдеді. Салем қаласындағы орта жастағы Уильям Стейси Бишоптың оған бұрын қаладағы басқа адамдар оны сиқыршы деп санайтынын айтқандығын куәландырды. Ол оны сиқыршылықпен қинайды деген айыпты жоққа шығарды. Жергілікті тұрғын Самуэль Шаттук Бишопты баласын сиқырлап, содан кейін оның ұлын қашамен ұрғанын айыптады. Ол сондай-ақ Бишоптың одан тігін бояуды сұрағанын айтты, бірақ тігін өте кішкентай болғандықтан, тек сиқыр жасау үшін қолданылатын қуыршаққа ғана жарар еді. Джон мен Уильям Блай, әке мен бала, Бишоптың үйінен қуыршақтар тапқандарын және олардың мысығы Бишоппен дауласып қалғаннан кейін сиқырланған немесе уланғандай көрінгенін куәландырды. Мэзердің жазбаларында Бишоптың құрбандарына Деливеренс Хоббс, Джон Кук, Сэмюэл Грей және Джон Лоудер кірді. Сот кезінде әйелдерден құралған қазылар алқасы Бишоптың денесінде үшінші сосание тапты (ол кезде бұл сиқыршылықтың нақты белгісі саналды), бірақ екінші тексеру кезінде ол табылған жоқ. Ақырында Мэзер Бишопты айыптаған ең үлкен нәрсе – сотта оның көптеген жалған куәліктері болғанын мәлімдеді. Мэзердің сөзіне сүйенсек, "сиқыршылықты дәлелдеуге қажеттілік болмады, өйткені ол барлық көрермендерге айқын және мәлім болды". Ол колонияда асылып өлтірілген алғашқы әйел ретінде тарихқа енді.

Bridget's maiden name was Magnus. She, her sister Mercy, her father John, and her mother Rebecca adopted the last name Playfer, Bridget's paternal grandmother's maiden name. She was married three or possibly four times. She married her first husband, Captain Samuel Wesselby on 13 April 1660, at St. Mary in the Marsh, Norwich, Norfolk, England. She had two sons and one daughter from her first marriage: John, Benjamin and Mary. Her first husband died in 1666. was to Thomas Oliver, a widower and prominent businessman, listed in early records as a calendar. They had one child, a daughter, Chrestian Oliver (sometimes spelled Christian), born 8 May 1667. She was earlier accused of bewitching Thomas Oliver to death, but was acquitted for lack of evidence. Her third marriage c. 1687 was to Edward Bishop, a prosperous sawyer, whose family lived in Beverly. Her third husband, Edward Bishop, is also one of the founders of the First Church of Beverly. He was 44 at the time of the trials. Bridget ran two taverns alongside Edward. Bridget Bishop was always seen by friends, family, and guests wearing exotic clothes and bright colors, both far from the standard clothes associated with the devil. Ezekiel Cheevers and John Putnam made the complaint against Bridget Bishop. Bishop was charged for committing witchcraft upon five women, Ann Putnam, Mercy Lewis, Abigail Williams, Mary Walcot, and Elis Hubert. These women claimed Bridget Bishop to be the witch who hurt them. Ann Putnam stated that Bishop called the devil her God, while other people such as Richard Coman accused Bishop of taking hold of their throats and ripping Coman and his wife out of bed. Other girls accused her of harming them with just a quick glance. Even Bishop's own husband claimed she praised the devil. William Stacy, a middle aged man in Salem Town, testified that Bishop had previously made statements to him that other people in the town considered her to be a witch. He confronted her with the allegation that she was using witchcraft to torment him, which she denied. Another local man, Samuel Shattuck, accused Bishop of bewitching his child and also of striking his son with a spade. He also testified that Bishop asked him to dye lace, which apparently was too small to be used on anything but a poppet, a doll used in spell casting. John and William Bly, father and son, testified about finding poppets in Bishop's house and also about their cat that appeared to be bewitched, or poisoned, after a dispute with Bishop. Other victims of Bishop, as recorded by Mather, include Deliverance Hobbs, John Cook, Samuel Gray, and John Louder. During her sentencing, a jury of women found a third nipple upon Bishop (then considered a sure sign of witchcraft), yet upon a second examination the nipple was not found. In the end Mather states that the greatest thing that condemned Bishop was the gross amount of lying she committed in court. According to Mather, "there was little occasion to prove the witchcraft, it being evident and notorious to all beholders." She was recorded to be the first woman to die from hanging in the colony.

Жақындағы тарихи түсіндірме

Тарихи жазбаның бір түсіндірмесі оның Салем қаласында тұрғанын, демек, мейрамхана иесі емес екенін көрсетеді. Ол, мүмкін, өзін айыптағандарды танымаған шығар. Бұл оның Салем ауылында билік алдындағы куәлігінде де айтылады: "Мен бұл адамдарды бұрын көрген емеспін, сондай-ақ бұл жерде де болған емеспін". Оған қарсы қойылған айыптамаларда ол "Салемнен" екені нақты көрсетілген, бұл Салем қаласының тұрғындарына қатысты басқа айыптамаларда олардың мекенжайы көрсетілгендей. Ол Салемдегі сот процесінде айыпталған басқа бірі – Сара Бишоппен шатастырылып жүрді. Бұл кезеңде ер адамдар да сиқыршылықпен айыпталғанымен, көбінесе әйелдер айыпталып, бірнеше күн ішінде сотталып, өлім жазасына кесілді. Бриджит Бишоп осы сиқыршылыққа байланысты қызылудың алдында он жыл бұрын айыпталып, кінәсіз деп танылған еді.