Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хельсинкидегі мүсін, Финляндия
Sculpture in Helsinki, Finland
Хавис Аманда – Финляндияның Хельсинки қаласындағы мүсінші Вилле Валлгреннің (1855–1940) жасаған су тас және мүсіні. Бұл туынды 1906 жылы Парижде жасалған, ал 1908 жылы Каартинкаупункидегі Базар алаңында орнатылған. Бүгінде ол Хельсинкидегі ең маңызды және сүйікті өнер туындыларының бірі болып есептеледі.
Havis Amanda is a fountain and a statue in Helsinki, Finland by the sculptor Ville Vallgren (1855–1940). The work was modelled in 1906 in Paris, and erected at its present location at the Market Square in Kaartinkaupunki in 1908. Today it is recognized as one of the most important and beloved pieces of art in Helsinki.
Мүсіндік
Хавис Аманда – Валлгреннің париждік модерн стиліндегі туындыларының бірі. Ол қоладан құйылған және граниттен жасалған фонтанның үстіне орнатылған. Мүсін судан көтеріліп тұрған, теңіз шөптерінің үстінде тұрған, аяқтарынан су шашыратып тұрған төрт балық пен төрт теңіз арыстанымен қоршалған су қызын бейнелейді. Валлгреннің ниеті – Хельсинкидің қайта жаралуын символдау еді. Мүсіннің биіктігі – , ал тұғырымен бірге – биіктікке жетеді. Валлгреннің хаттарына сәйкес, мүсіннің үлгісі сол кезде 19 жастағы париждік Марсель Делькини болған. Валлгрен өзі бұл туындыны Merenneito (курсив=иә) деп атаған, бірақ ол тез арада қосымша лақап аттарға ие болды. Финляндия швед газеттері оны Хавис Аманда деп, ал фин тілінде Haaviston Manta немесе жай ғана Манта деп атады. Хавис Аманда – брошюралар мен туристік нұсқаулықтарда қолданылатын ең көп таралған атау.
The Havis Amanda is one of Vallgren's Parisian Art Nouveau works. Cast in bronze, it rests on a fountain made of granite. The sculpture is of a mermaid standing on seaweed as she rises from the water, with four fish spouting water at her feet, surrounded by four sea lions. Vallgren's intention was to symbolize the rebirth of Helsinki. The height of the statue is and with the pedestal it stands tall. According to Vallgren's letters the model for the statue was a then 19 year old Parisian woman, Marcelle Delquini. Vallgren himself simply called the work Merenneito (italic=yes), but it quickly started to get additional nicknames. The Finland Swedish newspapers dubbed it Havis Amanda and the Finnish Haaviston Manta or simply Manta. Havis Amanda is the common name used in brochures and travel guides.
Тарих
Хавин Аманда 1908 жылдың 20 қыркүйегінде ашылды. Алғашқыда бұл туынды, әсіресе әйелдер тарапынан, қатты сынға ұшырады. Жыл сайын Ваппу мерекесінде Манта тойдың орталық нүктесі болып табылады. Жергілікті университеттердің студенттері "Mantan lakitus" ("Мантаның бас кию рәсімі") деп аталатын әсем салтанатта мүсіннің басына студенттік шляпа кигізеді. 2002 жылы Спенсер Туник өз жобасы "Nude Adrift, Finland 3" аясында мүсіннің төңірегінде шамамен 2000 финнның қатысуымен ашық фотосессия ұйымдастырды. 2014 жылы суретші Татзу Ниши мүсіннің айналасына уақытша қонақ үй құрып, оны "Hotel Manta" деп атады, онда келушілер мүсінді жаңа, ерекше ортада көре алды. Ескі әрі ішкі қуысы бар мүсінге адамдардың шығуынан зардап шегуі мүмкін деген қауіп бар. 2019 жылы билік өкілдері мерекелік шараларды және мүсінге шығуды шектеу туралы ұсыныс жасады. 2020 жылғы Ваппу кезінде COVID-19 пандемиясының салдарынан қала әкімдігі мен полиция мүсінді уақытша қоршауға алып, халықты мүсінді кигізудің цифрлық нұсқасына бағыттады.
Havin Amanda was unveiled on September 20, 1908. The work drew strong criticism at first, especially from women. Every year on Vappu, Manta serves as a centrepiece for the celebrations. Students of the local universities place a student cap on the head of the statue in an elaborate ceremony called "Mantan lakitus" ("The capping of Manta"). In 2002 Spencer Tunick organized a photoshoot of voluntary nude Finns, of whom almost 2000 showed up, posing around the statue as part of his Nude Adrift, Finland 3 project. In 2014 artist Tatzu Nishi constructed a temporary hotel setting around the statue called Hotel Manta where visitors could see the statue in a new, unusual setting. There are fears of the old and hollow statue possibly breaking from people climbing on it. In 2019 there were calls from officials to limit celebrations and climbing on the statue. During 2020's Vappu, out of concern for the COVID 19 pandemic, the city and the police decided to fence off the statue for the time being and directed the public towards a digital version of capping the statue.