Кіріспе
2005 жылғы Myst V: End of Ages – 2005 жылы шыққан Myst сериясының бесінші бөлігі. Ойынды Cyan Worlds әзірледі, Ubisoft баспасынан шығарды және 2005 жылдың қыркүйегінде Macintosh және Windows PC платформалары үшін жарық көрді. Бұл ойын, сериядағы бұрынғы ойындар сияқты, "Ages" деп аталатын әлемдерді зерттеуден тұрады, мұнда арнайы кітаптар мен заттар порталдардың қызметін атқарады. Myst сериясындағы бұрынғы ойындардан ерекшелігі, End of Ages алдын ала дайындалған орталарды нақты уақыт режиміндегі 3D графикалық әлемдермен алмастырады, бұл ойыншыларға Ages-ті еркін аралауға мүмкіндік береді. Актерлердің жүздері үш өлшемді кейіпкерлердің моделіне цифрлық түрде бейнеленді, реализмді сақтау үшін. Ойынға сонымен қатар бірнеше навигация тәсілі және ойын ішіндегі камера да кіреді. End of Ages ойыны, бұрынғы ойындармен салыстырғанда интерактивтіліктің төмендеуі және графиканың нашар болуы сын айтуларына қарамастан, жағымды қабылдауға ие болды. End of Ages шыққаннан кейін Cyan бірден бағдарламалық құралды әзірлеуді тоқтатып, көптеген қызметкерлерін жұмыстан босату туралы хабарлады, бірақ бірнеше аптадан кейін көптеген әзірлеушілерді қайта жұмысқа алуға қол жеткізді.
Myst V: End of Ages is a 2005 adventure video game, the fifth installment in the Myst series. The game was developed by Cyan Worlds, published by Ubisoft, and released for Macintosh and Windows PC platforms in September 2005. As in previous games in the series, End of Agess gameplay consists of navigating worlds known as "Ages" via the use of special books and items which act as portals. In a departure from previous titles in the Myst series, End of Ages replaces pre rendered environments with worlds rendered in real time 3D graphics, allowing players to freely navigate the Ages. The faces of actors were digitally mapped onto three dimensional character models to preserve realism. The game also includes multiple methods of navigation and an in game camera. End of Ages was positively received, despite complaints such as lessened interactivity compared to previous games and poorer graphics. After End of Agess release, Cyan abruptly announced the end of software development and the layoff of most of its staff, but was able to rehire much of the development team a few weeks later.
Ойын процесі
Myst V: End of Ages – бірінші тұлғада ойналатын оқиғалық ойын. Ойыншылар "Дәуірлер" деп аталатын бірнеше әлемді аралап, жұмбақтарды шешеді және кітаптарды оқып немесе айнала-қоршаған ортаны қарап, оқиғаның қалдықтарын жинайды. End of Ages ойыншыларға үш навигациялық режим ұсынады. Біріншісі, "Классикалық режим", Myst және Riven ойындарында қолданылған басқару схемасын пайдаланады; Дәуірлер қызығушылық тудыратын орындарға немесе түйіндерге бөлінеді, ал ойыншының көрінісі әр түйінде бекітіледі. Ойыншылар экранның бөліктерін басып, басқа түйіндерге өтеді. "Classic Plus" режимі Myst III: Exile және Myst IV: Revelation ойындарының басқару схемасын қолданады; қозғалыс түйінге негізделген күйінде қалады, бірақ ойыншылар көзқарасын 360 градусқа кез келген бағытта бұра алады. Сериядағы жаңа ойын механизмі – барлық Дәуірлерде кездесетін тақташаны пайдалану. Бұл тақташаға тышқанмен түрлі пішіндер мен символдар салуға болады. Тақташаны пайдалану Бахро деп аталатын көлеңкелі жаратылыстармен байланыс орнату үшін қажет. Бахро тақтаға салынған белгілі бір символдарды түсінеді және оларға жауап береді; сондай-ақ, жаратылыстар тақташаны алып, ойыншы тастаса, бастапқы орнына қайтарады.
environment. End of Ages offers players three navigation modes to explore. The first, "Classic mode", uses the same controls used in Myst and Riven; Ages are divided into locations of interest, or nodes, and the player's view is fixed at every node. Players advance to other nodes by clicking on portions of the screen. The "Classic Plus" mode uses the control scheme of Myst III: Exile and Myst IV: Revelation; movement is still node based but players can rotate their view 360 degrees in any direction. A new game mechanic to the series is the use of a slate found on all the Ages. These slates can be carved using the mouse to create shapes and symbols. The use of the slate is necessary to communicate with a shadowy race of creatures known as the Bahro. The Bahro understand certain symbols drawn on the slate and will respond to them; the creatures also retrieve the slate and return it to its original space if the player drops it.
Сюжет
End of Ages осы күндері, Uru: Ages Beyond Myst оқиғаларынан кейін өтеді және ойыншы Атрустың хатына жауап берген кезде басталады. Атрус – әлемдерге портал немесе байланыс қызметін атқаратын, байланыстыратын кітаптар деп аталатын ерекше томдардың авторы. Алғашқы ойынның оқиғасы болған "Мист" дәуіріне апаратын кітап ежелгі Д’ни өркениетінің қираған орындарында сақталған. Д’ниде байланыстыратын кітаптар жасау қабілеті болған, бірақ олардың қоғамы іштен ыдырап кетті; Атрус және оның отбасы Д’ни халқын қайта жаңғыртуға тырысып, аман қалғандарға Релешахн (Exile-де таныстырылды) деп аталатын жаңа дәуір жасады. Осы кезде Атрус – қартайған адам, ол "Аян" оқиғасында ұлдары Сиррус пен Ахенардың, содан кейін әйелі Екатеринаның қазасын күйреп жоқтап жүр. Хатында Атрус қызы Йишаның да жоғалып кетуі мүмкін екеніне алаңдаушылық білдіреді. Ойыншы Атрустың негізгі Д’ни қаласының қираған орындарына жақын орналасқан К’вир аралындағы ескі кабинетіне кіреді; кабинеттен тысқары бөлмеде құрбандық тақтасында ерекше тақташа бекітілген. Йиша Д’ниді толыққанды қайта жаңғырту үшін "Өсіруші" деп аталатын біреудің тақташаны пайдалануы керек екенін түсіндіреді. Бұл артефакт құл атанған Бахро тайпасын толық бақылауға қабілетті. Йиша тақташаны ашқанда дұрыс шешім қабылдамағандықтан, енді оны пайдалана алмайды; сондықтан Йиша ойыншыға тақташаның күшін ашуды тапсырады. Йишадан кеткеннен кейін ойыншы "Ұлы Шахта" маңында Эшер есімді адаммен кездеседі, ол Д’ниді жер бетімен байланыстырады (Myst: The Book of Ti'ana-да сипатталғандай). Эшер Д’нидің құлауынан аман қалған және ойыншыға Йишаға сенбеу керектігін айтады, оған тақташаны бермеуге ескертеді. Ұлы Шахтада ойыншы Йишаның күнделігінен он екі бөлік жинайды. Жазбалар Эшердің ескертулерін растайды, себебі әңгімеде Йишаның өзін "Өсіруші" деп санай отырып, ақылдан адасқаны көрінеді. Йиша мен Эшердің тікелей өтінішімен ойыншы төрт дәуірді аралап, тақташаның күшін ашатын төрт тақтайшаны жинап алады. Егер Эшерге тақташа берілсе, ол оны билік үшін пайдаланғысы келетінін түсіндіреді және ойыншыны тұтқынға алады. Егер ойыншы тақташаны Йишаға берсе, тақташа оның қолынан сығалап, жерге сіңіп кетеді; ол көңілі қалған күйде ойыншыны Д’ниде қалдырып кетеді. Жақсы аяқталу үшін тақташаны Бахроға беру керек, осылайша олардың құлдыққа түсуіне жол бермеу керек. Д’нидің жаңа үйі – Релешахнға келгенде, Йиша мен Атрус ойыншыға алғыс айтып, Д’ни халқы үшін жаңа кезең басталатынын айтады; Эшер жасаған қылмыстары үшін жазалану үшін Бахроға тапсырылады. Ойын Релешахнға сапармен аяқталады.
Даму
Робин мен Рэнд Миллер, Myst ойындарының авторлары, бастапқыда 1997 жылғы Riven ойынының жалғасын жасауға қарсы болған. Алайда, серияның жариялау құқықтары кейін Ubisoft компаниясына берілді, ол екі жалғасты шығарды: Myst III: Exile және Myst IV: Revelation. Myst V: End of Ages ойыны 2005 жылы MacWorld Expo көрмесінде Myst және Riven ойындарын жасаған Cyan Worlds компаниясы ресми түрде жариялады. Cyan ойынның сериядағы соңғы бөлімі болатынын мәлімдеді. Алдыңғы Myst ойындарының көпшілігі ойыншыны баурамайтын нақты уақытта жасалған 3D графикадан гөрі, интерактивті алдын ала дайындалған орталарды пайдаланған болатын. Рэнд Миллер технология жетіліп, End of Ages ойыны ойыншыны баурамай, нақты уақыттағы графиканы қолдануға мүмкіндік беретініне келді. "Myst ойындары жылдар бойына жетілдіріліп, Myst V-те біз ойыншылардың оңай жүре алатын әсерлі графиканы ұсынамыз", - деді Миллер сұхбатында. Миллер ойынның мақсаты ойыншыларды Myst әлемінің балама әлемдеріне толыққанды енгізу екенін атап өтті. Дамыту барысындағы басты назар – End of Ages ойынын бұрынғы Myst ойындарына қарағанда қолжетімді ету болды, себебі бұрынғы ойындардың жұмбақтары көбінесе жаңадан бастаған ойыншыларды қиындыққа салып келген. realMyst (түпнұсқаның жаңадан жасалған нұсқасы) ойынында қолданылған басқару жүйесінен үйреніп, Cyan жаңа ойыншылардың басқаруды тез үйренуі үшін бірнеше басқару әдістерін жасауға шешім қабылдады, сонымен қатар франшизаның тәжірибелі ойыншылары үшін таныс интерфейс ұсынды. Эшердің ойыншының ізденісімен байланысты тәжірибесі ойынға көмек жүйесін енгізуге мүмкіндік берді. Myst ойындары актерлердің бейнелерін цифрлық фонға енгізу үшін хрома кейді (chroma key) технологиясын қолданған. End of Ages ойынының кейіпкерлерінің модельдері компьютерде жасалған, бірақ Cyan тірі актердің көмегімен жылу мен сезімді жоғалтқысы келмеді. Оның орнына Cyan актерлердің бетіне бекітілген құрылғыны жасады, ол актерлер сөйлейтін кезде бейнені түсірді. Бейне содан кейін өңделіп, 3D кейіпкерлерге беттік текстура ретінде картаға түсірілді, сонымен қатар бет қозғалысы да қадағаланып, ойын ішіндегі кейіпкерлердің бетін анимациялау үшін пайдаланылды. Дене қозғалысын түсіру де шынайы қозғалысты қамтамасыз ету үшін қолданылды. Cyan қызметкерлері анимация үшін дыбыс синхрондау ойынның E3 көрмесінде көрсетілуіне дейін аяқталмай қалуы мүмкін деп уайымдады, бірақ соңғы нәтижеге риза болды. Миллер жеңілдеп, көбінесе атыс ойындары басым болған кезде, "End of Ages" сериядағы ең жақсы ойын болуы мүмкін деп жариялады, "Бұл жақсы сезім". Ларкин Myst ойындарының бұрынғы нұсқалары технологиялық шектеулерге ұшыраған, ал End of Ages қол жетімді технологияның арқасында көбірек динамикалық ортаға ие болды, музыка әртүрлі дыбыстау эффектілерінің әртүрлі уақытында өзгеріп отырады. Айналадағы дыбыс көбірек шынайы және жан-жақты ойын тәжірибесін қамтамасыз етті. Музыканы жазудағы басты қиындық – әуеннің ойынның сызықты емес оқиғаларына сәйкес келетіндей икемді болуы еді. "Ойындар – толыққанды интерактивті тәжірибелер", - деді Ларкин. "Ойыншыны белгілі бір уақытта белгілі бір жерде болатынына сендіре алмайсыз. Мен музыкантты бұны, бұны, сосын бұны істеуге итермелейтін музыка жаза алмаймын. Бір ойыншы сигнал естіп, басқа жаққа қаша бастауы мүмкін!" Ларкин джаз композиторы және музыкант ретінде алған тәжірибесінен бас тартып, белгілі бір бастамасы мен аяқтауы бар шығармалар жазуға мәжбүр болды, оның орнына "кем доғалы" және құрылымды музыка жасады. Ларкин Myst жанкүйерлерінің кейбірі Myst және Riven ойындары үшін Робин Миллердің сазгерлеріне ұқсас музыкалық стильді артық көретінін мойындады, бірақ өзгерістер болады және ойыншылар жаңа музыкада ұнайтын нәрсені табады, егер олар ашық болса. Ларкин әр түрлі синтезаторларды, сэмплерлерді және компьютерлерді өз үй студиясында және Cyan компаниясының кеңсесінде жұмыс істеп, музыканы жасау үшін қолданды.
Шығару
End of Ages франшизасының тұңғыш рет жарық көргеніне 12 жыл толуына орай 2005 жылдың қыркүйегінде екі түрлі сауда нұсқасында ұсынылды. Ойынның стандартты нұсқасы Windows негізіндегі компьютерлер үшін CD-ROM форматында шығарылды. Шектелген басылымға түпнұсқа саундтрек, коллекционерлік литография, стратегиялық нұсқаулық және Myst франшизасының "жасалу тарихы" туралы бонус DVD кірді. Видеоны Turner Broadcasting System компаниясының еншілес компаниясы GameTap жасады; сахна артындағы материал Turner жасаған ойынға қатысты алғашқы деректі фильм болды. Шектелген басылым Mac OS X/Windows гибридті DVD-де таратылды, Macintosh нұсқасын Квебектегі Beenox әзірлеушісі жасады; бұл Macintosh пайдаланушылары үшін жалғыз коммерциялық нұсқа еді. Компанияның кенеттен жабылуына себеп – End of Ages жобасын аяқтағаннан кейін жаңа жобаға қаржылай қолдау таба алмауы болды. Компанияның қаржылық қиындықтарына Uru: Ages Beyond Myst ойынының коммерциялық сәтсіздігі де себепкер болды. Рэнд Миллердің сөзіне сүйенсек, компания жаңа жобаға қолдау тапқан соң бірнеше аптадан кейін "көрегендік танытып", "демеушілік алғаннан кейін дерлік барлық" қызметкерлерін қайта жұмысқа алды. End of Ages шыққаннан кейін Cyan компаниясы келесі ойындарының Myst сериясімен ешқандай қатысы болмайтынын мәлімдеді.
Қабылдау
Жалпы, "Ағасырлар соңы" сыншылар тарапынан жақсы қабылдады және сериядағы басқа ойындармен бірге 2007 жылдың қарашасына дейін 12 миллионнан астам дана сатылды. Ол 9 қазан аптасында NPD Techworld сатылым рейтингісінде алтыншы орын алды. Бұрынғы ойындардағыдай, "Ағасырлар соңы" ойынының графикасы кеңінен мақталды. Ойынның музыкасы жоғары бағаланды және "Ағасырлар соңында" жақсы қабылданды. GameSpot және IGN сияқты басылымдар дауыстық актерлік шеберлігі мен кейіпкерлер моделіне жасалған ауысуды мақтады. IGN-нің Джаун Кастро ойыншы кейіпкерлермен тікелей әрекеттесе алмаса да, жасалған кейіпкерлер бұрынғы ойындарға қарағанда "шынайы және нағыз сезім береді" деп мәлімдеді, олар шынайы сеніммен және анимациямен сөйлейді. Ларкиннің музыкасы 2006 жылғы Game Audio Network Guild Awards жүлдесінде "Ең үздік интерактивті музыка" номинациясына ие болды және 2006 жылғы Game Industry News жүлдесін ең үздік саундтрек үшін жеңіп алды. Ол GameSpot-тың 2005 жылғы "Ең үздік приключение ойыны" жүлдесіне және IGN-нің жылдың ең үздік компьютерлік приключение ойыны жүлдесіне ұсынылды, бірақ екі номинацияда да "Fahrenheit" ойынына есе жіберді.