Бөгетелген өзен: Анишинаабе жеріндегі жоғалту мен күрдесу саясаты
Dammed
«Dammed» кітабында Анишинаабе аумағындағы бөгет салудың салдарын, жергілікті халықтың өміріне тигізген зиянын талдайды. Тарих, экология, жер құқығы мәселелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бриттани Любидің 2020 жылғы деректі кітабы. «Бөгетелген: Анишинаабе аймағындағы жоғалту мен күрдесу саясаты» – Гюльф университетінің тарих профессоры Бриттани Любидің 2020 жылғы кітабы. Кітапта Уиннипег өзеніне тосқауыл салудың Кенoра, Онтариодан төмен орналасқан Даллес 38C қорығындағы және айналасындағы жергілікті Анишинаабе халқына тигізген әсері зерттеледі.
2020 non fiction book by Brittany Luby
Dammed: The Politics of Loss and Survival in Anishinaabe Territory is a 2020 book by Brittany Luby, Associate Professor of History at the University of Guelph. The book charts the impacts of the damming of the Winnipeg River in the Lake of the Woods region on the local Anishinaabe population, focusing in particular on the Dalles 38C reserve located downstream from Kenora, Ontario.
Мазмұны
Люби, мұрағаттық және ауызша деректерге сүйене отырып, ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап, Виннипег өзені Кенора қаласында қағаз және целлюлоза зауытын қуаттандыру үшін алғаш рет бөгелген кезден бастап, 1960 жылдарға дейін, Уайтдог шатқалының гидроэлектр станциясының құрылысы аяқталғанға дейін, Даллес 38C аймағындағы жергілікті Анишинайб халқының тарихын ұсынады. Люби, отаршылдық енуден кейін де Анишинайб халқы Даллес 38C-де әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан тұрақты болды деп санайды; алайда, Кенора мен Онтарионың жаңғыруының кілті саналған Виннипег өзенін бөгеу жергілікті қоршаған ортаны нашарлатып, Анишинайб қоғамын әлсіретті. Кітапта ең алдымен отаршылдық билік органдарының өнеркәсіптік дамуды іске асыру үшін 3-ші шартта бекітілген Анишинайбтің жағалау құқықтарын қалай бұзғаны көрсетіледі. Содан кейін Люби мұндай дамулардың жергілікті көлікке, жұмыс мүмкіндіктеріне, су сапасына және репродуктивті денсаулыққа тигізген әсерін зерттейді. «Бөгеліп қалған қиындықтар» ұзақ жылдар бойы қалыптасқан канадалық тарихнаманың қағидаларын, мысалы орталық-шөл моделін сынға түсіреді. Люби Анишинайб аумағын өз алдына жеке орталық ретінде қарастырады, бұл Канаданың орталығының шетінде орналасқандығы туралы отаршылдық көзқарасқа қарсы келеді, сондай-ақ соғыстан кейінгі кезеңнің өркендеген қоғамды іске қосқандығы туралы түсінікке де қарсы шығады. Осы туралы Люби былай деп жазады: «Бұл кітап 1945 жылдан кейін жергілікті халықтар Канаданың өркендеген қоғамының бір бөлігі болмағанын нақты көрсетеді. Оның орнына, ол федералды және провинциялық билік органдарының жергілікті қоғамдардан ресурстарды қалай алып, ағылшын қоныс жайлаушыларына тиесілі пайданы арттыру үшін жергілікті отбасылардың табыс табу мүмкіндігін қалай төмендеткенін көрсетеді. Соғыстан кейінгі Канада өркендеген қоғам емес еді; ол (және қазір де солай) отаршылдық қоғам болып табылады». «Бөгеліп қалған қиындықтар» әдістемесі үшін, әсіресе Анишинайбтің ауызша куәліктерін орталыққа қойғаны үшін жоғары бағаланды. Canadian Historical Review журналында жарияланған мақаласында Жан Л. Манкре мұндай тәсіл Любиге құрбандыққа ұшырауға баса назар аудармай, қоршаған ортаның өзгеруіне қарсы жергілікті халықтардың қарсылықтың динамикалық формаларын көрсетуге мүмкіндік беретінін атап өтті. Кітап 2020 жылы Флойд С. Чалмерс сыйлығымен марапатталды, ал 2022 жылы Канада тарихы және қоршаған орта желісінің «Канаданың қоршаған орта тарихындағы үздік кітап» сыйлығын жеңіп алды.
Luby, drawing on both archival and oral sources, presents the history of the local Anishinaabe population at the Dalles 38C from the second half of the twentieth century, when the Winnipeg River was first dammed at Kenora to power a paper and pulp mill, through to the 1960s, when the construction of the Whitedog Falls hydroelectric generating station further upstream was completed. Luby argues that even after settler colonial encroachment the Anishinaabe were socially and economically sustainable at Dalles 38C; however, the damming of the Winnipeg River, seen as key to the modernization of Kenora and Ontario, degraded the local environment and undermined the local Anishinaabe society. The book first charts the ways in which colonial authorities undermined Anishinaabe riparian rights, which appear to have been enshrined in Treaty 3, in order to proceed with industrial development. Luby then examines the impact of such developments on local transportation, labour opportunities, water quality, and reproductive health, among other things. Dammed challenges long held tenets of Canadian historiography, such as the centre periphery model – Luby recasts Anishinaabe territory as its own centre, as opposed to colonial conceptions of it being on the periphery of Canada's centre – and the notion of the postwar period as launching an affluent society. On the latter, Luby writes:"This book makes clear that Indigenous Peoples did not form part of Canada’s affluent society after 1945. Instead, it demonstrates how federal and provincial actors removed resources from Indigenous communities and reduced the income generating potential of Indigenous families specifically to benefit Anglo settlers generally. Postwar Canada was not an affluent society; it was (and it remains) a colonial one. "Dammed has been lauded for its methodology and in particular for centering Anishinaabe oral testimony. Writing in the Canadian Historical Review, Jean L. Manqre noted that such an approach enables Luby to avoid focusing on victimization and to instead emphasize dynamic forms of Indigenous resistance in the face of environmental change. The book was also awarded the 2020 Floyd S. Chalmers Award as the best book in Ontario history by the Champlain Society. In 2022, Dammed was awarded the Best Book in Canadian Environmental History Prize by the Network in Canadian History and Environment.