Кіріспе

Live at Last – 1980 жылы ағылшын Black Sabbath heavy metal тобының концерттік альбомы. Көп таралып, табысқа ие болғанына қарамастан (Ұлыбританияның альбомдар тізімінде бірінші орынға жетті), альбом топтың рұқсатысыз және олардың білмеуімен шығарылды, сондықтан кейбір жандар бұл альбомын ресми емес, пираттық концерттік альбом деп санайды. Алайда, альбомды топтың бұрынғы менеджері Патрик Михан заңды түрде шығарды, өйткені ол жазудың құқығына ие болған. 2002 жылдың 2 қыркүйегінде (АҚШ-та) бұл альбом топтың келісімімен екі дискілік Past Lives жинағының бірінші дискісі ретінде ресми түрде қайта шығарылды. Альбомның бастапқы нұсқасы топтың келісімінсіз шығарылғанын көрсетіп, әншінің атын қатемен "Осси Осборн" деп жазған ұятты қатеге толы болды.

Жазу

Топтың Volume 4 гастролі барысында 1973 жылғы 11 наурызда Манчестердегі Hardrock Concert Theatre-де және 16 наурызда Лондондағы Rainbow Theatre-де өткен концерттер жоспарланған тікелей концерттік альбомды шығару үшін жазылған, бірақ жоба, оның жоспарлары Ұлыбритания газеттерінде жарияланғанына қарамастан, ақырында тоқтатылды. Live at Last альбомының 1996 жылғы қайта шығарылымында Манчестердегі концерт Free Trade Hall-да өткен деп көрсетілген, бірақ тур тізімдері мен билеттер сияқты тарихи деректерге сүйенсек, бұл ақпарат дұрыс емес екені анық көрінеді.

Шығару тарихы

Live at Last тұңғыш жазбасының ремастерирленген нұсқалары 1990 жылдардан бері әртүрлі жазба компанияларымен шығарылды. 1996 жылы Castle Communications компаниясы CD форматында қайта шығарған нұсқасының сырт жағында жазбалар Манчестердегі Free Trade Hall және Солтүстік Лондондағы Rainbow Theatre-де жасалғаны айтылған. Бұл альбом 2002 жылы Sanctuary Records компаниясы Past Lives жинағының алғашқы CD-сі ретінде қайта жарық көрді. Past Lives жинағының өзі 2010 жылы "Deluxe Edition" нұсқасында қайта шығарылды. Past Lives жинағының сырт жағындағы мәліметтерге сәйкес, Live at Last концерті 1973 жылдың 11 және 16 наурызында жазылған.

Санаулар мен жауаптар

Альбом AllMusic-тен араласқа жақын теріс пікір алды, сыншы Алекс Хендерсон топтың "жақсы формада" екенін айтса да, шығарылымның қысқалығын және "Iron Man" және "Black Sabbath" сияқты Black Sabbath-тың ең белгілі әндерінің жоқтығын сынады.