Кіріспе

Гаитилік кәсіпкер және белсенді (1993 жылы қайтыс болды) Антуан Измери (1993 жылдың 11 қыркүйегінде қайтыс болды) – Гаитилік кәсіпкер және демократияны қолдайтын белсенді.

Мансап

Палестиналық тегі бар Измерь Гаитидегі ең бай адамдардың бірі еді. Ол бұрынғы президент Жан Бертран Аристидтің ең белгілі қолдаушыларының бірі болды және оның сайлау науқанын қаржыландыруға көмектесті. 1990 жылғы сайлау алдында (Аристидтің жеңісімен аяқталған сайлауда) Измерь АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картерді Аристидтің қарсыласы Марк Базиннің жеңісін қамтамасыз етуге тырысқанын айыптады. Ол американдық тараптан наразылық тудырды, өйткені АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысы Роберт С. Макнамараға, ол да қатысқан шарада, «Базин бұрмаланған сайлау арқылы билікке келсе, [Макнамара] қан төгіске жауапкер болуы керек» деді. 1991 жылғы 30 қыркүйекте Гаитиде болған төңкеріс салдарынан президент сайланған Аристид құлатылып, елден қуылғаннан кейін, Измерь KOMEVEB (Komite Mete men pou Verite Blayi) ұйымын құрды, ол төңкеріс айналасындағы оқиғаларды анықтап, жариялауға және демократиялық үкіметтің қайта орнатылуын қамтамасыз етуге тырысты. 1992 жылы Измерьдің інісі Жорж жаңа режиммен байланысты парамилитарлық өлім жасағының қолынан қаза тапты. Антуан Измери бұл оқиға бойынша Американдық Адам құқықтары жөніндегі комиссияға шағым түсірді, нәтижесінде комиссиядан өткір сынға ұшыраған қаулы қабылданды.

Өлтіру

1993 жылдың 11 қыркүйегінде Антуан Измери 1988 жылы Аристидтің өміріне қастандық жасалған кезде көптеген адамның қаза болған Сент-Жан Боско трагедиясын еске алу үшін KOMEVEB ұйымдастырған миссаға қатысты. Бұл жиынға журналистер мен адам құқықтарын қорғайтындар аз барыпты, себебі сол кезде мұндай шараға жарымәскерилердің шабуылдауы әбден мүмкін еді. Измери Associated Press агенттігінің журналисі Майкл Нортонға полицияның осы шара өтсе қантөгіс болатыны туралы ескерткенін айтты. Сағат 6 шамасында шіркеуді қара киім киген қарулы адамдар қоршап алды. Көптеген журналистерді ұрып-соғып, ұстап алып, Порт-о-Пренс полициясының қатал "Гангтарға қарсы тобын" басқаратын Джексон Джоанисқа тапсырды. Осы оқиғалар болып жатқанда, 10 адамнан тұратын топ Измериді шіркеуден сыртқа алып шығып, тізе бүктіріп, басына бір оқ атқан.

Сот

1995 жылдың қыркүйегінде Аристид билікке оралғаннан кейін, он төрт адам, оның ішінде бұрынғы жарымәскери көшбасшы Луи Жодель Шамблен, полиция қызметкерлері Джексон Жоанис және Мишель Франсуа, Ізмерінің өліміне қатысқандары үшін соттан тыс айыпталып, өмір бойына мәжбүрлі еңбекке кесілді. Шамблен көп ұзамай Доминикан Республикасына, ал Жоанис АҚШ-қа қашып кетті. Кейіннен 2002 жылы Жоанис Гаитиге қайтарылды, бірақ 2004 жылғы Гаитидегі көтеріліс кезінде қашып құтылды. 2004 жылдың басында Шамблен мен Жоанис екеуі де жаңа үкіметке өздерін тапсырды, олар оны қолдаушылар болғандықтан, және 2004 жылдың 17 тамызында олар екеуіне де қайта сот өтті. Бір түнгі сотта екеуі де ақталды. Айыптау тарапынан тек бір куәгер куәлік берді, ал сот процесінің өту жолы Халықаралық Америкалық Адам Құқықтары Комиссиясы және Amnesty International ұйымдарынан қатаң сынға ұшырады. Amnesty International негізгі куәгерлер өміріне қауіптеніп жасырынып жүргенін, алғашқы соттағы айғақтар жоғалып кеткенін және алғашқы сотта айыпталушы болып табылған қалған он екі адамды ұстауға ешқандай әрекет жасалмағанын мәлімдеді. Ізмеридің бес баласы бар, оның үшеуі қыз, екеуі ұл.