Кіріспе
1985 жылы Джон Шлезингердің түсірген фильмі. "Солпан мен қарқұйрық" – Джон Шлезингердің 1985 жылы түсірген американдық шпиондық драмасы. Стивен Зайллианның сценарийі Роберт Линдсейдің 1979 жылғы "Солпан мен қарқұйрық: достық пен тыңшылықтың нағыз оқиғасы" кітабына негізделген. Фильм АҚШ қауіпсіздігінің құпияларын Кеңес Одағына сатқан Кристофер Бойс (Тимоти Хаттон) және Эндрю Доултон Ли (Шон Пенн) есімді екі жас американдық жігіттің шын оқиғасын баяндайды. Фильмнің түпнұсқа музыкасын Пат Метини тобы орындады, ал Дэвид Боуи "Бұл Америка емес" әнімен көзге түсті. Фильм прокатта үлкен табыс әкелмесе де, Шон Пенн мен Тимоти Хаттонның актерлік шеберлігіне жоғары баға берілді.
The Falcon and the Snowman is a 1985 American spy drama film directed by John Schlesinger. The screenplay by Steven Zaillian is based on the 1979 book The Falcon and the Snowman: A True Story of Friendship and Espionage by Robert Lindsey, and tells the true story of two young American men, Christopher Boyce (Timothy Hutton) and Andrew Daulton Lee (Sean Penn), who sold US security secrets to the Soviet Union. The film's original music was performed by the Pat Metheny group, and featured singer David Bowie on "This Is Not America". The film was a muted success at the box office, but received rave reviews for the performances of Penn and Hutton.
Сюжет
Кристофер Бойс, соколовтық спорттағы сарапшы және бұрынғы ФБР арнайы агентінің ұлы, әлемдегі ең құпия АҚШ операциялары туралы ақпарат ағып жатқан "Қара қорған" деп аталатын қауіпсіз байланыс орталығында азаматтық қорғаныс мердігері ретінде жұмысқа орналасады. Бойс жаңа қызметі арқылы, әсіресе Австралия Премьер-министріне қарсы ЦРУ жоспарын оқығаннан кейін, АҚШ үкіметіне көңілі толады. Осы екіжүзділіктен кейіпті Бойс өзінің үкіметіне жаза ретінде, құпия ақпаратты кеңестіктерге беруге шешім қабылдайды. Эндрю Доултон Ли – Бойс бала кезінен таныс, есірткіге тәуелді, "Қар адам" деген лақап атымен белгілі кокаин контрабандашысы, ол отбасын ренжітіп, алыстатқан. Ли Бойс үшін Мексикадағы КГБ агенттерімен байланыс орнатып, олармен жұмыс істеуге келіседі, бірақ оның себебі – идеализм емес, Коста-Рикаға көшіп, ақша табу мүмкіндігі. Екеуі тыңшылыққа барынша белсенділік танытқанда, Лидің тыңшылық бизнесін құруға деген құштарлығы мен есірткіге әуестігі оларды бір-бірінен алыстата бастайды. Олардың кеңес басшысы Алекс Лидің ақылсыздыққа бой алдыратын кезеңдеріне байланысты оны делдал ретінде пайдалануға құлшынбайды. Бойс ең бастысы – тыңшылықты тоқтатып, Ланамен қалыпты өмір сүріп, колледжге түсуді қалайды. Бойс Лидің КГБ басшысымен кездесіп, жағдайды түсіндіреді. Ал Ли КГБ-ның өзіне курьер ретінде мұқтаж емес екенін түсінген соң, кеңестіктердің назарын қайтаруға тырысады. Мексикадағы Кеңес елшілігінің қоршауына жазба тастағаны байқалғаннан кейін Мексика полициясы оны тұтқындайды, ал АҚШ Сыртқы істер қызметінің өкілі оны полиция бөліміне сүйемелдейді. Полиция оның қалталарын тексергенде, Бойс құжаттарды фотоға түсіру үшін қолданған Минокс камерасының пленкасын және кеңестіктердің Лиге кездесу орнын көрсету үшін пайдаланған пошта карточкасын табады. Олар пошта карточкасындағыдай, көшеде өлген полицейдің қасында тұрған полицейлердің суретін шығарады. Сыртқы істер қызметінің өкілі Мексика полициясы оны полицейдің өліміне кінәлауға тырысып жатқанын түсіндіреді. Полиция Лиді алып кетеді және оны тексеруге алады. Бірнеше сағаттан кейін Ли өзінің кеңес тыңшысы екенін мойындайды. Мексика полициясы оған елден шығарылатынын хабарлайды, сонда Лиге қайда жіберілетінін таңдау мүмкіндігі беріледі. Ли Коста-Риканы ұсынады, бірақ таңдау тек Кеңес Одағы мен АҚШ арасында ғана болады. Ли Америкаға қайтуға мәжбүр болады және шекарадан өтіп бара жатқанда тұтқындалады. Бойс өзі де жақын арада тұтқындалатынын сезіп, үй жануары – соқпақ құсын босатады, содан кейін күтіп отырады. Бірнеше минуттан кейін оны АҚШ маршалдары мен ФБР агенттері қоршап алады. Соңғы сахнада Ли мен Бойс түрмеге сүйемелдеп бара жатқандары көрсетіледі.
Сыни қабылдау
Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмнің көптеген күшті жақтарының бірі ретінде "осы екі жас жігіттің қалай тым тереңге батып кеткенін, таңғажайып түрде фактілерге сүйене отырып, дәл көрсетудегі табысын" атап, оған толық төрт жұлдыз баға берді. Бұл фильм тыңшылар туралы, бірақ ол әдеттегі мағынадағы триллер емес. Бұл – наивтік, тәжірибесіздік, қате идеализм және ашкөздіктің Америка тарихындағы ең ерекше сатқындыққа қалай әкелгенін мұқият бақылап жазған есеп. «Чикаго Трибьюн» газетінің фильм сыншысы Джин Сискел де фильмге төрт жұлдыз берді және Хаттон мен Пенннің актерлік жұмысын жоғары бағалады, "Пеннді осы жаңа рөлде тану қиын" деп жазды. Пенннің орындауы сирек кездесетін рөл екенін айтты, себебі ол "есірткі қолдануды мақтамайды да, айыптамайды да; керісінше, бұл өте шынайы, ал шын оқиғаға негізделген фильм үшін одан артық мақтау жоқ". Сискел сондай-ақ екі басты кейіпкердің ерекше жұп екенін, олардың арасындағы қарым-қатынас "фильм үшін керемет формула" құрайтынын атап өтті: әрбір адамның қиын жағдайы, олардың мақсатына жетуге бірлескен күш-жігері және оқиға дамыған сайын олардың қарым-қатынасының өзгеруі. Бұдан басқа, «Солпан мен қарқұмы» тыңшылық және есірткі әлемін егжей-тегжейлі көрсететін "қалай жасауға болады" деген фильмге де айналады.
Кассалық жинақ
АҚШ және Канадада "Тұлпар" мен "Қар құбыжығы" фильмдері прокаттан 17,1 миллион доллар табыс етті, бұл 12 миллион долларлық бюджетке қарсы.
Капитанның түн ортасында кіруі
1986 жылы 27 сәуірде HBO телеарнасының "Солпан мен қарқұс" фильмінің көрсетілімі төрт жарым минутқа пираттық хабарламамен тоқтатылды. Хабарлама телеарнаның сигналды шифрлауды енгізуіне және спутниктік тарелка иелерінен бағаны көтеруіне қарсылық білдірді. Оқиға бүкіл елде кеңінен таралды; хабарды бұзған, инженер-электрик Джон Р. Макдугалл ұсталды және 5000 доллар айып төледі.