Кіріспе
Көркем құпия агент Гарри Палмер – Лен Дейтонның тыңшы романдары негізінде түсірілген бірнеше фильмдегі анти-геройдің басты кейіпкері. Ыңғайлы болу үшін, романдар да көбінесе «Гарри Палмер» романдары деп аталады. Майкл Кейн осы кейіпкерді бейнелейтін жарияланған романдарға негізделген үш фильмде Гарри Палмер рөлін ойнады: «Ипкресс файлы» (1965), «Берлиндегі жерлеу» (1966) және «Миллиард долларлық ми» (1967). Кейн бұл кейіпкер ретінде Дейтонның романдарына тікелей негізделмеген тағы екі фильмде де ойнады. «The Times» газеті Кейнді «жасырын агент Гарри Палмер ретінде алғашқы рөлінде алпысыншы жылдардың салқындығының символы» деп атады. Палмер рөліндегі екінші туындысының трейлері оны «қалың сыртқы жиекті көзілдірік, кокнилік зейіні және темірдей қаруы бар» деп сипаттады. Кейіннен Майк Майерс осы кейіпкердің қалың сыртқы жиекті көзілдірігі, әйелдерге құштарлығы және билікке бағынбауының Остин Пауэрске әсер еткенін айтты; Кейн кейіннен «Остин Пауэрс: Голдмэмбер» (2002) фильмінде құпия агент Остин Пауэрстің әкесі, Палмердің пародиасы болған Найджэл Пауэрс рөлін ойнады. Кейн мектепте «Палмер» деген есімді жай баламен таныс екенін айтады, Гарри Солтцман «жақсы, ал аты туралы не деуге болады?» деп сұрайды, ал Кейн ойсыздықпен «Гарри» деп жауап береді, Солтцманның көзін көргенге дейін қателігін түсінбейді.
Harry Palmer is the name given to the anti hero protagonist of several films based on spy novels written by Len Deighton, in which the main character is an unnamed intelligence officer. For convenience, the novels are also often referred to as the "Harry Palmer" novels. Michael Caine played Harry Palmer in three films based on published novels featuring this character: The Ipcress File (1965), Funeral in Berlin (1966) and Billion Dollar Brain (1967). Caine also starred as this character in two other films not directly based on Deighton's novels. The Times called Caine "the epitome of Sixties cool in his first outing as the secret agent Harry Palmer". A trailer for his second role as Palmer described him as possessing "horn rims, cockney wit and an iron fist". The character's thick horn rimmed glasses, girls, and disregard for authority was cited by Mike Myers as an influence for Austin Powers; Caine would later star in Austin Powers in Goldmember (2002), with his portrayal of Nigel Powers, father of secret agent Austin Powers, a spoof of Palmer. Caine says he knew a dull kid at school called "Palmer", with Harry Saltzman saying 'good, and what about a first name', with Caine innocently remarking "Harry", not realising his gaffe until seeing Saltzman's stare.
Ерте романдар
Лен Дейтон өзінің алғашқы романы – 1962 жылғы қарашада жарық көрген «The IPCRESS File» романында басты кейіпкерді таныстырды. Бұл романдағы барлау қызметкерінің аты-жөні белгісіз, бірақ бір сәтте біреу оны «Сәлем, Гарри» деп сәлемдеседі; кейін ол: «Менің атым Гарри емес, бірақ осы істе атым бұрын болған-болмағанын есіме түсіру қиын» дейді. Дейтонның кейіпкері жұмысшы сыныбынан шыққан, арт көшедегі пәтерде және қарапайым қонақүйлерде тұрады, супермаркеттерде сауда жасайды. Ол көзілдірік тағады, бюрократияның кедергісіне тап болады және жалақысын арттыруды қалайды. Ол Бёрнли, Ланкаширден екені және 1922 немесе 1923 жылы туғаны айтылады. «The IPCRESS File» романының баяндаушысы да 1922 немесе 1923 жылы туған (яғни 40 жаста), сондықтан бұл кейіпкер бұрынғы романдардағы кейіпкерлерден өзгеше. Кейінгі романдарда бір баяндаушы бар деген тұжырымды нығайтатыны – 1974 жылғы «Спиондық оқиға» романының Харкорт, Брейс және Джованович американдық басылымының мұқабасы, онда: «Бес жылдық үзілістен кейін ол қайта келді, тәртіпсіз, адал, көзілдірік таққан ағылшын тыңшысы, ең көп сатылған «Horse Under Water», «Funeral in Berlin» және Лен Дейтонның тағы да керемет, танымал тыңшылық триллерінен өтіп, күресіп, жаңылып, аман қалды» делінген. Сол сияқты, 1976 жылғы «Құлап бара жатқан тыңшыны ұстау» романының мұқабасында «Дайтонның таныс батыры, біздің көзілдірік таққан ағылшын» деп жазылған. «Спиондық оқиға» романында бұрынғы романдардан бірнеше екінші дәрежелі кейіпкерлер де пайда болады, бұл кітаптардың байланысын одан әрі күшейтеді.
Ipcress файлы
IPCRESS File романы алғашқы Джеймс Бонд фильмі «Доктор Но» (1962) шыққаннан кейін ғана жарық көрді. Роман бестселлер мәртебесіне жеткенде, Eon Productions кинопродюсерлері Гарри Солтцман мен Альберт Р. Брокколи Дейтонға екінші Бонд фильмінің – «Ресейден сүйіспенділікпен» (1963) – сценарийін жазуға ұсыныс жасады. Бірақ Дейтонның сценарийінен түсірілім кезінде аз ғана бөлік пайдаланылды. Солтцман жаңа құпия агенттік фильмдер сериясын бастау ниетімен IPCRESS File романын пайдалануға шешім қабылдады. Бонд фильмдерінен өзгеше, «Ипкресс файлы» біршама ерекше, көбінесе шынайы стильде түсірілуі жоспарланды, сонымен қатар «ас үй раковинасы мектебі» деп аталатын фильмдердің бейімделулерінде де Сэлцманның үлесі болды. Дегенмен, Солтцман Бонд фильмдерінде жұмыс істеген топ мүшелерімен де келісім жасады, олардың ішінде суретші Кен Адам, монтажшы Питер Хант және музыка авторы Джон Барри болды. Майкл Кейн басты рөлге таңдалды. Фильмде Гарри Палмер – британдық армия сержанты, ол қара нарықта сауда жасағаны үшін түрме жазасын өтеу үшін қауіпсіздік қызметіне күштеп алынды. Ол алдымен әскери барлау қызметінде, содан кейін Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істеді. Ол керемет, бірақ аздап алдамшы полковник Россқа бағынды. Гарри Палмердің Дейтонмен көп ортақ белгілері бар, соның ішінде әскери тарихқа құштарлығы (Харви Ньюбегин «Миллиард долларлық мида» кітап сөресінің мазмұнына наразылық білдіреді), тамақ дайындау және классикалық музыка.
Жалғасы
"The Ipcress File" (1965) фильмі жарық көргеннен кейін, Солтцманның өндіріс компаниясы "Funeral in Berlin" (1966) және "Billion Dollar Brain" (1967) фильмдерін түсірді, екеуінде де Майкл Кейн түсті. Гарри Палмердің екінші романы "Horse Under Water" пайдаланылмады. 1976 жылы Дейтонның "Spy Story" романы Майкл Петровичтің "Патрик Армстронг" рөліндегі ойнауымен экранизацияланды; ол Салтцманның Гарри Палмер фильмдерімен байланысты емес. 1990 жылдардың ортасында тағы екі Гарри Палмер фильмі шықты, бұл жолы түпнұсқа сценарийлер негізінде және Майкл Кейн бұл рөлге қайта оралды. Бұл фильмдер "Bullet to Beijing" (1995) және "Midnight in Saint Petersburg" (1996) болды. Кейде "Len Deighton's Bullet to Beijing" және "Len Deighton's Midnight in St Petersburg" деп аталғанына қарамастан, Дейтон осы фильмдердің өндірісіне қатыспады.
Айтуға арналған сөздер
Майкл Кейннің Гарри Палмер ретінде кең танылуының куәсін "Көк мұз" (1992) сияқты фильмдерде көруге болады, онда ол "Гарри" есімді бұрынғы тыңшыны сомдайды, ол Гарри Палмерге көп жағынан ұқсайды. Кейннің Гарри Палмер кейіпкері (көздік шешіштері, әйелдерге құштарлығы және билікке бағынбауы) Майк Майерстің "Остин Пауэрс" шпиондық-әрекет комедиялық фильмдеріне ықпал етті. Майерстің тікелей өтінішімен Кейн 2002 жылғы "Голдмэмбер" фильмінде түсті, онда ол құпия агент Остин Пауэрстің әкесі, Найджел Пауэрс рөлін ойнады, бұл Гарри Палмердің пародиязы болды.