Кіріспе

1842 жылғы тариф, немесе ол белгілі болғандай "Қара тариф", АҚШ-та қабылданған протекционистік тарифтік кесте болды. Ол 1833 жылғы келісімдік тарифтің әсерін кері қайтарды, онда 1832 жылғы тариф деңгейінен бастап он жыл ішінде баж салынатын тауарлардың көпшілігіне 20% салық салынатын деңгейге дейін тарифтік ставкалары кезең-кезеңімен төмендетілуі көзделген. 1842 жылы 20% деңгейіне жақындағанда, өнеркәсіптік мүдделер мен Виг партиясының өкілдері оларды еуропалық бәсекеге осал қалдырды деп мәлімдеп, қорғау талап ете бастады. Бұл заң қорғауды қалпына келтірді және орташа тарифтік ставкаларыны 40%-ға дейін көтерді, сондай-ақ тарифтік кесте мен жинау жүйесіне масштабты өзгерістер енгізді, олардың көпшілігі оның қорғаушылық сипатын күшейтуге бағытталған. Ол сонымен қатар, әр тауар бойынша есептелетін белгілі мөлшердегі баж салығымен құндылық мөлшерлемелерінің көп бөлігін алмастырды және тарифтік қаржыландырудың несие жүйесін порттағы кеден үйлерінде қолма-қол ақшамен төлеу жүйесімен ауыстырды.

Заңнамалық тарихы

Президент Джон Тайлер Қара тарифке біршама тартындырақ заңға қол қойды, бұл Конгресстегі вигтердің ұлттық банк жүйесін қайта жаңғырту және үкіметтің жерді бөлу саясаты мәселелері бойынша бір жыл бойы дауласуынан кейін болды. Алдыңғы жылы Конгресстегі виг лидерлері Тайлерге тарифтерді көтеруді мемлекеттік жерді бөлумен байланыстырған заң жобаларын жіберді, бұл Генри Клейдің талабы болды, нәтижесінде президент вето қойды. 1842 жылдың жазында солтүстік-шығыс өндірістік штаттарының өкілдері күзгі сайлаулардан бұрын тарифтерді көтеруге байланысты сайлау қысымын сезіне бастады және Клейдің жерді бөлу бағдарламасынан бас тартты. Соның нәтижесінде тек тарифтерді көтеруді қамтитын заң жобасы қабылданды, бұл өндірушілерді қанағаттандырды, ал Тайлер үшін де қолайлы болды, себебі онда жерді бөлу ережелері болмады. Тариф бойынша қорғау алған негізгі сала – темір өндірісі. Шикі және өңделген темір тауарларына импорттық салықтар олардың жалпы құнының үштен екі бөлігін құрады және шегелер мен дөңгелек темір сияқты көптеген тауарлар бойынша 100%-дан асты. Заң сонымен қатар барлық импорттың 50%-дан астам бөлігін құраған баж салынатын тауарлардың үлесін 85%-дан астамға дейін көтерді.

Әсері

1842 жылғы тарифтің әсері дерлік бірден сезілді, 1843 жылы халықаралық сауда күрт төмендеді. АҚШ-қа импорт 1842 жылғы көрсеткіштерден жартысына жуық азайды, ал экспорт, жалпы сауда үлгілеріне байланысты, шамамен 20%-ға төмендеді. 1842 жылғы тариф 1846 жылы күшін жойып, Уокер тарифімен алмастырылды. 1844 жылы вигтер Конгресс пен президенттік сайлауда жеңіліске ұшырады, бұл демократтардың тариф ставкаларына қайтадан төмендету жасауға мүмкіндік берді. «Қара тарифтің» жоғары ставкалары болашақ сауданы тежейді және оның салдарынан кедендік түсімдер азаяды деген алаңдаушылық актіні жою қозғалысын күшейтті. 1842 жылғы тарифтік акт теміржол құрылысына маңызды әсер етті. Балғамен соққан темірдің тонына 17 доллар және оралған темірдің тонына 25 доллар баж салынуы салдарға 50-80% дейін өсірді. Алайда, бұл тариф осы өнеркәсіптерге тигізген жағымды әсерін ескермеді, сондай-ақ тариф отандық өндірушілерге өндірісті кеңейтіп, бағаларын төмендетуге жететіндей ұзақ уақыт қолданылмады. 1846 жылғы Уокер тарифі, яғни төрт жыл өткен соң, бажды 30%-ға дейін төмендетті.