Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орыс саясаткері (1605–1680) Афанасий Лаврентьевич Ордин Нащокин (Афанасий Лаврентьевич Ордин Нащокин; 1605–1680) – орыс мемлекет қайраткері. Ол Посолдық приказдың (шетелдік істер министрлігі) диягы болды. Отбасылық байланыстар есебінен емес, жеке қабілеттері мен жетістіктерінің арқасында бояр атағына және мемлекеттік жоғары лауазымдарға қол жеткізген алғашқы кіші дворян болды.
Russian politician (1605–1680)
Afanasy Lavrentievich Ordin Nashchokin (Афанасий Лаврентьевич Ордин Нащокин; 1605–1680) was a Russian statesman. He was a diak of the posolsky prikaz (foreign ministry). He was the first junior noble to attain the boyar title and highest offices of state not as a result of family connections but due to his personal capabilities and achievements.
Ерте өмір және мансап
Афанасий Ордин Нащёкин – Псковтағы кедей шенеуніктің ұлы болды, ол ұлына латын, неміс тілі және математиканы үйреткенді жөн көрді. Ордин Нащёкин 1642 жылы Столбово шартынан кейін жаңа орыс-швед шекарасын анықтауға қатысқан шенеуніктердің бірі ретінде мемлекеттік қызметін бастады. Ол сол кезде Ресейде "неміс салты мен әдеттерін" жақсы түсінетін адам ретінде танымал болды. Ордин Нащёкин – шетелдік кітаптарды жинаған алғашқы москвитерлердің бірі болды; бір дерек бойынша, бір ретте шет елден 69 латын еңбегі оған жіберілген. Ордин Нащёкин 1650 жылғы Псков көтерілісі кезіндегі өзінің тапқырлығымен жас патша Алексейдің назарын аударды және оны жеке күштерімен бақылауға алуға жетті. Орыс-швед соғысының (1656–1658) басында ол жоғары лауазымға тағайындалды, онда өзінің қабілетін көрсетті.
Afanasy Ordin Nashchokin was the son of a poor official from Pskov, who saw to it that his son was taught Latin, German and mathematics. Ordin Nashchokin began his public career in 1642 as one of the officials involved in determining the new Russo Swedish frontier after the Treaty of Stolbovo. By that time, he had gained a reputation in Russia as having a thorough understanding of "German ways and things". He was one of the first Muscovites who diligently collected foreign books; according to one source as many as sixty nine Latin works were sent to him at one time from abroad. Ordin Nashchokin attracted the attention of the young Tsar Alexis because of his resourcefulness during the Pskov rebellion of 1650, which he succeeded in bringing under control through his personal efforts. At the beginning of the Russo Swedish War (1656–1658), he was appointed to a high command, in which he displayed strong capabilities.
Дипломатиялық өкілдіктер
1657 жылы Ордин Нащокин Нарва өзенінде шведтермен келіссөздер жүргізу үшін толық өкілетті министр болып тағайындалды. Ол сол кездегі жалғыз орыс мемлекет қайраткері ретінде есептелді, ол Балтық теңізінің жағалауы, тіпті оның бір бөлігінің өзі Ресей үшін Литвадағы сол аумақтың он еселігінен де құнды екенін түсінуге жете білді. Көптеген әріптестерінің қарсылығына қарамастан, 1658 жылдың желтоқсанында ол үш жылдық Валиесари шартын жасасты, осылайша ресейліктер Ливониядағы барлық басып алған жерлерін өздерінде қалдырды. 1660 жылы Ордин Нащокин 1658 жылғы бітім шартын мәңгілік бейбітшілікке айналдыру үшін екінші конгресске толық өкілетті өкіл ретінде жіберілді. Ол Швециямен бітім шартын ұзарту қажеттігін айтты және Англияның II Карлы солтүстік бейбітшілігін реттеуге шақырылды. Соңында ол Ливонияның Ресей саудасының дамуы үшін маңызды екенін ерекше атап өтті. Оған қарсы шыққандықтан Кардис келісіміне қатысты келіссөздерден бас тартты. Ордин Нащокин 1664 жылы өткен, 1654-1667 жылдар аралығындағы орыс-поляк соғысын аяқтау мақсатында өткен Дуровича конгресіндегі бас өкілетті болды. Ол Нимежа бітім шартын жасасты және оның тырыстықтарының арқасында Ресей Польшамен Андрусово бітім шартын (1667) жасауға қол жеткізді. Ресейге оралғаннан кейін ол бірінші дәрежелі бояр атағын алды және Сыртқы істер министрлігін басқаруға, Ұлы патша мөрінің сақшысы және Ұлы императорлық кеңселердің директоры лауазымдарына ие болды. Шын мәнінде, ол Ресейдің алғашқы канцлері болды.
In 1657, Ordin Nashchokin was appointed minister plenipotentiary to treat with the Swedes on the Narva River. He was regarded as the only Russian statesman of the day with sufficient foresight to grasp the fact that the Baltic seaboard, or even a part of it, was worth more to Russia than ten times the same amount of territory in Lithuania, and, despite opposition from a number of his colleagues, in December 1658 he succeeded in concluding a three year Treaty of Valiesari whereby the Russians were left in possession of all their conquests in Livonia. In 1660, Ordin Nashchokin was sent as plenipotentiary to a second congress, to convert the truce of 1658 into a permanent peace. He advised that the truce with Sweden should be prolonged and Charles II of England was invited to mediate a northern peace. Finally he laid stress upon the importance of Livonia for the development of Russian trade. On being overruled he retired from the negotiations that led to the Treaty of Kardis. Ordin Nashchokin was the chief plenipotentiary at the abortive congress of Durovicha, which met in 1664, to end the Russo Polish War (1654 1667). He negotiated the Truce of Niemieża and through his efforts Russia succeeded in concluding with Poland the advantageous Truce of Andrusovo (1667). On his return to Russia he was created a boyar of the first class and entrusted with the direction of the Foreign Office, with the title of Guardian of the great Tsarish Seal and Director of the great Imperial Offices. He was, in fact, the first Russian chancellor.
Кейінгі өмірі мен жетістіктері
Ол алғаш рет экспорт пен импорт бойынша салмақты кедергі келтіретін жол төлемін жойды және Швеция мен Ресей арасындағы тікелей сауда қатынастарын дамыту мақсатында ресейлік саудагерлерді біріктірді. Ол сондай-ақ Ресей, Курляндия және Польша арасындағы пошта жүйесін құрды, сонымен қатар Ресейге газеттер мен вексельдерді енгізді. Двина және Волгадағы алғашқы ресейлік сауда кемелерін салумен де байланысты. Мансабында Ордин Нащёкин көптеген боярлар мен кеңесшілердің шектеулі көзқарасымен және жеке қызғанышымен үнемі күресуге мәжбүр болды. Ол соңғы рет Андрусово бітісін бекіту бойынша келіссөздерде (1669 жылдың қыркүйегі – 1670 жылдың наурызы) қатысты. 1671 жылдың қаңтарында ол патшаның екінші некесіне қатысты, бірақ 1671 жылдың ақпанында қызметтен босатылып, туған жері Псковқа жақын Крипецкий монастыріна шегінді. Мұнда Ордин Нащёкин Антоний есімімен соқпақ киіп, 1680 жылы қайтыс болғанға дейін қайырымдылықпен айналысты. 1911 жылғы «Британ энциклопедиясында» былай делінген: «Ол толығымен жемқорлықтан таза болды, сондықтан моральдық және интеллектуалдық тұрғыдан да замандастарынан жоғары тұрды».
It was Ordin Nashchokin who first abolished the onerous system of tolls on exports and imports, and brought together Russian merchants with the aim of promoting direct commercial relations between Sweden and Russia. He also initiated a postal system between Russia, Courland and Poland, and introduced gazettes and bills of exchange into Russia. He is also associated with the building of the first Russian merchant vessels on the Dvina and Volga. During his career, Ordin Nashchokin had to constantly struggle with narrow routine and personal jealousy on the part of many of the boyars and clerks of the council. He was last employed in the negotiations for confirming the Truce of Andrusovo (September 1669March 1670). In January 1671 he attended upon the tsar on the occasion of his second marriage; but in February 1671 he was dismissed, and withdrew to the Krypetsky monastery near his native Pskov. There Ordin Nashchokin took the tonsure under the name of Antony, and occupied himself with charity until his death in 1680. According to an assessment in the 1911 Encyclopædia Britannica, "[h]e was absolutely incorruptible, thus standing, morally as well as intellectually, far above the level of his age."