Бюст – адамның бас, мойын, көкірек және иықтарының мүсіні. Тарих бойында кең таралған, кеңістік үнемдейтін портреттік скульптура түрі. Материалдары алуан түрлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам басы мен иығының мүсіні.
Sculpture of a person's head and shoulders
Бюст – адам денесінің жоғарғы бөлігінің мүсіні немесе құймасы, адамның басын, мойнын және көкірек пен иықтың белгілі бір бөлігін бейнелейді. Әдетте, мүсін тұғырға қойылады. Бюст көбінесе адамның сыртқы келбетін сақтауға арналған портрет болып табылады, бірақ кейде белгілі бір типті бейнелейді. Ол мүсін жасау үшін қолданылатын кез келген материалдан жасалуы мүмкін, мысалы, мәрмәр, қола, терракота, гипс, балауыз немесе ағаш. Бюст адамның ерекше белгілерін толық мүсінге қарағанда аз жұмыспен, демек, аз шығынмен бейнелеуге және одан әлдеқайда аз орын алуға мүмкіндік береді. Сондықтан, ежелгі заманнан бері бюст өмірлік мөлшердегі портрет мүсінінің танымал түрі болып келеді. Ол терракота сияқты нашар материалдардан да жасалуы мүмкін. Егер мүсін тек бас және мүмкін мойыннан тұрса, ол "бас" деп аталады, бірақ бұл айырмашылық әрқашан сақталмайды. Көрсету үшін көбінесе тұғыр қолданылады, ол мүсінмен бірге жасалған немесе бөлек орнатылған болуы мүмкін. Үндістанда орналасқан Адийоги Шива мүсіні индус құдайы Шиваны бейнелейді және әлемдегі ең үлкен бюст мүсіні болып табылады, оның биіктігі 112 фут (34 метр).
A bust is a sculpted or cast representation of the upper part of the human body, depicting a person's head and neck, and a variable portion of the chest and shoulders. The piece is normally supported by a plinth. The bust is generally a portrait intended to record the appearance of an individual, but may sometimes represent a type. They may be of any medium used for sculpture, such as marble, bronze, terracotta, plaster, wax or wood. As a format that allows the most distinctive characteristics of an individual to be depicted with much less work, and therefore expense, and occupying far less space than a full length statue, the bust has been since ancient times a popular style of life size portrait sculpture. It can also be executed in weaker materials, such as terracotta. A sculpture that only includes the head, perhaps with the neck, is more strictly called a "head", but this distinction is not always observed. Display often involves an integral or separate display stand. The Adiyogi Shiva statue located in India representative of Hindu God Shiva is the world's largest bust sculpture and is 112 feet (34 m) tall.
Ежелгі дәуір
Кейде мойнынан басталып, басына дейін жасалған классикалық антикалық скульптуралық портрет бастары бюст ретінде көрсетіледі. Алайда, бұл көбінесе толық дене мүсіндерінің бөліктері немесе римдіктердің кең таралған әдеті бойынша, дайын денеге орнату үшін жасалған; осы портрет бастары бұл мақалада қарастырылмайды. Сондай-ақ, мойнында тоқтатылған мүсіндер кейде жаңылысқан түрде бюст деп аталады. Портреттік бюст – эллиндік гректердің өнертабысы (бірақ төменде көрсетілген египеттік бюст эллиндік өнімдерден бес ғасыр бұрын жасалған болса да), алайда грек үлгілерінің өте аз ғанасы сақталған, ал римдік көшірмелері көптеп кездеседі. Периклдің коринфтік шлемдегі бюстінің төрт римдік көшірмесі бар, бірақ грек түпнұсқасы – толық бой мүсіні, қоладан жасалған. Олар римдік портрет өнерінде кең таралған. Римдік дәстүр, мүмкін, римдік патриций отбасыларының үйінің атриумында қайтыс болған туыстарының балауыз маскаларын, тіпті өлім маскаларын сақтаудан бастау алған. Отбасының тағы бір мүшесі қайтыс болғанда, оларды жерлеу процессиясында дене бітіміне сәйкес таңдалған адамдар киген, марқұмның тіреліп отырған денесінің алдында, Полибий б.з.д. 167 жылдан бастап Римде ұзақ тұрған кезінде баяндайтын, "таңқалған" күйде. Кейіннен олар мүсіндермен алмастырылған немесе толықтырылған. Мұндай imagines maiorum ("ата-бабалардың портреттері") иелену – атты әскерлер орденіне қатысу үшін қажетті шарт еді.
Sculptural portrait heads from classical antiquity, stopping at the neck, are sometimes displayed as busts. However, these are often fragments from full body statues, or were created to be inserted into an existing body, a common Roman practice; these portrait heads are not included in this article. Equally, sculpted heads stopping at the neck are sometimes mistakenly called busts. The portrait bust was a Hellenistic Greek invention (although the Egyptian bust presented below precedes Hellenic productions by five centuries), though very few original Greek examples survive, as opposed to many Roman copies of them. There are four Roman copies as busts of Pericles with the Corinthian helmet, but the Greek original was a full length bronze statue. They were very popular in Roman portraiture. The Roman tradition may have originated in the tradition of Roman patrician families keeping wax masks, perhaps death masks, of dead members, in the atrium of the family house. When another family member died, these were worn by people chosen for the appropriate build in procession at the funeral, in front of the propped up body of the deceased, as an "astonished" Polybius reported, from his long stay in Rome beginning in 167 BC. Later these seem to have been replaced or supplemented by sculptures. Possession of such imagines maiorum ("portraits of the ancestors") was a requirement for belonging to the Equestrian order.
Орта ғасырлар
Кейбір реликвиарлар бюст түрінде жасалған, әсіресе әйгілі алтыннан жасалған Шарльдің бюсі, бүгінге дейін Ахен соборының қазынасында сақтаулы тұр, ол шамамен 1350 жылға дейін жасалған. Басқа жағдайларда мұндай формат сирек кездесетін.
Some reliquaries were formed as busts, notably the famous Bust of Charlemagne in gold, still in the Aachen Cathedral treasury, from c. 1350. Otherwise it was a rare format.
Қайта өрлеу дәуірі
Бюсттар түрлі материалдардан қайта жасала бастады, оның ішінде боялған терракота, ағаш және мәрмәр де болды. Алғашқыда олардың көпшілігі иықтан сәл төмен аяқталып, жазық түбіне ие болды. Далмацияда туған, бірақ Италия мен Францияда жұмыс істеген Франческо Лорана, көбінесе әйелдердің мәрмәр бюсттерін жасаумен маманданған.
Busts began to be revived in a variety of materials, including painted terracotta or wood, and marble. Initially most were flat bottomed, stopping slightly below the shoulders. Francesco Laurana, born in Dalmatia, but who worked in Italy and France, specialized in marble busts, mostly of women.
Барокко
Дөңгелек түбі бар римдік стиль, оның ішінде немесе соцлеге (қысқа тұғыр немесе пьедестал) қоюға арналған, ең көп таралған стиль болды. Римде тұратын Жан Лоренцо Бернини папалардың, кардиналдардың және Людовик XIV сияқты шетелдік монархтардың портреттік бюстерін жасады. Оның Англия королі I Карлдың бюсті (1638) қазір жоғалып кетті; суретші мен модель ешқашан кездеспеді, ал Бернини Ван Дейктің салған үш портретінен жұмыс істеді, ол Римге жіберілді. Шамамен 30 жыл өткен соң, оның жас Людовик XIV бюсті француз мүсіншілеріне зор әсер етті. Бернинидің бәсекелесі Алессандро Алгарди де Римдегі жетекші мүсіншілердің бірі болды.
The round bottomed Roman style, including, or designed to be placed on, a socle (a short plinth or pedestal), became most common. Gian Lorenzo Bernini, based in Rome, did portrait busts of popes, cardinals, and foreign monarchs such as Louis XIV. His Bust of King Charles I of England (1638) is now lost; artist and subject never met, and Bernini worked from the triple portrait painted by Van Dyck, which was sent to Rome. Nearly 30 years later, his Bust of the young Louis XIV was hugely influential on French sculptors. Bernini's rival Alessandro Algardi was another leading sculptor in Rome.