Кіріспе

Eranthis – Ranunculaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктердің сегіз түрі, Оңтүстік Еуропадан басталып, шығыс Азия арқылы Жапонияға дейін таралған. «Қысқы аконит» деген жалпы атау гүлдің ерте гүлдеу кезеңінен және жапырақтарының туыс Aconitum туысына, нағыз аконитке ұқсастығынан туындаған. Белгілі бір дәрежеде улы Аконитум сияқты (әрине, Ranunculaceae тұқымдасының көптеген басқа түрлері де) Eranthis улы, бірақ оның химиялық құрамы өзгеше. Оның құрамындағы улы заттар негізінен Adonis vernalis-те кездесетіндей bufadienolide тобының жүрек гликозидтері, ал емес Аконитумның күшті алкалоидтары. Бұл көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Гүлдері сары (E. albiflora және E. pinnatifida түрлерінде ақ түсті) және көктемде гүл ашатындардың біріншілері. Жылы климатта қаңтар айында, ал қыста қар көп жауатын жерлерде кейінірек гүлдейді. Олар қырысқа төзімді және жаңа қардың астында зардап шекпей өсе алады. Жапырақтары гүлдері толық гүлдеуіне жақын келгенде ғана толыққанды кеңейеді; диаметрі 5-8 см, бірнеше тіліктері бар және көктемнің соңында қурап, 2-3 ай ғана өмір сүреді. Бұл туысқа жататын түрлер көктемгі эфемерлер болып табылады, олар орман төбелерінде өседі және жапырақты ағаштардың жапырақтары шықпай тұрып, күн сәулесін пайдаланады. Ағаштардың көлеңкесі тығыздалғанда немесе құрғақ аймақтарда жазғы құрғақшылық су жеткілікті болмағанда жапырақтары қурап қалады. Олар қысқы немесе ерте көктемгі гүлдеуі үшін өсірілетін сәндік өсімдіктер. E. hyemalis Солтүстік Еуропа мен Солтүстік Америкада кеңінен табиғи ортаға бейімделген.

Түрлер

Эрантис альбифлора. Батыс Қытай. Eranthis cilicica. Оңтүстік-батыс Азия. Эрантис гиемалисі. Оңтүстік Еуропа. Эрантис лобулата. Батыс Қытай. Эрантис лонгистипитата. Орталық Азия. Эрантис пиннатифида. Жапония. Эрантис сибирика. Солтүстік Азия. Эрантис стеллатта. Шығыс Азия (солтүстік Қытай, Корея, оңтүстік-шығыс Ресей). Эрантис байунсаненсис. Оңтүстік Корея.