Кіріспе

Австралиялық композитор, музыкант және жазушы (1913–2005)

Мириам Беатрис Хайд (15 қаңтар 1913 – 11 қаңтар 2005) – австралиялық композитор, классикалық пианист, музыка педагогы және ақын. Ол фортепианоға арналған 150-ден астам шығарма, 50 ән, сондай-ақ басқа да аспаптық және оркестрлік шығармалар жазды. Сэр Малкольм Сарджент, Констант Ламберт, Георг Шневойт, сэр Бернард Хайнце және Джеффри Саймон сияқты көрнекті дирижерлермен концерттік пианист ретінде өнер көрсетті. Ол өлеңдер жинағын жариялады және автобиографиясын жазды.

Өмір

Хайд 1913 жылы Аделаидада туды, ол Аделаидадағы Торренс Парктің мырзасы және әйелі С.Х. Хайдтың қызы еді. Музыка оның отбасы өмірінің маңызды бөлігі болды: анасы Мюриэль фортепианода ойнап, сабақ берді; тәтесі Кларис Гмайнер Оңтүстік Австралия симфониялық оркестрімен скрипка, альт және арфада ойнады; ал кіші қарындасы Паулин скрипкада ойнап, ән айтты. Оның алғашқы музыка сабақтарын анасы берді, бірақ 1925 жылы ол Аделаидадағы Элдер музыка консерваториясына оқуға стипендия жеңіп алды. 1931 жылы Музыка бакалавры дәрежесін алғаннан кейін ол Лондондағы Корольдік музыка колледжінде 1932 жылдан 1935 жылға дейін білім алды. 1935 жылы ол Малькольм Сарджент басқаруымен Бетховеннің 4-ші фортепиано концертін, ал Констант Ламберт басқаруымен Лондон симфониялық оркестрімен өзінің 2-ші фортепиано концертін орындады. Ол сол кездегі ұлы музыканттардың көптеген өкілдерін көрді, соның ішінде Рахманинов, Стравинский, Прокофьев, Ехуди Менухин және Элизабет Шуманды. Ол ондаған жылдар бойы композитор, концерттік орындаушы, мұғалім, емтиханатор және лектор болып жұмыс істеді. Осы жерде ол күйеуі Маркус Эдвардспен танысты, 1939 жылы үйленді және екеуі Кристин (1950) және Роберт (1951) есімді екі балаға ие болды. 1991 жылы Австралия орденінің офицері атағын алды. 1993 жылы Маккуори университеті оған құрметті докторлық дәрежесін берді, ал 2004 жылы Австралиялық Орындаушылар Қауымдастығы мен Австралиялық Музыка Орталығының Классикалық Музыка Сыйлықтарында Австралия музыкасына қосқан үлкен еңбегі үшін марапатталды. Ол Оңтүстік Австралия Музыка Мұғалімдері Қауымдастығының (MTASA) бас қамқоршысы болып тағайындалды және Қауымдастық үшін Мириам Хайд сыйлығын құрды. 1991 жылы оның «Толық Ұйлес» атты автобиографиясы жарық көрді. 1993 жылы 80 жасқа толған күні ол ел бойынша бірқатар концерттер берді. 89 жасында Соломон Бард басқаруымен Стретфилд симфониялық оркестрімен өзінің 2-ші фортепиано концертін соңғы рет орындады. 2003 жылы оның 90 жасқа толуы бүкіл Австралияда концерттер мен радиохабарлар арқылы атап өтілді. 1990 жылдардың ортасынан бастап, тіпті 2005 жылы қайтыс болғаннан кейін де The Keys Press (Перт) және Wirripang Pty Ltd (Wollongong) фортепиано, камералық музыка және вокал үшін 100-ден астам қолжазбасын жариялады. Мириам Хайд 2005 жылы 92 жасқа толуға бірнеше күн қалғанда дүние салды.

Жазу

Сөздерді поэзиялық формада білдіру Мириам Хайд үшін музыканы білдірумен бірдей маңызға ие болды. 1992 жылы түсірілген сұхбатында ол өзінің сезімдерінің сөздер арқылы немесе музыка арқылы көрініс беруінің көбінесе жай ғана мүмкіндікке байланысты екенін айтты. Оның өлеңдерінің үш жинағы Economy Press, Аделаида баспасынан жарық көрді: The Bliss of Solitude (1941), A Few Poems (1942) және Dawn to Dusk (1947?). Ол өзінің автобиографиясын да жазды, «Толық үйлесім» (1991, Currency Press), ал кітаптан түскен гонорарды 1931 жылы жеңіп алған Елдер стипендиясына сыйлады.