Анджей Неголевский: польский полковник, герой Наполеоновских войн, участник битвы при Сомосьерре. Биография, служба, происхождение и вклад в историю Польши.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық полковник Анджей Марцин Ниголевский (12 қараша 1787 – 18 ақпан 1857) – Наполеон соғыстары кезінде Польша жеңіл атқыштар полкінде қызмет еткен, парламент мүшесі және Познань базарының акционері. Испания түбегіндегі соғыс кезінде ол Сомосиерра шайқасында ерекше көзге түсті.
Polish colonel
Andrzej Marcin Niegolewski (12 November 1787 – 18 February 1857) was a Polish colonel that served in the Polish Light Cavalry Regiment during the Napoleonic Wars, a member of parliament and a shareholder of the Poznan Bazar. During the Spanish Peninsular War, he distinguished himself particularly at the battle of Somosierra.
Өмірбаян
Гризмала гербінің Фелициан Ниголевскийінің және Пилава гербінің Магдалена Ниголевскаяның (Поточка туған қызы) ұлы, оның бір ағасы мен бір апасы болды. 1806 жылдың қараша айында ол Познаньдегі Наполеонның польшалық құрмет сақшыларының эскадрильясына қосылды. 5-ші польшалық атқыштар полкіне жіберілген ол екінші лейтенант, содан кейін лейтенант шеніне көтерілді. 1807 жылы Помераниядағы Тчевті басып алу және Гданьск қамалында шайқасты. 1807 жылдың жазында ол император гвардиясының Польша жеңіл атқыштар полкіне екінші лейтенант ретінде қосылды.
Son of Felicjan Niegolewski of Grzymała coat of arms and of Magdalena Niegolewska (born Potocka) of Pilawa coat of arms, he had a brother and a sister. In November 1806, he joined the squadron of Napoleon's Polish honor guards in Poznań. Sent to the 5th Polish cavalry regiment, he was promoted to second lieutenant and then lieutenant. He fought in Pomerania with the capture of Tczew and the Siege of Gdańsk in 1807. In the summer of 1807, he joined the Polish Light Cavalry Regiment of the Imperial Guard as a second lieutenant.
Сомозиерраның жауапкершілігі
Польшаның жеңіл ат әскері Испанияда Наполеонның соңынан еріп жүрді. 1808 жылдың 30 қарашасында Сомосьерраның әйгілі шабуылы болды, ол үш полк офицерінің өмірін қиды (төртіншісі, капитан Дзеванувский, бірнеше күннен кейін жарақаттарынан қайтыс болды). Сомосьерра биіктіктеріндегі төрт батареяда 16 зеңбірекпен қаруланған 7800 испандық Мадридке жолдың кесілуіне себеп болды, сонда Наполеон поляктарға жолды күшпен ашуды бұйырды. 3-ші эскадрильяның шабуылын эскадрилья жетекшісі Козиетюльский бастады, ол бірінші батареяны алғаннан кейін атын жоғалтты. Сол сәтте барлау миссиясында болған лейтенант Анджей Ниголевский өз адамымен бірге шабуылға қосылды. Шабуылды енді капитан Дзеванувский басқарды. Поляктар келесі екі батареяны басып алды, бірақ ауыр жарақат алған командирін, содан кейін де ауыр жарақат алған капитан Пьер Красинскийді жоғалтты. Соңғы қабілетті офицер лейтенант Ниголевский шабуылдың соңына жетекшілік етті: шамамен отыздай аман қалғандармен бірге ол соңғы батареяға жетті, астындағы атының өлгенін көрді және құлап, аяғын сындырды. Көптеген штык соққыларынан жарақат алған Анджей Ниголевскийді испандықтар ұстады. Олар қарсы шабуыл жасап, батареяны қайтарып алды. Наполеон содан кейін Томаш Любинский басқаруындағы үш поляк эскадрильясымен екінші шабуылды бастады, одан кейін гвардиялық атты аңшылар ілесіп келді. Әлі тірі, бірақ өте ауыр жарақат алған лейтенант Ниголевский әлі де астындағы атымен бірге жерде жатқанда, маршал Бессиер оған жақындап: «Жас жігіт, император жеңіл атқыштардың тамаша шабуылын көрді; ол сіздің батылдығыңызды қалай бағалайтынын біледі», – деді. Ниголевский: «Мырза, мен өліп жатырмын; мына мен алып кеткен зеңбіректер, императорға айтыңыз», – деп жауап берді. Ол платоға келгенде, император оған бірден Құрмет легионының крестін табыстап, оны полкінің алғашқы офицері етіп тағайындады. Жас лейтенант алған жарақаттардың саны авторларға қарай әртүрлі. Ол 10-11 жарақат алған, оның ішінде сегіз-тоғыз штык жарақаты және бір-екі бас жарақаты (бір семсер соққысы және, мүмкін, бір оқ). Ол 1809 жылғы Австрия науқанына қатысып, 1810-1811 жылдары Испанияда соғысты. 1812 жылғы Ресей науқаны кезінде ол капитан ретінде бас штабта қызмет етті. 1813 жылдың соңында ол ауруға байланысты демалысқа шығып, біраз уақыт Парижде болды.
The Polish light cavaleries follow Napoléon in Spain. On the 30th of November 1808 takes place the famous charge of Somosierra, which will cost three regimental officiers their lives (a fourth one, the captain Dziewanowski, will pass away due to its injuries a few days later). As the approach to Madrid was blocked by 7,800 Spaniards armed with 16 cannons in four batteries on the Somosierra heights, Napoleon ordered his Poles to force the passage. The charge of the 3rd squadron was led by Squadron Leader Kozietulski, who lost his horse after taking the first battery. Lieutenant Andrzej Niegolewski, who had gone on a reconnaissance mission, joined the charge at that moment with his men. The charge was now led by Captain Dziewanowski. The Poles took the next two batteries but lost their commander who fell seriously wounded, then Captain Pierre Krasiński, who was also wounded. Lieutenant Niegolewski, the last able bodied officer, led the end of the charge: with about thirty survivors, he reached the last battery, saw his horse killed under him and, in the fall, broke a leg. Wounded by multiple bayonet blows, Andrzej Niegolewski was overtaken by the Spaniards. The latter counter attacked and managed to retake the battery. Napoleon then launched a second charge with the three remaining Polish squadrons under Tomasz Łubieński, followed by the Guards' mounted chasseurs. Still alive, very seriously wounded, Lieutenant Niegolewski was still lying on the ground under his horse when Marshal Bessières approached him and said, "young man, the Emperor has seen the beautiful charge of the Light Cavalry; he will know how to appreciate your bravery." Niegolewski then replied: "My lord, I am dying; here are the cannons that I took away, tell that to the Emperor". When he arrived on the plateau, the Emperor immediately awarded him the Cross of the Legion of Honor, making him the first officer of his regiment to receive it. The number of wounds received by the young lieutenant varies according to the authors. He received 10 to 11 wounds, including eight to nine bayonet wounds and one to two head wounds (one saber strike and probably a bullet). He participated in the Austrian campaign of 1809 and fought again in Spain in 1810 1811. During the Russian campaign in 1812, he served on the main staff as a captain. At the end of 1813, he was granted sick leave and spent some time in Paris.
1830 жылғы көтеріліс
1814 жылдың желтоқсан айында ол Польшаға оралып, Ниголевода тұрды. 1816 жылы Анна Крыжановскаға үйленді және әйелінің Шремге жақын Влостшеевкадағы иелігіне көшті. Осыдан бастап ол өзінің меншігіндегі шаруашылық өндірісімен айналысты. 1830 жылдың қараша айында Ресейге қарсы Польшаның қараша көтерілісі басталды. Ниголевский Варшаваға барып, Бас штабқа бекітілді. Полковник шеніне көтеріліп, 1831 жылдың наурыз-маусым айларында Сандомирск кавалериялық полкіне қолбасшылық етті. 1831 жылдың маусымынан бастап Бас штабта қызмет етті, ал 1831 жылдың тамызында Virtuti Militari алтын кресімен марапатталды. Қыркүйек айында денсаулығына байланысты әскерден босатылып, Ұлы Польша аймағына қайтып келді. Көтеріліс жеңіліске ұшыраған соң, ол қуғынға ұшырады, тоғыз айға түрмеге кесілді және мүлкі тәркіленді. Ол жазасын (кейін жартысына дейін қысқартылды) Козель бекінісінде өтеді.
In December 1814, he returned to Poland and lived in Niegolewo. He married Anna Krzyżanowska (1816) and came to live on his wife's estate in Włościejewka, near Śrem. From then on, he was involved in the agricultural production of his properties. In November 1830 the Polish November Uprising against Russia occurred. Niegolewski went to Warsaw and was assigned to the general staff. Promoted to colonel, he commanded the Sandomierz cavalry regiment (March–June 1831). From June 1831, he served in the main staff and in August 1831, he received the gold cross of Virtuti Militari. In September, he was discharged from active service for health reasons and returned to the Greater Poland region. With the failure of the uprising, he suffered repression and was sentenced to nine months in prison and confiscation of his property. He served his sentence (finally reduced by half) in the fortress of Cosel.
Саясатшы және қаржыгер
Келесі жылдары ол Ұлы Польшадағы ең белсенді белсенділердің бірі болды, Познань Ұлы Герцогтігінің қоғамдық өмірінде поляк тілін қорғады. Ол 1827 және 1830 жылдары, көтеріліске дейін Ұлы Герцогтіктің провинциялық парламентіне Бук және Оборники округтерінің рыцарлық өкілі ретінде сайланды. 1841 және 1843 жылдары ол қайтадан сайланды. Ол «Crédit foncier de Poznań» банкісінің кеңесшісі болды, сондай-ақ Познаньдегі «Bazaar» компаниясының акционері еді. Өлгеннен кейін Бук зиратындағы отбасылық қабірге жерленді. 1923 жылғы 14 қазанда Познань қаласында полковник Ниголевскийдің және генералдар Антони Косинский мен Юзеф Выбицкийдің мәйіттері Познаньдегі Сент-Адалберт шіркеуіндегі Ұлылық криптасына салтанатты түрде қойылды. Оның сегіз баласы – бес қызы мен үш ұлы ересек болды. Олардың бірі – 1819-1885 жылдары өмір сүрген, Ұлы Польшадан шыққан заңгер және қоғамдық-саяси қайраткер Владислав Морици.
In the following years, he was one of the most active activists in Greater Poland, defending the Polish language in the public life of the Grand Duchy of Poznań in the provincial parliament, where he was an elected member. He was a deputy of the chivalry of the Buk and Oborniki powiats (counties) in the provincial parliament of the Grand Duchy in 1827 and 1830 before the uprising. He was elected again in 1841 and 1843. He became an advisor to the banking institution Crédit foncier de Poznań. He was also a shareholder in the Bazaar company in Poznań. After his death, he was buried in the family grave in the Buk cemetery. On Sunday, October 14, 1923 in Poznań, the remains of Colonel Niegolewski and Generals Antoni Kosiński and Józef Wybicki were solemnly laid to rest in the Crypt of Merit in the Church of St. Adalbert in Poznań. Eight of his children, five daughters and three sons, have reached adulthood. One of them was Władysław Maurycy (1819 1885), a lawyer and social and political activist from Greater Poland.