Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық тегі бар испан генералы (1769–1834) Энрике Хосе О’Доннель и Анатар, Ла-Бисбал графы немесе (ағылш. Генри Жозеф О’Доннель) (1769 – 17 мамыр 1834) – Пиреней соғысында шайқасқан испан генералы.
Spanish general of Irish descent (1769–1834)
Enrique José O'Donnell y Anatar, conde de La Bisbal or (English: Henry Joseph O'Donnell) (1769 – 17 May 1834) was a Spanish general of Irish descent who fought in the Peninsular War.
Өмірбаян
О'Доннелл Сан-Себастьян қаласында туған, ол Ирландияның Бойн шайқасынан кейін Ирландиядан кеткен Тирконнелл О'Доннелл әулетінің ұрпағы. Отбасының Австрияға қоныс аударған тармағының мүшесі, генерал Карл О'Доннелл Тироннелл графы (1715–1771), Жеті жылдық соғыс кезінде маңызды қолбасшылықтарды атқарды. Оның әкесі Жозеф О'Доннель-и-О'Доннель (1722–1787), Ирландияның испан жаяу әскер полкінің полковнигі, испан армиясының генерал-лейтенанты, ал анасы Мариана де Анетан-и-Марешаль, Люксембургтен шыққан. Испанияда туылған ол ерте жасында испан армиясына қабылданды, 1793–1795 жылдары Конвенция соғысында шайқасты, ал 1810 жылы генерал атағын алып, Каталонияда қолбасшылыққа тағайындалды, сол жылы ол граф титулы мен фельдмаршал шеніне ие болды. Генерал Гувион Сен-Сирге (1764–1830) қарсы күрескен кезде ол қоршаудағы Жирона қаласына кіріп, әскерлерін Викке жеткізуге мүкіндік алды. Ла-Бисбаль шайқасында ол генерал Шварцты жеңіп, аяғына жараланса да, Ла-Бисбаль графының титулын алды. 1811 жылы Валенсияның бас капитаны болып тағайындалды және 1812 жылдың 22 қаңтарынан 1813 жылдың 7 наурызына дейін III регенттік кеңесінің мүшесі болды, Каталониядағы көтеріліске белсенді қатысып, капитан-генерал Луис Роберто де Ласи басқарған көтеріліске көлеңкелі демеуші ретінде қатысты (1817 жылы Пальма-де-Майоркадағы Бельвер қамалында атқыштар отрядымен аталған). Ол да ирландиялық испан әскерилерінің ұрпағы болды және Республика құруға тырысты. Кейіннен Фердинанд VII тұсында үлкен жауапкершілікке ие қызметтерді атқарды. Либералдық үшжылдық кезеңде ол абсолютисттік нанымына қарамастан либералдарды қолдады, себебі ол француз араласуына қарсы болды. 1823 жылғы оқиғалар оны Францияға, Лимож қаласына қашуға мәжбүр етті, онда ол уақытша ұсталды. Испания королі Фердинанд VII 1834 жылы қайтыс болғаннан кейін, О'Доннелл Испанияға қайтып бара жатқанда Монпельеде қайтыс болды.
O'Donnell was born in San Sebastián, a descendant of the Irish noble dynasty of O'Donnell of Tyrconnell who left Ireland after the Battle of the Boyne, A member of the branch of the family that settled in Austria, General Karl O'Donnell Count of Tyronnel (1715–1771), held important commands during the Seven Years' War. His father was Joseph O'Donnell y O'Donnell (1722–1787), Colonel of the Spanish Infantry Regiment of Ireland, Lieutenant General of the Spanish Army, and his mother was Mariana de Anethan y Mareshal, of Luxemburg. Born in Spain, he early entered the Spanish army, fighting in 1793–1795 in the Convention War, and in 1810 became general, receiving a command in Catalonia, where in that year he earned his title and the rank of field marshal. While fighting against General Gouvion Saint Cyr, (1764–1830), he managed to enter the besieged Girona and move troops to Vic. At the Battle of La Bisbal he defeated General Schwartz, earning thus the title of Count of La Bisbal although he was wounded in a leg. In 1811 he was appointed Captain General of Valencia and from 22 January 1812 to 7 March 1813 he was one of the members of the III Council of Regency, taking part as a sort of shady patron in the revolt in Catalonia led by Captain General Luis Roberto de Lacy (San Roque, executed by firing squad at the Castle of Bellver, Palma de Mallorca, in 1817), and who was also descended from Irish Spanish military people, and had tried to set up a Republic. He afterwards held posts of great responsibility under Ferdinand VII. During the Liberal Triennium he supported the liberals despite his absolutist convictions, because he was against French intervention. The events of 1823 compelled his flight into France to Limoges where he was interned. When King Ferdinand VII of Spain died in 1834, O'Donnell died in Montpellier on the way back to Spain.
Отбасы
О'Доннелл Карлос О'Доннель и Марешальдың ағасы, генерал және саясаткер Леопольдо О'Доннель и Жорристің (Тетуан герцогы және Лусена графы атанған) және испан армиясының генерал-лейтенанты Энрике О'Доннель и Жорристің әкесі болды.
O'Donnell was the brother of Carlos O'Donnell y Mareschal, the father of general and politician Leopoldo O'Donnell y Jorris (invested as Duke of Tetuan and Count of Lucena), and father of Lieutenant General of the Spanish Army Enrique O'Donnell y Jorris.