Кіріспе

Испан генералы (1770–1843)

Мигель Рикардо де Алава и Эскивель (7 шілде 1770 – 14 шілде 1843) – испан генералы және мемлекет қайраткері, 1835 жылы Испанияның премьер-министрі қызметін атқарған. Ол 1770 жылы Баск елінде, Витория-Гастеис қаласында дүниеге келген. Алава Трафальгар және Ватерлоо шайқастарында болған, біріншісінде британдықтарға қарсы, ал екіншісінде олармен бірге шайқасқан. Испания Франциямен одақтас болған кезде Алава теңіз әскери атташесі болды, бірақ 1808 жылы Наполеон Испанияға басып кірген кезде жақын ауыстырды. Испания Кортесі оны британдық армия штабына комиссар (әскери атташе) етіп тағайындады, ал болашақ Веллингтон герцогы Уэлсли оны өте жақсы қабылдап, жеке көмекшілерінің бірі етті. Шайқас аяқталуға дейін ол бригадир-генерал шеніне көтерілді. 1815 жылғы Ватерлоо жорығы кезінде Алава Нидерланды королі Вильгельм I сарайындағы Гаагадағы испан елшісі болды, бұл оған Ричмонд герцогинясының кешінде болуға және Ватерлоо шайқасында Веллингтонның жанында тұруға мүмкіндік берді.

Ерте өмір

Теңіз дәстүрі бар асыл отбасында дүниеге келген ол Педро Хасинто де Алава и Наварреттің және Мария Мануэла де Эскивиль и Пералтаның ұлы болды. Оның інісі Игнасио Мария де Авала, 1817 жылы Теңіз флотының генерал-капитаны болған белгілі офицер. 1813 жылы ол Легарда маркиздерінің немересі Мария Лорето де Ариола и Эквивелге үйленді. 1781 және 1790 жылдар аралығында ол Вергараның асыл тектілердің ұлдарына арналған семинариясында білімін аяқтады, бұл институт асыл тектілердің ұлдарын тәрбиелеумен шұғылданатын және Корольдік Баск қоғамының «Ел достары» қоғамы басқаратын мекеме болды. 1785 жылы 13 жасында ол Севильяның №11 атқыштар полкіне кадет ретінде қабылданды, сол кезде оның тағы бір інісі Хосе де Алава басшылық етіп тұрды, 1787 жылы екінші лейтенант шеніне жетті. Атқыштардағы қызметтен кейін және оқуын аяқтағаннан соң, ол 1790 жылы Теңіз флотына қабылданды, мүмкін, інісі Игнасио Мария де Алаваның беделді тұлғасына қызығушылық танытқандықтан. Ол әртүрлі кемелерге кіріп, Франция мен Англияға қарсы испан теңіз флотының бірнеше әскери операцияларына қатысты: Сеутада, Тулонды қоршауда және Италияда, бұл оның жақсы байланыстары бар отбасымен бірге оның жылдам өркендеуіне мүмкіндік берді. 1794 жылы ол фрегат лейтенанты болды. 1795 жылы інісі Игнасиомен бірге әлемді аралап шығуға бағытталған экспедицияға қатысып, 1800 жылға дейін Оңтүстік Америкада болды. Алава үш жыл бұрын алған бұйрықтарға сәйкес Испанияға оралды, бірақ ағылшыздар оны тұтқынға алды. Бірнеше айдан кейін босатылып, 1801 жылы Испанияға қайта оралды. 1802 жылы ол Кадиске жіберілді, онда кеме лейтенанты болып тағайындалды. 1805 жылы Кадиске оралғаннан кейін адмирал Гравина басқаратын флотқа тағайындалды. Наполеон Корольдік теңіз күштерінен аударма ретінде ойлап тапқан Мартиникаға жасалған экспедициядан кейін ол Финистерр шайқасына қатысты. 21 қазанда ол Гравинаның бұйрығымен «Принсипе де Астурияс» кемесінде Трафальгар шайқасына қатысты, ал оның інісі Игнасио «Санта-Ана» кемесінің капитаны болды. Тағдырлы шайқастан кейін ол тағы да жоғары шенге ие болды.

Үшінші коалицияның соғысы

Алғаш рет Алава Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, және фрегат капитаны деңгейіне жеткен соң армияға ауысты, сәйкес шен алып. Ол Трафальгар шайқасында 112 зеңбірекке ие Санта-Ана кемесінде, өзінің әмірі, адмирал Игнасио Алаваның бас штаб кемесінде болды.

Жарым арал соғысы

1808 жылы Байоннадағы жиналыста ол Испания королі Жозеф Бонапарттан жаңа конституцияны қабылдаған ең белгілі адамдардың бірі болды. Француз агрессиясына қарсы ұлттық көтерілістен және 1808 жылы Бейленде генерал Дюпонның жеңілісінен кейін Алява, Пиреней түбегінде британдық күштермен одақтасқан ұлттық тәуелсіздік партиясына қосылды. 1810 жылдың қаңтар айының соңында оған Веллингтонға француздарға қарсы қиын әскери жағдайды жеткізу үшін Португалияға баруға бұйрық берілді. Осы кезде Веллингтон мен Алава арасында достық қарым-қатынас орнады, герцог оны британдық бөлімдерде испан күштерінің өкілі ретінде қалдырды. Ол Веллингтонның тікелей ұсынысымен бригадир шеніне көтерілді. Ол Саламанка, Витория, Буссако шайқастарында, Сьюдад-Родриго қамалында және Бадахозды штурмдауға қатысты. Пиреней түбегіндегі қызметі үшін ол Бат орденінің құрметті кавалер-командоры атанды.

Жүз күн

Фердинанд патшалыққа қайта келгеннен кейін, Алава түрмеге қамалды, бірақ оның ежеккесі Этенард, инквизитор, және Веллингтонның ықпалы оның тез босатылуын қамтамасыз етті. Ол көп ұзамай патшаның құрметіне ие болды, және 1815 жылы Гаагадағы елші болып тағайындалды. Осының нәтижесінде ол Веллингтон штабымен бірге Ватерлоо шайқасында болды. Алава шайқас барысында герцогқа жақын болды. Веллингтон сияқты, және оның көптеген штаб офицерлерінен өзгеше, Алава жарақатсыз аман қалды, ал Веллингтон мен оның штабы шайқас ортасында болғандықтан, герцог Алаваға: "Бүгін Құдайдың күші мені қорғады" деді. Алава Коалиция тарапынан Ватерлоо және Трафальгар шайқастарында қатысқан жалғыз адам болған деп саналады.

Саясатшы және дипломат

1820 жылғы революция басталғанда, Алава провинциясы оны Кортесте өкілдік ету үшін сайлады, онда ол Exaltados партиясында көзге түсті және 1822 жылы президент болды. Сол жылы ол Франсиско Балестерос пен Пабло Морильоның басшылығымен жасақпен күресіп, Кортестің билігін көтерілісшілерге қарсы сақтады. Француздар Кадиске шабуыл жасағанда, Кортес Алаваға Ангулем герцогымен келіссөз жүргізуді тапсырды, нәтижесінде Фердинанд таққа қайта отырды және либералды саясат ұстанғанына уәде берді. Бірақ патша билікті қайта иеленген соң, ол уәделерін орындамайтынын мәлімдеді, сондықтан Алава алдымен Гибралтарға, содан кейін Англияға көшуге мәжбүр болды. Ол жерде Веллингтон герцогының Гэмпширдегі Stratfield Saye имениесінде үй берілді және оның банкі Coutts-пен таныстырылды: «Бұл менің досым, сіздің банкте ақшасы болғандықтан, ол қажет деп санаған соманы алуына рұқсат етіңіз». Фердинанд қайтыс болғаннан кейін ол Испанияға оралды, Мария Кристинаның Дон Карлосқа қарсы күресіне қосылып, 1834 жылы Лондонға, ал 1835 жылы Парижге елші болып тағайындалды. 1835 жылдың қыркүйегінде премьер-министрлікке ұсынылған ол кандидатурасын қабылдамады. 1837 жылғы испан конституциясына қол қоюдан бас тартқаннан кейін, ол жаңа анттар қабылдаудан шаршағанын айтты және осыдан кейін Францияға зейнетке шығуға мәжбүр болды, ол 1843 жылы Барежеде қайтыс болды.

Мұра

Жарым арал соғысы кезінде жоғары әскери шенді тұлғалармен орнатылған қарым-қатынастар және Лондонда және Парижде елші ретінде атқарған дипломатиялық жұмысы Алаваға белгілі байланыстар желісіне қол жеткізуге мүмкіндік берді, олар кейде кәсіби шеңберден тысқары шықты. Осылайша, 1813 жылдың қыркүйегінде Нидерландының Вильгельм II, сол кездегі Оранж принці, онымен Наполеон жорықтарында бірге шайқасқан болатын, оны алдағы некесімен құттықтады және салтанатты шараға шақыруын өтінді, Алава оған қуана келісті. Франция патшайымы Мария Амалия оған қызының болашақ үйленуі және басқа отбасылық мәселелер туралы хат жазды. Дегенмен, Алаваның ең жақын досы және құрметтейтіні Веллингтон герцогы болды, ол французға қарсы күрес кезінде оның көмекшісі қызметін атқарғанда, Темір герцогтың сенімін жеңіп алды. Жазушы Ильдефонсо Аренас Веллингтонның Ватерлоо шайқасындағы Алаваның көмекшісі ретіндегі рөлі туралы «Алава Ватерлоода» тарихи романын жазды, ол 2012 жылы Барселонада жарық көрді. Алава туралы Нейпиердің «Жарым арал соғысы тарихында» жиі және құрметпен айтылады, ал оның есімі Веллингтон герцогының өмірбаянында да, хаттарында да жиі кездеседі. Қазіргі уақытта оған арналған үш ескерткіш бар: Плаза де ла Вирген Бланкадағы Витория шайқасына арналған ескерткіш, сондай-ақ Алава облыстық әкімдігіндегі және қару-жарақ мұражайындағы екі мүсін, барлығы Испанияның Витория қаласында орналасқан.