Пуэрто-Рикалық генерал Антонио Валеро де Бернабе Пачеконың өмірі мен әскери жолы

Пуэрто-рикан генерал Антонио Валеро: Испанияда оқытылған, Наполеонға қарсы күрескен, Сарагоса қорғанысында ерлік көрсеткен әскери басшы туралы ақпарат.

32 мин оқу

100%

Дереккөз: Antonio Valero de Bernabé — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Пуэрто-Риколық генерал Антонио Висенте Мигель Валеро де Бернабе Пачеко – Пуэрто-Риконың әскери жетекшісі болды. Испанияда білім алып, испан армиясымен бірге француз басшысы Наполеонды Испаниядан қуу үшін күресті және осы жылдары полковник шеніне көтерілді. Кейбір тарихшылар оның Мануэль Антонио Валеро деген есімін қабылдады, бірақ ол ресми құжаттарда кездеспейді және өзі де оны пайдаланған жоқ. Ол Испанияның тәуелсіздік соғысы деп аталатын Пиреней соғысында Сарагоса қоршауында (1808) Наполеон әскерін жеңуге көмектесті. Бұл қақтығыс барысында ол Арабалды қорғауға қатысып, француздардың шабуылына қарамастан, өз бекінісін ұстап тұрды және соның салдарынан тұтқынға алынды. Ол Арагуа, Каракас және Гуарико провинцияларындағы әскерлердің бас генералы болып тағайындалды, бұл Бока-Чика, Женгибр және Сан-Франциско-де-Тизнадодағы әрекеттерді қамтыды. Президент Москера оны 1-ші дивизияның бас қолбасшысы және Бояка штатының әскери басшысы етіп тағайындады. Сонымен қатар, Валеро Мексика Тәуелсіздігінің кресі, Либертадор медалі, Каллао медалі және Венесуэланың Азат етушісінің бюсі сияқты бірнеше марапаттар алды. Оның тегі 1372 жылдың 10 мамырына дейін, Арагонның Петр IV-і Мигель де Бернабеге, оның туыстары мен ұрпақтарына, Екі Петр соғысы кезінде көрсеткен ерліктері үшін құрмет көрсеткен кездегі оқиғаға дейін жетеді. Ол Кастилия күштеріне бекіністі тапсырудан бас тартқаннан кейін Багена қамалында өртеліп өлді. Оның көптеген ұрпақтары басқа аристократиялық әулеттерге үйленіп, граф немесе маркиз атанды. Олардың арасында 1867 жылы католик шіркеуі қасиетті деп жариялаған инквизитор Педро де Арбуес и Валеро да болды. Бұл инфантерияның иегерлерінің бірі Хуан Валеро де Бернабе, Валеро де Бернабе Пачеконың арғы атасы Антонио Валеро де Бернабе Ибаньестің әкесі болды. Оның әкесі – Пуэрто-Риконың Regimiento Fijo полкінің Subteniente de Ganaderos және капитаны, отбасының әскери дәстүрін жалғастырды, оның ішінде оның туысы, Канада маркизі және ұлттық армияның генералы Хоакин Ибанез де Бернабе де бар еді. Жергілікті ақсүйектердің билігі қалалық кеңестер мен кабельдоларда шоғырланған, олар негізінен пуэрто-рикалықтар бақылаған және білімді адамдар жиналған орындар еді. Бұл жағдай аристократияны балаларын шетелге оқуға жіберуге мәжбүр етті, ал әскери білім Испанияның әскери академияларында берілді. Фахардоның өзі әлі де шағын қала болып, экономикасы негізінен мал шаруашылығына байланысты болды. Ол пираттар мен қарақшылардың жиі шабуылдарына қарсы күресу үшін әскерилендірілген, негізінен Виекеске және басқа да жақын аралдарға жақын орналасқандықтан, сондай-ақ Испанияның сауда шектеулеріне жауап ретінде жағалау арқылы өткен контрабанданы болдырмау үшін (бұл бақылаусыз инфляцияға әкелді). 18 ғасырда Пуэрто-Рикодағы жергілікті әскерді толығымен ақсүйектер құрады, өйткені лауазымға ие болу үшін бұл қажетті шарт еді. Валеро де Бернабе балалық шағын және жасөспін шағын Пуэрто-Рикода өткізді, 13 жасқа келгенде оның отбасы оны Испанияға жіберді. Оның "Мемориадасында" Валеро де Бернабе Испания үкіметінің басқаруындағы жергілікті білім берудің жай-күйін сынап, оның Еуропаға кетуге мәжбүр болғанын айтты. Испаниядағы әскери академияларға 10 жасында түсу – абыройлы әскерилердің ұлдарына арналған құрметті мүмкіндік еді. 1804 жылдың 30 қарашасында Валеро де Бернабе екінші лейтенант шеніне көтерілді. Валеро де Бернабе қызмет еткен 5-ші Орталық дивизия Таррагонадан жолға шығып, Туделада фельдмаршал Хосе де Каромен кездесті. Олар Фунеске жету үшін бірнеше рет Эбро өзенінен өтті, содан кейін француздар өзеннен өтіп, Альфарода бірігуге дайындалып жатқанын байқады. 19-шы күні түнде олар Туледаға қайтып оралды, екі күннен кейін сол жерге жетіп, өзеннен соңғы рет өтті және Аргедаға баратын жолды және көпірді күзетіп, жағалауда лагерь құрды. 22-ші күні түнде генерал Кастаньос (Орталық) және генерал Паладокс (Оң) бастаған басқа да күштер жақын жерде болды, бұл екі офицердің арасындағы әртүрлі күштерді басқару мәселесіне байланысты қақтығысқа әкелді. Бастапқы бұйрықтар Альфароға баратын жолдың орналасқан жерін бақылауға алуды көздеді. Испандықтар содан кейін қорғаныс позициясына қайта ұйымдастырылды, Валеро де Бернабе дивизиясы орталық позицияны алды, ал Кастаньос сол жаққа күштерді бастап кетті. Француз күштері испан күштерінен екі есе көп болды. Француздар содан кейін оң жаққа қарай күштерге назар аударды.

Puerto Rican general

Antonio Vicente Miguel Valero de Bernabé Pacheco was a Puerto Rican military leader. Trained in Spain, he fought with the Spanish Army to expel the French leader, Napoleon, from Spain and was promoted to colonel during these years. A variant of his name, Manuel Antonio Valero, has been adopted by some historians, but it is not present in official documentation nor was it used by him. and helped defeat Napoleon's army at the Siege of Saragossa (1808) in the Peninsular War, also known as the Spanish War of Independence. During this conflict, he was involved in the defense of the Arrabal, holding his post despite the French advance and being taken prisoner as a result. He was named General in Chief of the armies in the provinces of Aragua, Caracas and Guarico, which involved actions at Boca Chica, Jengibre and San Francisco de Tiznado. President Mosquera named him Commander in Chief of the 1st Division and Military Chief of the State of Boyacá. In addition, Valero received several commendations including the cross of the Independence of Mexico, the Medalla del Libertador and the Medal del Callao and the Bust of the Liberator of Venezuela. His titles were traced to May 10, 1372, when Peter IV of Aragon granted the recognitions to Miguel de Bernabé, his siblings and descendants, for his actions during the War of the Two Peters, where he died incinerated at the castle of Báguena after refusing to surrender the fortification to the Castilian forces. Numerous of his descendants would gather other noble titles, marrying into other aristocratic lineages, becoming counts or marquis. Among them was also inquisitor Pedro de Arbués y Valero, who was canonized by the Catholic Church in 1867. Among the beneficiaries of this infanzería was Juan Valero de Bernabé, father of Antonio Valero de Bernabé Ibañez, the great grandfather of Valero de Bernabé Pacheco. His father was the Subteniente de Ganaderos and Capitain of the Regimiento Fijo of Puerto Rico, following in the military tradition of a family that included his first cousin, the marquis of Cañada and general of the national armies, Joaquín Ibáñez de Bernabé. The power of the local nobility rested in the municipal councils and the cabildos, which were the positions mostly dominated by Puerto Ricans and where the educated gathered. The situation forced the aristocracy to send their children to study abroad, with military education being imparted at the Military Academies of Spain. Fajardo itself was still a small town, whose economy mostly revolved around the cattle industry. It had been militarized to combat recurrent attacks by pirates and buccaneers, mainly due to its proximity to Vieques and other adjacent islands, and to prevent the contraband that frequently entered through the coast as a response to the mercantile restrictions imposed by Spain (which led to uncontrolled inflation). In 18th Century Puerto Rico, the local military was entirely composed by nobles, as it was a requisite to hold a position. Valero de Bernabé spent his childhood and was raised in Puerto Rico until the age of 13, when his family sent him to Spain. In his Memorias, Valero de Bernabé was critical of the state of local education under the Spanish government, citing that he had been forced by it to leave towards Europe. Joining the Military Academies in Spain at the age of 10 was a privilege reserved for the sons of noble military men. On November 30, 1804, Valero de Bernabé was ascended to Second Lieutenant. The 5th Central Division, where Valero de Bernabé served, traveled from Tarragona and was taken over by Field Marshall José de Caro at Tudela. They crossed the Ebro river several times to reach Funes, from which they were able to discern that the French were organizing to cross the river and reunite at Alfaro. During the night of the 19th they began to move back to Tuleda, reaching there two days later, cross in the river one last time and setting camp at the shore guarding a road to Argueda and a bridge. Other forces led by general Castaños (Central) and general Paladox (Right) were also present near by, leading to a clash between both officers over control of the heterogeneous forces on the night of the 22. Initial orders for the day intended to take control of the area where the road to Alfaro was. The Spanish then reorganized to defensive positions, with Valero de Bernabé's division taking the central position while the Castaños led the forces to the left. The French forces were more than double of the Spanish side. The French then redirected their attention to the forces towards the right.

Сарагоса үшін күресу

Валеро де Бернабе келесі күні таңертең сағат 11-де Сарагосаға келді. Ол дереу көптеген жарақаттанғандардың ағынынан туындаған кең таралған шатастықты байқады, ал қала тұрғындары қабырғаларды асығыс жөндеуден өткізді. Генерал Палафокс өзінің қол астында 35 700 адамды ұйымдастыруға бағытталған. Бірнеше күн ішінде Валеро де Бернабе температура белгілерін байқады, бірақ қатты ауырып қалса да, Табоаданың көмегімен сауығып кетті. Содан кейін капеллан оған өзінің полковнигінің 1808 жылдың 24 шілдесінде Туледадағы іс-қимылдарына байланысты капитан дәрежесіне көтеруге шешім қабылдағанын хабарлап, оның дереу келуін сұрады. Кейіннен, Тобоададан қайтып келуін сұрауға бара жатқанда, Валеро де Бернабеге полковник келіп, олардың туысы бар ма деп сұрады, ол тез арада оны өзінің інісі, Канад маркизі деп таныды. Ол офицерге өзінің баратын жері мен оған дейінгі оқиғалар туралы айтты, ол жаңадан қосылған топтың генерал-майоры екенін атап, оған бұйрықтардың адъютанты рөлін ұсынды. Валеро де Бернабе ұсынысты қабыл алып, келесі күні жұмысқа кірісті. Кейінгі күндері ол жарақаттарының салдарынан Табоаданың қазасына ұшырады. Испандықтар француздардың жақындауын мұқият бақылап, қабырғаларды жөндеу бойынша көп жұмыс жасады. Осы уақыт аралығында олар қару-жарақ жинап, қарсылық көрсету үшін әскери ұйымды дайындады. 20-сы күні түстен кейін француз авангарды Монтеорероның маңындағы аймақты барлауда болды, оларды маршал Монси мен Мортье басқарып, бір күн ішінде аймақты басып алды. Екіншісі өз әскерін Эбео өзенінен бастап, таңғы сағат 9:00-де 10 000 адаммен алаңға жақындады. Бір сағаттан кейін өзен арқылы қалған бөліктен оқшауланған Сарагосаның Аррабал ауданына шабуыл жасады. Сол жерде Валеро де Бернабе өзінің дивизиясының қалған бөлігінен табылды, ол генерал Хосе де Манцоның қол астында қызмет етті, оны кіруді бұғаттау үшін стратегиялық нүктелерге орналастырылған импровизацияланған батареяларымен күзетті. Олар Мортье әскерлерін таң қалдырды, олар Аррабалды қарсылықсыз алады деп күтті, испан мушкетерлері мен артиллериясының қолынан бірнеше адам қаза тапты. Дегенмен, француздар қайта ұйымдастырып, көптеген толқындарды жіберді, содан кейін олар сағат 16:00-де шегінгенге дейін. Валеро де Бернабе бұл күнді шешуші жеңіске айналдырды, француздардың майданға шашырап, қорғанысына қарсы жиналған қалдықтарын байқады. Кейінгі күндері әңгімелер тарады, кейбіреулері Инфантадо герцогі немесе генерал Рединг көмекке келеді деп, басқалары Бонапарт Паулар монастырында тұтқындалып қалды деп айтты. Қала тұрғындары бұл мерекеге құлақ түріп, қоңырау шалып, діни әндер шырқады. Француздар оларды әр түрлі оқ-дәрілерді, соның ішінде өрт сөндіруші бомбалар мен қыздырылған оқ-дәрілерді жіберу үшін пайдаланғандықтан, Валеро де Бернабе күмәнді ақпарат үшін олар жауапты деп күдіктенді. Сарагоса өртеніп жатқанда, азық-түлік тапшылығы эпидемияның таралуымен қиындады, ол ішіндегілердің кейбіреулерін өлтірді, ал басқаларын өз-өзіне қол жұмсауға итермеледі. Жауынгерлер мен әскерилер де қарсылық көрсетті. Алдыңғы қатардағыларға көмек көрсетуде балалар да өз аналарымен бірге болды. Валеро де Бернабеге шайқаста кездескен қайғы мен ерлік әсер етті. Француздар екі ай бойы Сарагосаны қоршап алды, қарсылық маршал Ланнге ұнады, ол Бонапартқа қала тұрғындарымен бетпе-бет келіп, шабуыл жасағанын жазды, олар берілуден бас тартты, бұл оны алаңдатады. Француздар стратегиялық нүкте деп саналатын Аррабал аймағын бақылауға алуға басымдық берді. Валеро де Бернабе дивизиясы Монхас де Алтавоз монастырында орналасқан, онда сарбаздар мұнда қалған монахтармен бірге бас сауғалауды іздеді. Ол сондай-ақ оның төсегін жылжытып, оның өмірін құтқаруға жауапты болды, өйткені ол суық желге іргелес, тек оның бұрынғы орнынан кейін көп ұзамай бомбаға ұшырады. Валеро де Бернабе бұл оқиғаға көңіл бөлмеді, бірақ монахтар қорқып, есінен танып қалды. Француздар алға жылжып, ақпан айының басында қала сыртындағы барлық жерлерді басып алды, сонымен қатар Сарагосаны жүйелі түрде бұзып кетті. Алайда испандықтар үшін бұл шайқас өте қиын болды, олар мүмкін болатын барлық көшелер мен ғимараттарда шайқасты. Француздар барлық тактиканы қолданып, соның ішінде келісім-шартпен алмасу үшін берілу туралы келіссөздер жүргізуді ұсынды, бұл Палафокс сарказммен бас тартуы болды. 3 тамызда француздар Санта-Энграция қақпасын бұзып кірді. Он бір күннен кейін олар монастырды өртеп, Сарагосаның жартысын басып алуға мүмкіндік берді. Тағы бір капитуляция әрекеті одан да цинизммен қарсы алынды. Халық өлімдерін қажеттілік деп қабылдап, берілудің орнына өлуге дайын екендіктерін білдіретін әндер шырқады. Екі жағдай да Валеро де Бернабені әсерлі қылды. Ол 1808 жылдың 21 желтоқсанында болған шабуылға қатысты. 1809 жылдың 2 қаңтарында болған шабуыл кезінде Валеро де Бернабе стратегиялық маңызы бар ғимаратты және екі артиллериялық құралды басып алды. Осы кезде Сарагоса қаласының көп бөлігі қиратылған, қалған халқы соғыс немесе эпидемиядан баяу өліп жатқан еді. Француздар шабуылдарын жалғастырып, қаланың барлық жерін үздіксіз бомбалады және қалған аз ғимараттарды да қиратты.

Valero de Bernabé arrived to Zaragoza at 11 a. m. of the following morning. He immediately took notice of the widespread confusion caused by the influx of numerous wounded, while the townspeople repaired the walls at haste. General Palafox was focused on organizing 35,700 individuals under his command. Within days, Valero de Bernabé began experiencing symptoms of fever, but despite being seriously ill he recovered with the help of Taboada. The chaplain then brought him the notification that his colonel had decided to promote him to the rank of Captain on July 24, 1808, due to his actions at Tuleda, also requesting his presence without delay. Afterwards, when he was going to ask Toboada to return since he was felling indisposed, Valero de Bernabé was approached by a colonel that asked if they were related, quickly recognizing the figure as his cousin the marquis of Cañada who greeted him effusively. He informed the officer of his destination and the events that preceded, who responded by noting how he was the Mayor General of the group that he had just joined and offered him the role of Adjutant of Orders. Valero de Bernabé accepted the offer and began the following day, seeing it as an opportunity. In the days that followed, he was affected by the death of Toboada as a consequence of his injuries. The Spanish closely monitored the approach of the French, while more work was done to fix the walls. In the meanwhile, they gathered supplies and prepared the organization of the military for the resistance. During the afternoon of the 20th, the French vanguard was seen doing reconnaissance near the adjacent area of Montetorrero, who led by Marshalls Moncey and Mortier took over the locale within a day. The second led his forces over the Ebeo river and approached the plaza with 10,000 men at 9:00 a. m. attacking the Arrabal, a sector of Zaragoza that is isolated from the rest by the river, an hour later. There Valero de Bernabé was found along the rest if his division, serving under General José de Manzo, guarding it with improvised batteries placed at strategic points to block access. These managed to surprise Mortier's forces, who expected to take the Arrabal without resistance, suffering several casualties at the hand of the Spanish musketeers and artillery. Nonetheless, the French reorganized and launched numerous waves, until their final retreat at 4:00 p. m. when they moved out of range. Valero de Bernabé considered this day a decisive win, nothing that there were French remains scattered throughout the battleground and piled against their defense. Rumors spread during the days that followed, some citing that either the Duque del Infantado or General Reding would come to help, others that Bonaparte was trapped at the Paular Monastery. Cautious, the town celebrated these by tolling the bells and singing religious songs. As the French exploited these to launch all sort of ammunition, including incendiary bombs and heated cannonballs, Valero de Bernabé suspected that they were responsible for the dubious information. As Zaragosa burned, the lack of food was complicated by the outbreak of an epidemic, killing some of those trapped within and driving others to suicide. The able civilians, both men and women, joined the resistance. Children were also involved in aiding those in the frontline along their mothers. Valero de Bernabé was impressed both by the misery and the heroism that coexisted within the battle. The French had now sieged Zaragosa for two months, with the resistance frustrating marshal Lannes who wrote to Bonaparte that they were being confronted and attacked by the townspeople who refused to surrender, something that he found disconcerting. The French continued focused on taking control of the area of Arrabal, considered a strategic point. Valero de Bernabé's division was located at the Monjas de Altavoz Convent, where the soldiers sought refuge along the nuns that remained there. She was also responsible for saving his life by moving his bed, concerned that it was adjacent to a cold draft, only for its former location to be bombed shortly afterwards. Valero de Bernabé brushed the incident aside, but the nun was startled and fainted. The French continued pushing forward, capturing all of the terrain outside the city by early February, systematically breaching Zaragosa as well. The battle, however, was arduous for the emaciated Spanish and was battled in every street and building possible. The French continued exhausting all tactics, including proposing the negotiation of surrender in exchange for concessions, which was sardonically declined by Palafox. On August 3, the French breached the door to Santa Engracia. Eleven days later, they began a fire that destroyed the convent and allowed them to capture half if Zaragosa. Another attempt at capitulation was met with more cynicism. The population, accepting their death as a likely outcome, sang songs of defiance in favor of dying before surrendering. Both actions impressed Valero de Bernabé. He participated in the attack that took place on December 21, 1808. During the attack that took place on January 2, 1809, Valero de Bernabé managed to take over a strategic building and two pieces of artillery. By this point, most of city of Zaragoza had been reduced to rubble, with the remaining population slowly dying to the war or epidemics. The French continued their offensive, incessantly bombing the city and destroying what few buildings were left standing.

Арабалдың құлауы

Француздар Аррабалдың сыртында жаңа артиллериялар салумен сегіз күндік тыныштықты өткізді. Француздар испандарды кері итеріп, екі генерал – оның ішінде Висаж баронын өлтірді. Валеро де Бернабе қалған әскерлерге сол жақтан басшылық етті, үйлер мен көшелерде жүйелі түрде қарсылық көрсетті, бірақ жаудың көптігіне байланысты әскерінің үштен бірін жоғалтты. Бұл оларды соңғы батарея – Техарес батареясына шоғырландырды, онда сарбаздар мен азаматтардың арасында 1300 испандық қалған еді. Жолда ол лейтенант Маурисио Альбермен кездесті, ол оның тек пальто кигенін байқап, оған әскери форма берді. Француз офицерлері испандық әріптестерін бөліп, азық-түлік тапшылығына қарамастан олардың қарсылық көрсетуіне таңырқады. Валеро де Бернабеге француз офицері темекі ұсынды, ол тамақ сұрады. Сол жерде ол Хосе Семанат есімді әріптесімен кездесті, олар өзара қиын жағдайларын талқылады, ол бес унция алтынды жоғалтып, достық белгісі ретінде жарты унция алғанын айтты. Олар сөйлескенде, оның киген күміс шпоры әлі де аяғында екенін байқап, жасырды. Француздар оған құрметпен қарады, өйткені ол қоршау кезінде тапқан формасын киіп жүрді, ал басқа тұтқындар киімдерінен айырылған еді. Валеро де Бернабе Сарагосаның қалдықтарының жүйелі түрде өртеліп, ішінде қалғандардың тазалануына куә болды, бұл жағдайдан шығу үшін медитация жасады. Кейіннен ол топтан бөлініп, француз офицері дайындаған кешке шақырылды, ол испандық қарсылық туралы қызығушылықпен сұрақ қойды. Валеро де Бернабеге француз офицерлері осы офицердің қорғауымен ғимаратта ұйықтауға орын берді, олар оның жолдастарын жоғалтқанына көңіл бөлді. Ұйқысыз түнден кейін ол басқа испандық офицерлермен кездесуді сұрады, олар алынып кеткен еді, бұл оның ішінде уайым мен наразылық тудырды, неге оған басқаша қарады немесе Семанат оны ескертпегенін ойлады. Артынан жиналған гранадерлерді байқаған Валеро де Бернабе өлімге кесілгенін сезінді, оны бақылаған жау офицерімен бетпе-бет келді, бірақ оған Сарагосадағы батылдықтарын бағалап, "батылдарды өлімге жіберуге" ниеттері жоқ екенін айтты. Сондай-ақ, ол өз басшыларының амбициясын және Бонапартқа адал ізбасарларын сынады. Бұл сөздерге таң қалған Валеро де Бернабе басқа француз офицерлерімен бірге кешке отырды, онда ол офицерге алғыс ретінде шпорын сыйлады. Ертесі күні оны Ланнеске алып барды, ол Валеро де Бернабе атты қайтаруды сұрағанда күлді. Паралокс ауырғандықтан, капитуляция кешікті, маршал уақытша атысты тоқтату туралы өтініштерді қабылдамады және азайып қалған халыққа қарсы шабуылдарды күшейтті. Ауру офицердің орнына комиссия құрылып, Ланнеске кездесті, ол әйелдер мен балаларға ғана бостандық берді, бұл испандықтардың оның талаптарымен капитуляциялаудан гөрі жоғалып кетуді жөн көретінін көрсетті. Куәгер ретінде Валеро де Бернабе осы ұстанымға қызығушылықпен қарады, әсіресе қазіргі жағдайды ескере отырып. Ланнес өз кезегінде әскерилерге қаладан құрметпен шығуға рұқсат берді. Ақырында капитуляцияға қол қойылды және француздар Сарагосаны басып алды, кем дегенде 50,000 денені жойды.

The French spent eight days of relative tranquility building new artilleries outside the Arrabal. The French pushed back the Spanish and killed two generals, including the baron of Visages. Valero de Bernabé was the left in charge of the remaining troops, leading a resistance that was systematically battled on each house and street, but that lost a third of its members overwhelmed by the amount of enemies. This forced them to concentrate on the Tejares battery, their last one left, where the remaining Spanish numbered 1,300 between soldiers and civilians. On the way he met lieutenant Mauricio Alber who noticing that he was only wearing a frock coat gave him an intricate navy uniform. The French officers separated their Spanish counterparts and were amused how malnourished men could present resistance. Valero de Bernabé was offered a tobacco by a French officer and requested food. There, he encountered a comrade named José Semanat, with whom he discussed their mutual misery and discussed how he was left broke by losing five ounces of gold, being given half an ounce as a gesture of friendship. During the exchange, he noticed that the silver spurs that he was wearing were still in his feet and hid them. The French generally respected him, since he was still wearing the uniform that he found during the siege, unlike other of the captured. Valero de Bernabé was witness to the systematic burning of what was left of Zaragosa and the purging of those that had remained within, choosing to meditate as a distraction. Afterwards, he was separated from the group and taken towards a dinner prepared by the French officer, who curiously questioned about the Spanish resistance. Valero de Bernabé was given a place to sleep in a building where the French officers were with the protection of this individual, sympathizing with them the loss of comrades. After a sleepless night, he requested to meet the other Spanish officers, who had been taken away, creating anxiety and frustration within him, while wondering why he had been treated differently or why he had not been warned by Semanat. Noticing a grenadier troop assembling behind him, Valero de Bernabé became convinced that he was going to be executed, confronting the enemy officer that had supervised him, only to be told that they had no interest in "executing the brave", citing the extraordinary resistance at Zaragosa, and also critiquing the ambition of his own leaders and the uncritical following that Bonaparte had gained. Surprised by this, he was taken to lunch along the other French officers, where he gave the spurs to the officer as gratitude. The following day he was taken before Lannes, who was amused when Valero de Bernabé requested that his horse was returned. Capitulations stalled due to an illness suffered by Paralox, with the marshal refusing requests for temporary ceasefire and pressuring by launching more attacks against a reduced population. A Board replaced the ill officer and met with Lannes, who only offered exemptions for women and children, which prompted the Spanish side to insist that it would rather disappear than surrender on his terms. As a witness, Valero de Bernabé noted feeling pride at this stance, particularly due to the circumstances. Lannes in turn offered to give the military an honorable exit from the city. Eventually, capitulations were signed and the French took over Zaragosa, disposing of at least 50,000 bodies.

Жарым арал соғысының қалған бөлігі

Валеро де Бернабе Памплонаға жеткізілді, онда ол басқа испандық офицерлермен бірге Францияға жіберуге тиіс болды. Алайда, ол қашып құтылуға үлгерді және Мано-де-Иерродағы полкке қосылды, Альбукерки герцогының әскерлеріне бағынды. Олармен бірге ол Испанияның Севильядан Леон аралына шегінісіне қатысты, онда Орталық Кеңес орналасқан еді. Бұл оның 9 наурызда полковникке екінші рет көтерілуіне әкелді, ол 19 жасында бұл шенге ие болды. 1809 жылғы 21 мамырда Хоакин Ибанез де Бернабе Куэвас и Гриор Валеро де Бернабенің өзінің жетекшілігімен атқарған барлық жұмыстарын растады. Ол үш ай бойы осы жерде қызмет етті. 1813 жылғы 12-13 сәуірде ол Касталья шайқасында күш көрсетті. Валеро де Бернабе Сагунто бекінісінде де болды, 1814 жылдың 9 қаңтарынан 22 мамырына дейін, одан кейін бекініс тасталғанда, оның орны сақталды. Алайда, либералдар Фердинанд VII-нің қайта орнатуына наразылық білдірді, ол бірден 1812 жылғы Кадис конституциясын жоққа шығарды, оның жақтаушыларын түрмеге қамап, Инквизиция сотын қайта жаңғыртты. Валеро де Бернабе гарнизонға ауыстырылды. Оқумен қатар, ол 1814 жылдан бері танымал болған және көптеген либералды әскерилердің Патшаның абсолюттік саясатын талқылап, оны құлату, Конституцияны қайта орнату және бүлікші американдық колонияларға әскер жіберуді тоқтату жолдарын іздеген масондық ложаларға қатысты. Бұл ложалар 1817 жылға қарай экспоненциалды түрде өсті, соның салдарынан әскерилердің көп бөлігі оларға мүше болды. Генерал Хуан О'Донажу, оның адъютанты болған, ол да масон болды. Валеро де Бернабе Аргентинадағы тәуелсіздік қозғалысына қарсы генерал Дионисио Вивестің Буэнос-Айрес батальонының адъютанты ретінде соғысқа аттануға тиіс болды, ол Антонио Алкала Галианомен бірге "Эль Таллер Сублиме" ложасына қосылды. Олар Лебрияға көлік күтуге жіберілді. Ақырында, бұл құпия жоспарлар Риегонің шақыруына (Grito de Riego) әкелді, бұл жоспарларды тоқтатты. Алайда, теңізден тыс араласуды тоқтату идеясын қолдағандықтан, ол оларға күткеннен артық еркіндік берді. Реакциялық қозғалыс О'Донажуны өздерінің басты көшбасшысы етіп алуға тырысты, бірақ көтеріліс ақырында Риегоның қолына көшті. О'Дейли мен Кирога қашып, көтеріліс күшейген кезде өз әскерлерін басқарды. Өлім жазасынан қорқып, Фердинанд Конституцияға мойынсұнды. Келесі реформаның бөлігі ретінде конституциялық үкімет О'Донажуды Андалусияның генерал-капитаны етіп тағайындады, ал Валеро де Бернабе оны адъютант ретінде ертіп жүрді. Осы уақытта Мексикада Итурбе Испанияға қарсы қарсылықты бастады, ол испан тәжімен байланысы бар монархия құру туралы келіссөздер жүргізген Plan de Iguala жоспарын ұсынды. Бұл құжатты испан конгресі мақұлдамады. Бұл революциялық әрекеттердің күшеюіне әкелді, нәтижесінде вице-король Аподака қызметтен алынды және генерал Новеллаға билік берілді. Алайда, испандықтар О'Донажуды жаңа вице-король етіп тағайындауға шешім қабылдады, ол бұл қызметке бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізуді күтіп қабылдады. 1821 жылы шенеунік Мексикаға аттанды, онымен бірге Валеро де Бернабе де сапар шекті.

Valero de Bernabé was taken to Pamplona,where he was to be sent to France along other Spanish officers. However, he managed to escape and joined a regiment at Mano de Hierro, being placed under the forces of the Duke of Albuquerque. With them, he participated in the Spanish retreat from Sevilla to León island where the Central Board had been moved. This led to his second promotion, to Colonel on March 9, reaching the rank at the age of 19. On May 21, 1809, Joaquín Ibañez de Bernabé Cuevas y Grior certified all of the work that Valero de Bernabé had done under his supervision. He remained stationed here for three months. Between April 12 and 13, 1813, he fought at Castalla. Valero de Bernabé was also present in the castle of Sagunto, holding position from January 9 to May 22, 1814, when it was abandoned. However, liberals soon grew frustrated with the restored Ferdinand VII, who immediately discarded the proposed 1812 Cádiz Constitution, jailed its proponents and reestablished the Inquisition court. Valero de Bernabé was moved to the guarniciones. Also studying, he became involved with the masonry lodges that were popularized since 1814 and where a number of liberal military men were discussing how to deal with the absolutists postures of the Crown, conspiring to bring it down and return the Constitution and to stop the assignation of troops to fight in the rebellious American colonies. These grew exponentially, until most of the military was affiliated to them by 1817. General Juan O'Donojú, to whom he served as adjutant, was also a mason. Valero de Bernabé, who was expected to leave and fight against the independence movement at Argentina as adjunct ant of General Dionisio Vives' Buenos Aires battalion, had joined the logia named El Taller Sublime along Antonio Alcalá Galiano. They were sent to Lebrija to wait for transport. Eventually, the conspiracies led to the Grito de Riego, which aborted these plans. However, sympathizing with the idea of stopping overseas intervention, he allowed them more liberty than expected. A reactionary movement tried to recruit O'Donojú as their main leader, but it was Riego who ultimately took over the revolt. O'Daly and Quiroga escaped and led their respective troops as the insurrection massified. Fearing that he would be executed, Ferdinand relented and gave way to the Constitution. As part of the ensuing reform, the constitutional government named O'Donojú Captain General of Andalusia and Valero de Bernabé accompanied him as adjutant. Meanwhile, in Mexico Iturbe led its own resistance against Spain, to whom he proposed the Plan de Iguala, which negotiated the establishment of a monarchy with ties to the Spanish Crown. The document was not approved by the Spanish Congress. This led to an increase in revolutionary actions, leading to the destitution of viceroy Apodaca and general Novella being given the authority. However, the Spanish decided to name O'Donojú as the new viceroy, who accepted expecting to negotiate peace in terms similar to the rejected proposals. The functionary left towards Mexico in 1821, and along him traveled Valero de Bernabé.

Революцияға қосылу; штаб бастығы

Алайда, Мексика революциясы айқын монархиялық сипатта болды және шіркеу тарапынан қолдауға ие болды. О’Донаху колонияда төңкеріс күші басым болған жағдайға тап болды, сондай-ақ Новелла оны вице-король ретінде мойындаудан бас тартты. Соңында, саяси ортаны тұрақтандыруға тырысқан, бірақ сәтсіз болған жағдайлардың ықпалымен ол жағдайды баяулатуға ұмтылды, алайда қарсылыққа ұшырады. Валеро де Бернабе тәуелсіздік қозғалысын қолдауға бейімділігін көрсетті және осы пікірін О’Донахуға жеткізді. О’Донахудың әскерлері астанаға бет алғанда, революционерлермен бірнеше шайқастарға қатысып, Веракрусқа қайта шегінді. Одан кейін ол аристократ Итурбидеге жүгінді, оның монархиялық көзқарастарын біліп, Валеро де Бернабе мен басқа офицерлерді келісім шарты бойынша келіссөздер жүргізуге жіберді. 1821 жылдың 24 тамызында Кордова шартына қол қойылды, ол Испания монархиясының, атап айтқанда Карлос пен Франсиско де Паула басшылығымен тәуелсіз монархия құруды ұсынды. Алайда, Фердинанд VII Иберия мәселелеріне ден қойып, либералды Конституцияны күштен жою үшін Людовик XVIII-мен одақ құрды, Конгресс бағалауды өз қолына алып, ақырында оған қарсы дауыс беріп, оны жоққа шығарды. О’Донаху Испаниядағы кейбір топтар тарапынан сатқын деп есептелді, ол Торена графының, сондай-ақ Москосо мен Эспига өкілдерінің сынына ұшырады, ал Мексика депутаттары Лукас Аламан, Пучет және Лаллаве оны қолдады. Осы шешімге келген О’Донаху және оның жақтастары Испаниядан кетіп, 26 қазанда астанаға келді, ертесі күні Итурбиде көтерілісші армиямен бірге қалаға кірді. Олар Веласкес де Леон, Барсенас және Яньеспен бірге бірден билік жүргізген кеңес құрды. Итурбиде империялық бағытқа бет бұрған елдің басшысы болып тағайындалды, ал 1821 жылдың 28 қыркүйегінде Тәуелсіздік туралы жариялама жасалды. Валеро де Бернабе Испаниядан кету және тәуелсіздік үшін күрескендерге қосылу туралы шешімін былай түсіндірді: «Еуропада қызмет еткен американдықтардың біреуін табу қиын, олар бостандықты қорғауда ар-намыс пен шешімділік танытпаған. Себеп лайықты болғанымен, алғыссыз үкімет олардың құрбандығына лайық емес». Өзінің ақсүйек тегінің мәртебесін төмендетуді қалаған ол атына тек «Антонио Валеро» деп қол қоя бастады. Валеро де Бернабеге Мексика армиясында әскери қызметін жалғастыру мүмкіндігі берілді, ол тез арада қатарына қосылып, елдің Бас штабының бастығы болып тағайындалды.

However, the Mexican revolution was distinctly monarchic and supported by the Church. O'Donojú encountered a situation where the revolt was now the predominant force in the colony, and in which Novella refused to recognize him as viceroy. Eventually, and influenced by the circumstances that had led to the political environment he unsuccessfully tried to calm down the situation, but was met with resistance. Valero de Bernabé was inclined to support the independence cause and communicated this stance to him. While moving towards the capital, O'Donojú's forces were involved in some skirmishes with the revolutionaries and backed away towards Veracruz. He then approached the aristocratic Itúrbide and knowing of his monarchic sentiment, sent Valero de Bernabé and other officers to negotiate a treaty. The pacto de Córdoba was signed on August 24, 1821, proposing an independent monarchy led by the Spanish monarchy, in particular Carlos and Francisco de Paula. However, Ferdinand VII was focused on the Iberian affairs and forged an alliance with Louis XVIII to reverse the liberal Constitution, with the Congress taking over the evaluation and eventually voted against and nullified it. O'Donojú was considered a traitor by elements at Spain, facing the criticism of the count of Toreno and representatives of Moscoso and Espiga, while being supported by the Mexican deputies Lucas Alaman, Puchet and Lallave. Faced with this decision, O'Donojú and his allies defected Spain and traveled to the capital on October 26, a day later Itúrbide entered the city with the rebel army. Both formed the board that ruled immediately afterwards, along Velázquez de León, Bárcenas and Yañez. Itúrbide was placed in charge of the nation, which moved towards an imperial format, and placed in effect a declaration of Independence was drafted on September 28, 1821. Valero de Bernabé addressed his decision to defect Spain and join those that fought to gain their independence from the kingdom citing that "it is very difficult to find a single american of those that served in Europe that had not behaved with honor and decision in defense of Liberty, and while the cause was worthy, the ingrate government never deserved [their] sacrifice." Wanting to reduce the profile of his noble lineage, he began signing his name as simply "Antonio Valero". Valero de Bernabé was given the option to continue his military service for the Mexican army, quickly joining their ranks and being promoted to Chief of Staff of the nation.

Императорды өлтіру туралы сөз байласу

Дегенмен, Конгресс құрылған кезде алғашқы саяси партиялар Испанияның консервативті және либералды көзқарастарын қайталап, консерваторлар монархия құруды қолдады, ал либералдар республикалық үкімет үшін күш жіберді. Бұрынғысы сияқты, Валеро де Бернабе Либерал партиясына қосылып, Итурбиденің Борбонистерімен және шіркеу партиясымен бетпе-бет келді. Конгресс оған әскері үшін ережелер жазуды тапсырды. Бұрынғысы сияқты, бұл ұйымдар республикалық төңкеріс талқылау алаңы болды. Алайда, Итурбиде 1822 жылдың 10 тамызында әскери контингент, дін қызметкерлері мен азаматтардың көмегімен таққа отыруға тырысты. Конгресте кезектен тыс сессия шақырылды, либералдар оған бойкот жасайтын, нәтижесінде оны император етіп тағайындады. Валеро де Бернабе бұл қадамға ашуланып, басқа офицерлер қабылдаған шарттарды қабылдамады: жаңа билікке бейбітсіз интеграция, тек генерал шеніне көтерілу үшін. Ол өзінің масондарымен кездесу өткізіп, императорды өлтіруді жоспарлады. Итурбиде Валеро де Бернабе олар арқылы көрсеткен ықпалынан қорқып, ложаларға тікелей шабуыл жасаудан бас тартты. Империя ложаларға тыңшыларды орналастырып, оларға жасырын кірді. Испан колониясында жасырынған болса да, Валеро де Бернабе ақырында танылып, бекініске қамалды. Онде ол сол кезде губернатор болған Вивеспен кездесті, ол оны Испанияға тасымалдауға және осы мақсатта паспорт беруге ресми бұйрық берді, сонымен қатар түрменің қауіпсіздігін жеңілдетті. Оған наразылар тобы көмектесіп, қашып, Нью-Йоркке кететін пароходқа отыруға мүмкіндік алды. Ол Вивесқа тиесілі деп есептелетін қолтаңбасы бар паспортты пайдаланды. Саяси сынға қарамастан, Валеро де Бернабе «саяси өмір үшін оған біраз құрбандықтарға қарыздар елден» кетіп жатқанына өкінді. 1824 жылдың 1 мамырында Фердинанд VII көтеріліске қатысқандарды кешіретін амнистиялық жарлық шығарды, бірақ О’Доноху мен оның ізбасарларын, соның ішінде Валеро де Бернабені алып тастады, егер олар испан топырағына кірсе, өлім жазасынан қорқыта берді. Ла Гуайра портына келгеннен кейін ол Колумбия армиясына қызмет етуді ұсынды, оны вице-президент генерал Сантандер қабылдады. Ол Боливардың қазіргі уақытта Перудегі жағдайға назар аударғанын, онда бірқатар сатқындықтар оны адам жетіспей және күдікпен қалдырғанын, сондай-ақ Антиль аралдарының тәуелсіздігін ілгерілету бастамасына қазіргі уақытта келісім жасай алмайтынын хабарлады. Боготада ол Сантандермен ғана емес, Перудағы Симон Боливардың шабуылына жауапты генерал Карлос Сублетпен де кездесті. 28 қазан күні Валеро де Бернабе Колумбияның Сыртқы істер министрі П. Гуальмен ресми түрде танысты. Ол бригадир генерал шеніне ие болды және Магдаленадағы Екінші колоннаның бас қолбасшысы болып тағайындалды, олар Боливарға көмектесу үшін Перуға барады. Валеро де Бернабе әскердің көп бөлігі онда болғандықтан, дайын емес әскерге басшылық етті. 1823 жылдың 24 қарашасында Бернабе Санческе байланысты Куба тәуелсіздік тобының делегациясы Боливармен байланыс орнату ниетімен Ла Гуайраға келді, ол онымен бір қонақ үйде болды. Олардың арасында Хосе Антонио Миралла, Фруктуозо дель Кастильо, Хосе Рамон Бетанкур, Хосе Агустин Аранго, Гаспар Бетанкур Циснерос және Хосе Анисето Изнага болды. Топ Каракасқа сапар шегіп, онда кубалықтар Колумбия Жоғарғы сотының төрағасы Франсиско Хавьер Яньеспен кездесті, ол сепаратистік шабуылдың уақыты туралы алаңдаушылық білдірді. Бастаманы кейінге қалдыруға көндірілген топ Бетанкур Циснерос пен Ансиетомен бөлісіп, Пуэрто-Кабельоде Валеро де Бернабемен кездесіп, 1823 жылдың 14 желтоқсанында Маракайбоға жетті. Олар 1824 жылдың 19 қаңтарында атпен және каноэмен Боготаға жетуге дайындалды. Алайда Сантадер Кариб теңізіндегі тәуелсіздікке қол жеткізудің уақытына қатысты бұрынғы ұстанымын бекітті. Ол Картахенаға барып, бірнеше ай ішінде Соледад, Санта-Марта және Корозалдан метистер мен америкалықтардың тобын шайқасқа дайындады. Жалпы, Екінші дивизия Перуға қарай кеткен кезде 1600 адамнан тұрды, тіпті ол генерал Карлос Сублеттің тапсырысы бойынша Зулиядан қосымша мүшелерді ала алмады. Бұл офицер Валеро де Бернабеге 1824 жылдың 2 тамызында хат жазып, төрт күннен кейін кемеге отыру күнін белгіледі, бұл уақытта ол басқа офицерлермен келісуі керек еді. Ол Арангомен қайта қауышты, оны жеке хатшысы етіп тағайындады. Валеро де Бернабе бірнеше күн ішінде Гатунға қарай истмусты кесіп өтетін еді. Сантандер Сублетке дивизия туралы жақсы пікірде жазды, екі офицер де импровизацияланған топтың өнімділігіне қанағаттанды. Валеро де Бернабе офицермен байланыста болып, процестік мәселелерді талқылады және Итурбиде өлім жазасын алғанын білді. 1824 жылдың 16 ақпанында Валеро де Бернабе вице-президенттен 1823 жылдың 4 шілдесінде бекітілген заң бойынша carta de naturaleza алды, жаңалық Колумбияның газетіне жетті. Бұған қарамастан, ол генерал Р. М. Карамбаньо сияқты жергілікті офицерлерден сынға ұшырады, ол оның генерал Ибарра аттанғанда жарақат алғандықтан ғана Екінші дивизияны басып алғанын жиі айтты. Тарихшылар бұл аргументтерді жоққа шығарды, өйткені Валеро дивизияны ұйымдастырды және Ибарраға 1-ші дивизияны басқаруды тапсырды және 2-ші дивизияның жараланғандары мен ауруларын көмектесу үшін истмусты кесіп өтуге бұйрық берді, бұрын Каракасқа қайтарылған. Ибарраның өзі О’Донохумен бұрынғы тәжірибесі үшін Валеро де Бернабеге құрмет көрсетіп, оны Боливарға жазған хатында «жақсы офицер» деп атады. 1824 жылдың 18 тамызында Сублетте Боливарға «Валеро дивизиясы» деп атаған әскердің келіп қалғанын хабарлады, оның құрамын сипаттап, Валеро де Бернабе «көңілді және пайдалы болуға дайын» екенін айтты, бірақ жақында келгеніне қарамастан бригадир генерал шені алғанына наразылық білдірді, бірақ оның нақты әскери еңбегі болғанын, қаржы жетіспеуіне байланысты төленген генералдардың көпшілігінен айырмашылығын түсіндірді (Боливар «ынтықтандыруды және ерліктерді марапаттауды» деп сипаттаған тәжірибе, бірақ «генералдарының көпшілігі тек қана қатыгездікпен ерекшеленеді» екенін Diario de Bucaramanga-да мойындады). Жағдай одан әрі ушықты, ол Боготаға жеткенде оның шені ресми түрде мойындалды. Оның болмаған уақытында астаналық БАҚ-та қаралау кампаниясы жүргізілді, онда El Noticiosito атты газет «оның Колумбияға жасаған жалғыз қызметі [қуыршақтарды ойнату, оның хоббилерінің бірі] және ғылыми және сөздік деп саналған кейбір қағаздарды жариялау болды» деп мәлімдеді, сондай-ақ ол шенін «кейбір Конгресс партиясынан» сатып алғанын айтты. El Constitucional атты басқа газет бұл мақалаға қарсы шығып, оған кетіп бара жатқанда шабуыл жасағаны үшін сарказммен құттықтады, содан кейін қатаң сынға алып, редакциялық саясатты «кішкентай және маңызсыз идеялар» деп атады, үкіметті сынаушыларды ашыққа шығуға және қарсыластарымен бетпе-бет кездесуге шақырды. El Noticiosito Un viudo del Noticiosito al amigo del General Valero y del Señor Miralla атты жауап жариялады, онда ол «Франциядағы Сиейс пен Рожер сияқты қабілет пен патриотизмге ие болуы мүмкін, бірақ бұл шетелдік болғандықтан, тәуелсіздікті қанмен бекіткен басқа әскерилердің алдында әскери жарысқа қоюға қатысты емес» деп мәлімдеді.

However, as a Congress was created the first political parties mimicked the conservative and liberal stances of Spain, with conservatives supporting the establishment of a monarchy and liberals lobbying for a republican government. As before, Valero de Bernabé joined the Partido Liberal and faced Itúrbide's Borbonistas and the Ecclesiastic party. The Congress commissioned him to write rules for their Army. As before, these entities served as the discussion grounds for republican coup d'erat. However, Itúrbide made a move to ascend to the throne on August 10, 1822, aided by a military contingent, clergy and civilians. An extraordinary session was called at Congress, which the liberals boycotted, resulting in his designation as emperor. Valero de Bernabé was incensed at the move, rejecting the provisions that other officers accepted; the peaceful integration into the new power sphere in exchange for a promotion to the rank of general only. He would preside a session with his masons where he actively plotted to assassin the emperor. Itúrbide opted not to directly attack the logias, concerned with the influence that Valero de Bernabé ejected through them. The empire infiltrated the logias by planting spies within them. Despite remaining hidden in the Spanish colony, Valero de Bernabé was eventually discovered and imprisoned in a fort. There he rendezvoued with Vives, then governor, who officially ordered his transport to Spain and the issue of a passport for this purpose, but also relaxed the security of the jail. Helped by a group of dissidents, he escaped and managed to travel to board a vapor ship leaving towards New York by using a passport that bore a signature supposed to belong to Vives. Despite the political critic, Valero de Bernabé lamented leaving "a country that owes [him] a few sacrifices for its political existence". On May 1, 1824, Ferdinand VII issued an amnesty decree pardoning those involved in the rebellion, which omitted O'Donojú and his followers, including Valero de Bernabé, who were still threatened with execution if they entered Spanish soil. After arriving to La Guaira's port, he offered his services to the Colombian army, which were accepted by the Vice President, general Santander, who informed him that Bolívar was currently focused on the situation at Peru, where a number of treasons have left him understaffed and suspicious, and that he could not make a compromise on his initiative to pursue the independence of the Antilles at the moment. At Bogota he not only met Santander, but also the general in charge of Simón Bolívar's incursion at Peru, Carlos Soublette. On October 28, Valero de Bernabé was formally informed of his post by Colombia's Secretary of Exterior P. Gual. He was given the rank of brigadier general and assigned to serve as Commander in Chief of the Second Column at Magdalena, from which they were going to Peru to aid Bolívar. Valero de Bernabé found himself in command of unprepared troops, since the bulk of the army was there already. On November 24, 1823, the delegation of a Cuban independentist group tied to Bernabé Sánchez arrived to La Guaira with intentions of contacting Bolívar, serendipitously staying in the same inn as him. Among them were José Antonio Miralla, Fructuoso del Castillo, José Ramón Betancourt, José Agustín Arango, Gaspar Betancourt Cisneros and José Aniceto Iznaga. The group travelled towards Caracas, where the Cubans met the president of the Colombian Supreme Court Francisco Javier Yáñez, who expressed the same concerns about the timing of the secessionist incursion. Being convinced to postpone the initiative, the group split with Betancourt Cisneros and Ancieto rendezvousing with Valero de Bernabé at Puerto Cabello and reaching Maracaibo on December 14, 1823. From here, they prepared to take the trip to Bogotá on horseback and using canoes, reaching there on January 19, 1824. However, Santader ratified his previous stances on the timing of an independence incursion in the Caribbean. He travelled to Cartagena, and within months prepared a group of mestizos and amerindians recruited Soledad, Santa Marta and Corozal, for battle. In total, the Second Division was 1,600 strong by the time it left towards Peru, even before it could receive additional members from Zulia, at the behest of general Carlos Soublette. This officer wrote to Valero de Bernabé on August 2, 1824, setting the date of embarkment four days later, time in which he would have to coordinate with other officers. He reunited with Arango, whom he assigned as his private secretary. Valero de Bernabé would traverse the isthmus towards Gatun within days. Santander wrote to Soublette speaking highly of the division, with both officers expressing satisfaction at the improvised group's performance. Valero de Bernabé would remain in communication with the officer, with whom he discussed processal issues and from whom he learned that Itúrbide had been executed. On February 16, 1824, Valero de Bernabé received a carta de naturaleza from the Vice President acting on a law approved on July 4, 1823, with the news making it to the Gaceta de Colombia. Despite this, he faced criticism from the native officers such as general R. M. Carambaño, who insisted that he only took over the Second Division because general Ibarra had been injured in a horse accident. These arguments have been refuted by historians, since Valero actually organized the division and Ibarra was given control of the 1st Division and orders to cross the isthmus after him and aid the injured and ill of the 2nd along the way, having redirected to Caracas before. Ibarra himself expressed respect towards Valero de Bernabé due to his previous experience along O'Donojú, listing him as a "good officer" in a letter to Bolívar. On August 18, 1824, Soublette wrote to Bolívar about the departure of what he called the "Valero Division", providing a description of its composition and expressed that Valero de Bernabé was "enthusiastic [and] willing to be useful", but also noted some resentment towards him for receiving the rank of brigadier general despite being a recent arrival, but justifying the selection as he had actual military merits as opposed to several Colombian generals which had been promoted as payment due to a lack of funding (a practice that Bolívar described as "stimulating enthusiasm and rewarding feats", despite recognizing that "most [of his generals] only had brutal bravery as a merit" in the Diario de Bucaramanga). The situation was exacerbated when he reached Bogotá and his rank was formally recognized. During his absence a smear campaign took place in the capital's media, in which a newspaper named El Noticiosito published a piece claiming that "the only service that he had made to Colombia was [being a ventriloquist, one of his hobbies] and publishing some paper [ ] that was seen as scientific and eloquent", also implying that he had bought the rank from "some Congress party". Another newspaper titled El Constitucional rebuffed this piece, sardonically congratulated the publication on behalf of him for attacking while he was gone, before turning serious and chastising the editorial line "small and diminute ideas", calling the critics of the government out and challenging them to leave their anonymity and meet with their targets publicly. El Noticiosito published a reply titled Un viudo del Noticiosito al amigo del General Valero y del Señor Miralla, where it argued that he could possess "as much capacity and patriotism as Sieyes and Roger had at France, but that does not justify being placed ahead of the military race, being a foreigner, of other military men that sealed [the independence] with their blood".

Перу тәуелсіздік соғысы

Перуге келгеннен кейін Валеро де Бернабе полковник Монагас пен полковник Диего Ибарра жіберген 600 сарбазбен 1-ші дивизияға қосылды. Жаңа міндетіне қанағаттанбаған ол отставкаға жіберілді, ал оның орнына Рафаэль Пикасо тағайындалды. 20 қазанда 17 бөлімшенің құрамындағы флот теңізге шықты, бірақ ауа райының салдарынан шашырап кетті. Валеро де Бернабе 14 қарашада Пуна аралына жетті. Ертесі күні Гуаякильге аттанды. Онде губернатор Хуан Паз дель Кастильомен кездесіп, жаңа тапсырмалар алды, біраз уақыт сонда болып, генералмен бірлесіп, ауруға шалдыққан әскерін дайындауға тырысты. Валеро де Бернабе Боливарға келгенін хабарлады, ал Мануэль Хосе Солерден Перуге қарай жол жалғастыру үшін әскерді ұйымдастыру және дайындау туралы нұсқау алды. Боливар мен Пас дель Кастильо жағдайға қатысты хат алмасты, онда генерал Валеро де Бернабе "сабырлы және көп еңбек еткенін", бірақ ол мен әскерлер келген кезде ауруға шалдыққандықтан, сарбаздардың құрамы мен жағдайына әсер еткенін айтты. Осыған қарамастан, Валеро де Бернабе 1825 жылдың 15 қаңтарында Аякучоға қарай 1500 жаяу әскерді бастап кетті. Үш күннен кейін Лимаға жетті. Мұнда Валеро де Бернабе мен Аранго Боливармен кездесіп, Пуэрто-Рико мен Кубаның тәуелсіздігі үшін жорық ұйымдастыру жоспарын ұсынды, бірақ уақытты таңдау туралы бұрынғы жауапты алды, содан кейін болашақта осыны істеуге ниетті екенін мәлімдеді, өйткені ол қайтыс болған полковниктерінің біріне уәде берген еді. Алайда, Саломмен қарым-қатынасы қиын болды, генерал жиі Боливар алдында тікелей және әріптесі генерал Томас де Херес арқылы шағымданып отырды (ол хатында Валеро де Бернабемен кездеспегенін мойындағанына қарамастан, оны қолдады), екеуі де оны қызметтен босатуға тырысты. Бұл жанжалдар Валеро де Бернабе көптеген офицерлерді тартқан масондық ложаны құрғаннан кейін басталды, Салом оған үндеп, оны басқаша көндіруге тырысты, оны тәртіпсіздік ошағы және өкіметіне қауіп деп есептеді. 2 мамырда Салом әскерлеріне оларды қабылдамауды және кері қайтаруды бұйырды. Келесі күні Родил оларды атып тастауға бұйырды, бірақ тәуелсіздік күштері араласты. Валеро де Бернабе топқа пана беруді шешті, Саломның шешімін сынап, оның дұрыстығына күмәнді келді. Ол өз сарбаздарының бір бөлігіне оларды қорғауға және Беллавистаға қарай жол ашуға бұйрық берді. Содан кейін Валеро Родильді дуэльге шақырды, оның жомарттық танытпағанын айтты. Бұл қадам көптеген офицерлер, соның ішінде Мануэль Фигередо тарапынан жақсы қабылданып, ол оқиға туралы Diario газетінде жазды. Салом мен Томас де Херес оның қызметтен босатылуын талап етті, оның осы әрекетінен кейін мойынсұнбауының күшейгенін айтты. 1825 жылдың 4 мамырында екіншісі Боливарға хат жазып, осы ұстанымын қайталады. Екі аптадан кейін Боливар Валеро де Бернабеге Колумбияға баруды бұйырды, Саломның шағымдарын Сантандерге жүктеді. Алайда, Салом шағымдарын кері алып, мәселені "екі мырза арасындағы жанжал" деп азайтып, керісінше Боливарға хабарласып, Эль-Кальяо капитуляциясына дейін Валеро де Бернабеді қалдыруын сұрады. Осыдан кейін оның есептері жағымды болды. Валеро де Бернабе бастапқыда әйеліне көмек сұрап және Мексика кресімен марапатталуы туралы сөйлесу үшін жазған болатын. Бес күннен кейін Эль-Кальяоның капитуляциясына қол қойылды. 1826 жылдың 15 ақпанында Боливар Валеро де Бернабеге Эль-Кальяодағы еңбегі үшін құттықтау хаты жолдады, оның "мінез-құлқына өте қанағаттанғанын" айтып, оның ұсынымын білдірді және шайқасқа қатысқандарға ұсынылған сыйлықты беруді сұрады.

Arriving at Peru, Valero de Bernabé joined forces with the 1st Division under colonel Monagas and 600 men sent by colonel Diego Ibarra. The former was unsatisfied with his new role and was granted a license, being replaced by Rafael Picazo. On October 20, 17 units formed a fleet that took his forces to sea, facing weather conditions that dispersed it. Valero de Bernabé managed to reach the island of Puná on November 14. A day later, he left towards Guayaquil. There he met governor Juan Paz del Castillo and received new directions, momentarily staying there and collaborating with the general while trying to prepare his ailing troops. Valero de Bernabé informed Bolívar of his arrival and received reply from Manuel Jóse Soler to organize and prepare to continue towards Peru. Bolívar and Paz del Castillo exchanged letters on the situation, in which the general stated that Valero de Bernabé "has patience and has worked much", but that he and the troops had fallen ill upon arriving, affecting the composition and conditioning of the soldiers. Regardless of this, Valero de Bernabé took 1,500 infantrymen towards Ayacucho on January 15, 1825. Three days later, he arrived to Lima. There, Valero de Bernabé and Arango met with Bolívar and insisted on their plan to lead an incursion to seek the independence of Puerto Rico and Cuba, but received the same response on the timing, followed by an assertion that he did intend to do so in the future, having made a promise to one of his dead colonels. However, his relationship with Salom was difficult, with the general often complaining before Bolívar directly and through fellow general Tomás de Heres (who supported his comrade despite admitting in his letter that he had not met Valero de Bernabé), both of which lobbied to have him removed. These conflicts began after Valero de Bernabé founded a Masonic lodge which attracted several officers, despite Salom approaching him and trying to convince him otherwise, considering it a venue for indiscipline and a threat to his authority. On May 2, Salom ordered his troops not to receive them and to send them back. The following day, Rodil ordered to execute them, with the independentist forces intervening. Valero de Bernabé decided to provide refuge for the group, challenging and questioning Salom's judgement. He commanded some of his soldiers to defend them and facilitate the arrival to Bellavista. Valero then challenged Rodil to a duel, citing a lack of chivalry. This gesture was well received by most of the other officers, including Manuel Figueredo, wrote about the incident in Diario. Salom and Tomás de Heres insisted on his separation citing increasing insubordination following the act. On May 4, 1825, the second contacted Bolívar reaffirming this posture. Two weeks later, Bolívar ordered Valero de Bernabé to travel towards Colombia, leaving Salom's complaints in charge of Santander. However, Salom withdrew his complaints, minimizing the scope of the matter to a "conflict between two gentlemen" as opposed to widespread insubordination as cited by Tomás de Heres) and instead contacted Bolívar, requesting the stay of Valero de Bernabé until El Callao surrendered. From this point on, his reports were positive. Valero de Bernabé had originally written requesting assistance for his wife and to discuss his impending award of the Cross of Mexico. Five days later, the capitulation for the surrender of El Callao was signed. On February 15, 1826, Bolívar wrote to Valero de Bernabé congratulating his for the performance at El Callao, citing that he was "very satisfied with his conduct" and offering his recommendation while requesting the reward offered to those involved in the battle.

Пуэрто-Риконың тәуелсіздік соғысының симулякстары

Перуден кейін Боливар адмирал Лаборденің шабуылын күтіп, Валеро де Бернабеге дивизияны Панама мойынына қарай бастап баруды тапсырды. Сукре Сублетке Валеро де Бернабемен күш біріктіру мүмкіндігін талқылап, Антиль аралдарын азат етуді бастауды ұсынды. 1826 жылдың 24 мамырында Анисето Беллавистаға жетті, Валеро де Бернабемен қосылып, Картахенаға барып, Жирардо полкі мен күшейтулермен бірге Кариб теңізіне шабуылдың басталуын күтуді ниеттенді. 1826 жылдың 9 шілдесінде Сантандер оны Портобеллодағы қорғаныстың жағдайы үшін құттықтады, Лабордеге қатысты алаңдаушылығын білдірді және Паэс көтерілісін талқылады. Адалдығын сақтаған санаулы адамдардың бірі ретінде ол көшбасшыны Боготаға сүйемелдеді. Осы процесте Валеро де Бернабе көтерілісшілердің Боливардың ұзақ болмауынан Колумбия халқын оған қарсы қайыру үшін қалай пайдаланғанын көрді. Көшбасшы осыны «мойындықсыздық» деп санап, көңілі қалды және Венесуэлада да осындай жағдайға тап болды, онда ол барлық билік пен мойындықтан айырылды. Панама конгресі басталғанда Боливар Квинта-де-Фускаға шегінді. Валеро де Бернабе 1827 жылғы Пасха мерекесін осы жерде өткізді және Зипакисада жоспарланған төңкеріске қарсы дайындықтарға қатысты. Панама конгресі Пуэрто-Рико мен Кубаның тәуелсіздігін мақұлдады, Боливар әскерлер мен соғыс кемелерін ұйымдастыруды ұсынды. Алайда, бұл жоспарлар соғысты тоқтату үшін қысым көрсету және Испанияны жаңа мемлекеттерді мойындауға мәжбүрлеу үшін пайдаланылды. Ішкі күреске батып, Кубадағы өз мүдделеріне араласпау жөніндегі АҚШ-тың талаптарын (ал аймақтағы испандық билікке қарағанда британдық билікті жаман көріп) және Испания бостандық алған мемлекеттерді мойындаса Кариб теңізін тастап кету туралы келіссөздерге байланысты Ұлыбританияның араласуға қарсылығын ескере отырып, шабуыл уақытша тоқтатылды. Оканья конвенциясы Боливар мен Сантандерді тікелей қақтығысқа түсірді, соңғысы көпшілікке ие болды. Жағдай келісімге келмеді және роялистік фракция оқиғадан бас тартты, бұл Гран-Колумбияның кішігірім мемлекеттерге ыдырауына әкелді. Боливар Боготаға президенттік қызметтен бас тарту мақсатымен немесе диктатор рөлін алу үшін (көзқарасына байланысты) аттанғанда, ол кісі өлтіруге қастандық жасауға ұшырады. Бұл бірнеше наразылардың атылуына және Сантандердің жер аударылуына әкелді. Боготада Валеро де Бернабе штаб бастығының орынбасары болып қызмет етті. Сантандер шабуылда Жирардо батальонын пайдалануды ұсынды, Валеро де Бернабенің ынтасын біліп, оны оңай көндіре алатынын күтті. Алайда, бұл жоспар іске аспастан бұрын, Испания мен Ұлыбритания дипломатиялық жолмен келіспеушіліктерін шешті, Боливар одақтастарсыз соғысқа кірмеуді жөн көрді. Хосе Валеро кейіннен әкесінің Пуэрто-Рико туралы ойлауын ешқашан тоқтатпағанын және оның тәуелсіздігі туралы идеясын табандылықпен ұстағанын айтты.

After Peru, Bolívar assigned Valero de Bernabé to take a Division towards the isthmus of Panama, expecting an incursion from admiral Laborde. Sucre wrote to Soublette discussing the possibility of joining forces with Valero de Bernabé and begin the emancipation of the Antilles. On May 24, 1826, Aniceto reached Bellavista, with the intention of reuniting with Valero de Bernabé and travel to Cartagena and wait in anticipation the beginning of the Caribbean incursion along the Girardot regiment and the reinforcements. On July 9, 1826, Santander congratulated him for the state of the defenses at Portobello, expressing concern about Laborde and discussing the Páez uprising. One of few to remain loyal, he escorted the leader to Bogotá. In the process, Valero de Bernabé witnessed how the rebels had employed Bolívar's extended absence to turn the Colombian masses against him. The leader was frustrated by what he considered "ingratitude" and faced a similar situation at Venezuela, where he was stripped of all power and recognition. As the Panama Congress begun, Bolívar retreated towards the Quinta de Fusca. Valero de Bernabé passed the 1827 Easter celebration there, and was involved in the preparations to counter a coup d'erat planned at Zipaquisá. The Congress of Panama approved the resolution to pursue the independence of Puerto Rico and Cuba unanimously, with Bolívar arguing the organization of troops and war ships. However, these plans where used to pressure the end of the war and force Spain to recognize the new nations. Immersed in an internal struggle and receiving demands of the United States not to interfere with their interests at Cuba (and preferring Spanish over British control in the region) and Britain's opposition to intervention because of negotiations to leave the Caribbean alone if Spain recognized the emancipated nations (in turn expecting the United States or France to take over if Spain left the region), the incursion was aborted for the moment. The Ocaña Convention placed Bolívar and Santander in direct confrontation, with the latter having the majority. The situation failed to reach a consensus and the royalist faction withdrew from the event, effectively marking the dissolution of Gran Colombia into smaller nations. As Bolívar headed towards Bogotá, either to abdicate as president or take the role of dictator depending on the source, he survived an assassination attempt. This led to the execution of several dissidents and the exile of Santander. At Bogotá, Valero de Bernabé served as Subchief of Staff. Santander proposed the use of the Girardot battalion in the incursion, knowing Valero de Bernabé's willingness and expecting to easily convince him. However, before the plan came to fruition, Spain and Britain solved their differences diplomatically, with Bolívar opting to not to enter into a war without allies. José Valero would later state that his father never stopped thinking about Puerto Rico, and that he persistently held to the idea of its independence.

Боливардың құлдырауы мен өлімі; жер аударылу

1828 жылғы 3 маусымда генерал Хосе Ла Мар Колумбияға соғыс жариялап, Эквадорды Перуға қосып алу ниетімен басып алды. Валеро де Бернабе қарсы шабуыл кезінде дивизия басшысы болып тағайындалды, бірақ Попаян қаласында тоқтады, онда Ла Мар генерал Флореспен жеңілгені туралы жаңалық келді. 1829 жылы Боливар Валеро де Бернабеді Пуэрто-Кабельо қарулы күштерінің командирі етіп тағайындады, бұл Венесуэлалықтар арасындағы сепаратистік көңіл-күйдің күшеюіне себеп болды. Оған Гинес және Паманкодағы қарулы революционерлермен күресу жүктеліп, екі топты да жеңіп, таратып жіберді. Боливар оған "жүрек досы" деп атап, осы міндеттердегі табысы үшін құттықтады. Халық пен жергілікті биліктің қолдауына ие болғаннан кейін, генерал Паэстің өтінішімен екі ай қалып, көмек көрсетуге келісті. Осы науқан үшін Валеро де Бернабе Каракас қарулы күштерінің командирі болып тағайындалды. Генерал Кордова басқарған тағы бір көтерілістен кейін Боливар Колумбия президенттігінен бас тартты. 1830 жылы Паэз Колумбиядан бөліну науқанын жетектеп, Боливардың оппозициясын оның аяқталуына кедергі келтіретін фактор ретінде қарады. Бөліну туралы талап қабылданғаннан кейін ол өзінің лауазымынан бас тартып, өз кезегінде осы ұстанымы үшін елден қуылды. Алты айдан кейін Боливар Санта-Мартада қайтыс болды.

Арагуаның революциялық басшысы

Валеро де Бернабе бір жыл бойы Сент-Томаста болды. Оның әскери мансабын мойындаған үкімет оның отбасына зейнетақы тағайындады. 1831 жылы ішкі істер министрі Антонио Леокадио Гузман оған Венесуэладан қуылғандарды жамандауды ұсынды. Мамыр айында Валеро де Бернабеге Венесуэлаға қайта оралуға рұқсат берілді. Ол жерде ол Франсиско Эрнаиспен қайта кездесті, ол үкімет атынан әскери қызметке қайта шақырды. Ол ұсынысты қабылдады, бірақ бастапқыда күрделеніп бара жатқан саяси жағдайдан қалысқа тырысты. Либералдық және консервативтік партиялар құрылған кезде Валеро де Бернабе бұл саяси зейнеткерліктен бас тартып, оның негізін қалаушыларының бірі ретінде бірінші партияның қатарына қосылды. Генерал Джудас Тадео Пиньянго Хосе Тадео Монагас үкіметіне қарсы көтерілгенде, Валеро де Бернабеге көтеріліске қарсы тұру міндеті жүктелді. Ол Таратара шайқасында көтерілісшілердің басшысын жеңіп, кейіннен өлімге алып келетін жарақаттар келтірді. Осының үшін Валеро де Бернабе дивизиялық генерал шеніне көтерілді. Либералдық Монагас үкіметі кезінде Валеро де Бернабе Каракас және Кумана қарулы күштерінің бас қолбасшысы болып қызмет етті, сондай-ақ Соғыс және Теңіз күштері министрі болды. Кейіннен ол Орталық армиясының және Арагуа штатының басшысы болып тағайындалды, генерал Джулиан Кастро консервативтерді билікке келтірген төңкеріске дейін осы лауазымды атқарды, ол дереу отставкаға кетті. Одан кейін ол Сан-Себастьян кантонындағы өз иелігіне қайтты. Жаңа үкімет Валеро де Бернабеді тұтқындап, Каракасқа жеткізді, бірақ кейін босатып жіберді. Ол Ла-Викториядағы үйіне оралды. 1858 жылдың 2 шілдесінде генералдар Замора мен Хуан Крисостомо Фалькон басқарған федералистер провинцияны басып алып, Валеро де Бернабеді Арагуа штатының революциялық көшбасшысы етіп тағайындады. Ол билікті қайтаруға тырысқан үкіметке қарсы тұру үшін жеткілікті күштерді ұйымдастырды. Бока-Чикада Валеро де Бернабе централистерді жеңді. Алайда федералистер қарсы шабуылға ұшырап, Тизнадо және Жәңгірде жеңіліске ұшырады. Валеро де Бернабе өз күштерін Замораның күштерімен біріктіруге бағытталғанда, генерал қаза тауып, оның орнына дайындығы жеткіліксіз Фалькон келді. Ол революцияның жеңілісіне осы офицердің тактикасын кінәлады, оны "әрекет етуде асығыс болуы мүмкін батылдықтан" басқа ештеңесі жоқ деп айыптады, сондай-ақ әскерді дайындауға көңіл бөлмегендігі үшін және Бас штабта тиісті құрылымды сақтамағандығы үшін, нәтижесінде ол өз офицерлеріне теріс жазалар беру арқылы кемшіліктерді өтеуге тырысты. Мысал ретінде Валеро де Бернабе Фальконның революциялық армияның жорығын тоқтатып, "ұйлаған маймылдарды атып көңіл көтеруге" немесе екі бұқаның арасында кездейсоқ төбелес ұйымдастырғанын келтірді.

Valero de Bernabé remained at St. Thomas for a year. Recognizing his military career, the government granted a pension to his family. In 1831, interim Secretary of Interior Antonio Leocadio Gúzman approached him with the intention of having him denounce the exiled Venezuelans. In May, Valero de Bernabé was allowed back into Venezuela. There he revendouzed with Francisco Hernáiz, who extended an invitation on behalf of the government to retake military office. He took the offer, initially remaining distant from the increasingly unstable political landscape. When the liberal and conservative parties were proposed, Valero de Bernabé abandoned this political retirement to join the ranks of the first as one of its founding members. When general Judas Tadeo Piñango revolted against the government of José Tadeo Monagas, Valero de Bernabé was tasked with opposition the insurrection. He defeated the rebel leader at the Action of Taratara and inflicted wounds that would later prove lethal. For this, Valero de Bernabé was promoted to the rank of divisional general. Under the liberal Monagas, Valero de Bernabé would serve as Commander of Arms of both Caracas and Cumaná and also served as Secretary of War and Navy. He was later assigned Jefe del Ejército del Centro and of the State of Aragua, an office that he held until general Julián Castro led a coup d'erat that placed the conservatives in charge, immediately resigning. From there, he left to his hacienda at Cantón San Sebastián. The new government arrested Valero de Bernabé and transported him to Caracas, but eventually allowed him to leave. He returned to his house at La Victoria. On July 2, 1858, a federal revolution led by generals Zamora and Juan Crisóstomo Falcón took over the province and named Valero de Bernabé the revolutionary leader for the state of Aragua. He led the organization of enough forces to oppose an incursion by the government, who intended to retake control. At Boca Chica, Valero de Bernabé defeated the centralist forces. However, the federalists faced a counterattack that resulted in losses at Tiznado and Gengibre. As Valero de Bernabé led his forces to join those of Zamora, the general was killed and replaced by a less prepared Falcón. He blamed the loss of the revolution of the tactics employed by this officer, whom he accused of possessing nothing more than "a bravery that could have been imprudent" and of disregarding the preparation of the troops and of failing to keep a proper structure in the General Staff resulting in inefficiency which he tried to compensate by issuing unfair punishment to his officials. As an example of this, Valero de Bernabé cites incidents where Falcón stopped the march of the revolutionary army to "amuse himself by shooting howler monkeys" or set an impromptu fight between two bulls.

Колумбияға жер аударылу және өлім

Революция артқа шегінуге мәжбүр болғаннан кейін Валеро де Бернабе Колумбияға қарай, инфрақұрылым мен көлік жоқ жерлерді кезіп өтті. 1860 жылдың 28 наурызында Ампароға жетіп, кеден ғимаратын күзетіп тұрған жау әскерлерінің бар екенін байқады. Фалькон келген соң, ол ұятқа қалған басшымен сөйлесіп, өзеннен өтуді шешті. Валеро де Бернабе Араукаға қарай сапарлады, бірақ қала консерваторлардың бекінісі ретінде танымал болғандықтан кірмеуді жөн көрді. 1860 жылдың 7 сәуірінде Колумбиядағы Эль-Вененоға жетіп, жылы қарсы алынды. Одан кейін Валеро де Бернабе Ла Пастораға бет алды, онда Вентура Мельгарехо оған түскі ас ұсынды, бірақ ол оны бай адам деп есептеді, осы байлығын "деспотиялық билік жүргізуге" пайдаланды. Оның әскерлері жергілікті тұрғындардың көмегімен Еле өзенінен өтіп, Эль-Тромпитоға жетті. Содан кейін олар басқа тайпалардан сақтану үшін Браво өзенін кесіп өтті. Екінші жағында олар жергілікті тұрғындарға темекі беріп, аттарын ұрлап кетпесін деп қостарын тікті. Маршқа дайындалып жатқанда Валеро де Бернабе серіктерінің бір бөлігі түнде жоғалып, бұқаның іздерін ұстанғанын байқады. 1860 жылдың 12 сәуірінде Бетоеге келді, онда жолдастарымен кездесіп, бір үйден демалды. Келесі күні Валеро де Бернабе полковник Эулогио Арангуреннен есек алып, Фальконмен кездесті. Касенареге қарай жол тартқанда төрт күннен кейін Мореноға жетті, онда ол Фальконмен қайта кездесті. Валеро де Бернабе 1860 жылдың 9 мамырына дейін сол жерде қалды, келесі күні Месетаға жетті. Таңертең жолға шыққанда есегі бір беткейден құлап, екеуі де зардап шекті, сондықтан ол жаяу жалғастыруға мәжбүр болды. Лабранса-Грандеге жеткенде Валеро де Бернабе жарақаттанған жануарды басқасына айырбастап, Вента-де-Каикуста тоқтағаннан кейін жолын жалғастырды. 1860 жылдың 17 мамырында олар Парамоде Сан Игнасиодан өтіп, Монгуаға келді, онда Валеро де Бернабе шіркеуге барып, діни қызметкердің кітапханасында Руссо, Д’Аламбер және Вольтердің еңбектерін танып, қызығушылық танытты. Келесі күні либералдық Согамосоға жетті, онда 30 мамырға дейін болды, кейіннен ол жерде өткен уақыты туралы жағымды пікір білдірді. Валеро де Бернабеге полковник Ферреро мен командир Сантос Маттей қосылып, оны Туньяға қарай сүйемелдеді, онда ол мемлекет президентімен, генерал-командирмен және Розамен бір жастағы қызы бар дәрігермен кездесті, бұл оны үйіне сағындырды, монастырда миссаға қатысып, Венесуэладағы отбасының қауіпсіздігі үшін дұға етуді жөн көрді. Оның құрметіне жергілікті ақсүйектер қатысқан би кеші өткізілді. 1860 жылдың 3 маусымында олар Вента Кемадаға қарай жолға шықты, одан кейін астанаға жету алдындағы соңғы аялдамасы – Вента-дель-Сопеге барды. Боготада Валеро де Бернабе үй жалдады, онда оған Фруктуозо дель Кастильо (қазір Колумбия әскери қолбасшысы), 1829 жылы түрмеге қамалғаннан кейін губернатор ретінде оған көмек көрсеткен генерал Пабло Дуран және бірнеше әріптестері келді. Валеро де Бернабе кейіннен жергілікті аристократия оны қалай қарсы алғанын, Перудің бизнес басшысы полковник Франсиско Селая, генерал Кодази мен Эльвира де Юлетаның отбасы, оның неке қиюына куә болған адамдардың келгенін айтты. Алайда ол қаланың орналасқан жерінің дамуына кедергі келтіретінін байқады. 1860 жылдың 21 шілдесінде Валеро де Бернабе отбасына жақын болу үшін Боготадан кетіп қалды. Валеро де Бернабе генерал Андрадеге арналған хатты да алды, ол Венесуэла аумағында қауіпсіз өтуді келісті. Алайда, келесі кездесулер нәтиже бермеді, өйткені офицер бұл мәселені шешуден бас тартты. Сол жерден ол Паэстің, Анхель Квинтероның қайтып оралуы және одан кейінгі сәтсіз бейбітшілік келіссөздері туралы жазды. Валеро де Бернабе Кукутаның губернаторы Рамон Палензуеладан шектеулі қауіпсіз жолды алды, оған Тачирадағы үйге баруға рұқсат берді. Ол Паэске Каракастағы отбасымен қайта қосылу тілегі туралы хат жазды, бірақ ол жауап алмады. Алайда қызы Мануэла оған паспорты берілмегендіктен, жолға түсіп қалмау керектігін ескертті. Губернатор Брахо оған елден қуу туралы бұйрық берілгенін айтты және Паэске адалдық туралы мәлімдеме жасауды және жаңадан пайда болған төңкеріске араласпауға келісуді ұсынды, бірақ Валеро де Бернабе мұндай әрекетті "құлдық" деп санап, одан бас тартты. Оның орнына Маракайбоға барып, генерал Урданетаның үйінде тұрып қалады. Валеро де Бернабе Паэсті "барлық төңкерістердің бастапқы себебі" және "өркендеуге ең үлкен кедергі" және "екі жүзді және амбициялы тиран" деп сынады, сондай-ақ оның саясатына наразы болып, эмиграциядағы оның тыныштығы – жалғандық екеніне көз жеткізді. Паэс пен бірнеше шенеуніктер Маракайбоға келгені туралы хабар тарағанда ол оған деген жек көрінішін білдірді. Кукутаға қарай жол тартқанда Валеро де Бернабе либералдар Боготаны басып алғанын және тәуелсіздік соғысында қатысқан әскерилерге жалақы мен зейнетақы төленетінін белгілегенін білді. Ол өзінің қызметтерін билікке ұсынды және оның шеніне құрмет көрсетілген паспорт алды, ол оған астанаға баруға мүмкіндік берді. Жолда консерваторлық Малага қаласында тоқтады, онда президент Салгармен кездесті, олардың пікірлердің айырмашылығына қарамастан, ешқандай мәселе болмады. Одан кейін ол Сокорроға жол тартты, 14 күннен кейін қиын жерлерді кезіп өтіп, Чикинкисаға жетті. Боготаға келгеннен кейін Валеро де Бернабе Текуэндама қонақүйінде болды, онда Антонио Леокадио Гузман мен Николас Кеведомен кездесті, содан кейін генерал Москераға барды, ол оны Колумбия әскери қатарына қайта қабылдады, осыған байланысты форма, жібек белдік, қылыш және пальто тапсырды. Оның табысынан 100 песо отбасына жіберілетініне кепілдік берілді. Туньяға жол тартқанда Валеро де Бернабе президенттен Боготаға қайту және қақтығыс болған жағдайда қаланы басқаруға берген нұсқауды алды. Оның қызметі кезінде Москера оны қолдады, соңында 72 жасында зейнетке шықты. 1863 жылдың сәуір айында Федеративтік соғыс федералистердің жеңісімен аяқталды. Валеро де Бернабе 1863 жылдың 7 маусымында, сағат 23:00-де, Венесуэладағы отбасымен қайта қосыла алмай қайтыс болды. Келесі күні оған толық әскери салтанатпен қоштасу рәсімі өтті. 1863 жылдың 9 маусымында Валеро де Бернабе жергілікті зиратқа жерленді. Кейін оның отбасы Венесуэлада қалды. Уақыт өте келе оның денесінің нақты орны анықталмай қалды, күтімсіздік пен Колумбия дәстүрінен оның тұлғасының ұмытылуына байланысты. Генерал Гузман Бланко оның денесін Ұлттық пантеонға көшіруді бұйырды, бірақ оның денесі табылмай, бұл мүмкін болмады.

After the revolution was forced to retreat, Valero de Bernabé travelled towards Colombia, traversing terrain that lacked infrastructure and transport. On March 28, 1860, he reached Amparo, where he noticed the presence of enemy soldiers guarding the customs building. After Falcón arrived, he spoke to the disgraced leader and opted to cross the river. Valero de Bernabé travelled towards Arauca, but opted not to enter the town due to its reputation as a conservative bastion. On April 7, 1860, they reached El Veneno in Colombia, where they received a cordial welcome. From there, Valero de Bernabé left towards La Pastora, where Ventura Melgarejo offered him lunch to his disdain, having judged the individual a somewhat wealthy figure that exploited this to "enact a despotic authority". His forces managed to cross the Ele river with the help of the local natives, towards El Trompito. They then crossed the Bravo river, guarding against other tribes. On the other side, they gave some tobacco to the natives and set camp, wary that their horses could be stolen by them. While getting ready to continue the march, Valero de Bernabé noticed that part of his entourage had left during the night, opting to follow the tracks left by a bull. On April 12, 1860, they arrived at Betoye, where they encountered some comrades and where they rested at a mansion. The following day, Valero de Bernabé received a mare from colonel Eulogio Aranguren and rendezvoused with Falcón. Marching towards Casenare, they reached Moreno four days later, where he reunited with Falcón again. Valero de Bernabé remained there until May 9, 1860, reaching Meseta the following day. Traveling the following morning, his mare slipped from a slope and both fell, forcing him to continue on foot. Arriving at Labranza Grande, Valero de Bernabé traded the injured animal for another, continuing and making brief stops at Venta de Caicus. On May 17, 1860, they crossed the Páramode San Ignacio and arrived at Mongua, where Valero de Bernabé visited the Church and was amused after recognizing the work of Rousseau, D'Alambert and Voltaire among the priest's collection. The following day they arrived to the liberal bastion of Sogamoso, where he stayed until May 30, later commenting favorably about his time there. Valero de Bernabé was joined by colonel Ferrero and commander Santos Mattey, who escorted him towards Tunja, where he met with the president of the state, the general commander and a doctor who had a daughter of the same age as Rosa, which made him feel homesick, opting to attend a mass at a convent and pray for the safety of his family at Venezuela. A dance was held in his honor, being attended by the local nobility. On June 3, 1860, they left towards Venta Quemada, from where they travelled to Venta del Sopé, their last stop before reaching the capital. At Bogotá Valero de Bernabé rented a house, where he was visited by Fructuoso del Castillo (now a commander in the Colombian military), general Pablo Durán who had received his aid as governor after being jailed in 1829, and several of his colleagues. Valero de Bernabé later commented how the local aristocracy welcomed him, receiving visits from a host of prople including the Chief of Business of Peru colonel Francisco Selaya, the family of general Codazi and Elvira de Yuleta, to whom he had served as marriage godfather. However, he took notice that the city's location represented a challenge to its development. On July 21, 1860, Valero de Bernabé left Bogotá, intending to move closer to his family. Valero de Bernabé also received a letter for general Andrade, which negotiated safe passage for himself in Venezuelan territory. However, the reunions that followed failed to produce results, as the officer refused to take authority on the matter. From there he wrote on the return of Páez, Angel Quintero and the failed peace talks that followed. Valero de Bernabé received limited safe passage from the governor of Cúcuta, Ramón Palenzuela, allowing him to travel to the house at Táchira. There he wrote to Páez about his desire to reunite with his family in Caracas, for which he received no reply. However, his daughter Manuela warned him not to risk the journey, since he had been denied passport. Governor Bracho informed him that orders were issued for his exile and proposed a declaration of loyalty to Páez and a compromise not to become involved in the re emergent revolution, but Valero de Bernabé refused to do it, considering such a gesture "servile". Instead, he traveled to Maracaibo and stayed at the house of general Urdaneta. Valero de Bernabé remained critical of Páez, whom he regarded as "the primordial cause of all revolutions [and] the biggest hindrance [towards] prosperity" and a "hypocritical [and ambitious] tyrant", and his politics, growing convinced that his moderation while exiled had been a farce. When news were made that Páez and several functionaries were arriving to Maracaibo, he expressed disdain. Travelling towards Cúcuta, Valero de Bernabé learned that the liberals had taken Bogotá and that they had established the right for wage and pension to the military involved in the independence wars. He offered his services to the authorities and received a passport honoring his rank that allowed his travel to the capital. On the way he stopped in the conservative town of Málaga, where he was received by president Salgar, which whom he had no issues despite the difference in criteria. From there he travelled towards Socorro, arriving to Chiquinquisá 14 days later after traversing rough terrain. After arriving to Bogotá, Valero de Bernabé stayed at the Tequendama Hotel, where he met Antonio Leocadio Gúzman and Nicholas Quevedo, later visiting general Mosquera who accepted reincorporating him into the Colombian military symbolized by the award of a uniform, silk belt sword and a coat. He was also given means to make sure that 100 pesos from his earnings were sent to his family. While traveling to Tunja, Valero de Bernabé received instructions from the president to return to Bogotá and leaving him in charge of the city in case of conflict. He received the support of Mosquera during his tenure, eventually retiring at the age of 72. In April 1863, the Federal War concluded with the federalists victorious. Valero de Bernabé died on June 7, 1863, at 11:00 p. m. unable to reunite with his family at Venezuela. The following day he received obsequies with full military honors. On June 9, 1863, Valero de Bernabé was laid to rest in a local cemetery. Afterwards, his family remained at Venezuela. With time the exact location of his body was lost, due to lack of maintenance and his figure fell out of the Colombian traditions. General Gúzman Blanco later ordered for his body to be relocated to the National Pantheon, but was unable to do so, unable to locate his body.

Жеке өмір

Валеро де Бернабе "Байрондық типтегі" және "әдемі мәдениеттің иесі" ретінде сипатталды. Пальма 37 жасында оның "еркектерге ұнайтын, қаһармандық мінезді адамның үлгісі" саналғанын айтады. Товар да осы сипаттамаға тоқталып, "әдемі келбеті, жақсы реттелген дауысы [және] ерекше адамдармен тіл табысу қабілеті" туралы айтты, сондай-ақ ол "мұңды жандарға да мейірімді" және "сөйлесуге жағымды" екенін атап өтті. Валеро де Бернабе іш сөйлеуші еді. Пальма осы шеберлік туралы "El Fraile y la Monja del Callao" және "Un ventrílocuo" еңбектерінде жазды. Біріншісінде автор Валеро де Бернабе Беллавистаға қайтып келе жатқанда, өзін жасырып, революциялық ұрандарды роялист әскерлерінің мылтықтарынан шыққандай етіп шығарғанын баяндайды. Олар қорқып, қаруларын тастап, жын иеленгендерін ойлап, оның қуанышына осыдан қашып кетті. Генерал Луис Капелла Толедо да "La Serrana de Anco" еңбегінде осы шеберлік туралы жазды. Анкодан келген бір отбасы Беллавистадағы Валеро де Бернабе лагеріне жетті, ол оларды сонда эскорттап алып барды және дауысын мал азығы арқылы жіберіп, қызын күйеуімен бірге оралуға көндірді. Ол сондай-ақ осы шеберлікті әдемі әзілдер жасау үшін де қолданды, мысалы, генерал Санта Крузды креветканың жемеуді сұрап жалбарынып жатқанына сендірді, саудагерді жаңадан туған қозылардың жұмыртқаның ішінде шағымданып жатқанына көндірді және есегін ұрған шөпшіге, жануар оны кек алу туралы ескерткенін айтып, алдады. Ойын-сауық жасағанына қарамастан, Валеро де Бернабе көбінесе алдаған адамдарына өзінің қабілетін түсіндіретін. Товар оның идеяларын "либералдық" және "радикалды" деп сипаттайды, сонымен қатар бостандық туралы түсінігін "сөзбен жеткізе білуге қабілетті" екенін айтады, бұл оған Лимада жанкүйерлер әкелді.

Мұра

Өмірінде Валеро де Бернабе Мексика мен Перуде ложалар құрды. Оның Мексикадан Перуге тікелей келуі перулік тарихшылардың арасында оның шынайы тегі туралы шатасу тудырды, соның ішінде Энрике С. Товар, ол оның тұлғасын академиялық шеңберден тыс кеңінен танымал еткен памфлет жариялады. Онда автор Валеро де Бернабеді "әскерлер арасында зор ықпалға ие" деп сипаттап, "Валеро батареясы" Родильге қарсы ең тиімділерінің бірі болғанын айтады. Перулік Рикардо Палма Эль-Кальяо қамалы туралы жазып, оның "ақыл-ойы, батылдығы, белсенділігі және дайындығы үшін дерлік әскердей құнды болғанын" жазды, оны шайқас алаңында "еркіндікке жіберілген арыстан" деп сипаттады.