Қытай қалаларындағы қылмыс және қақтығыстар тарихы

Кіріспе

Көптеген басқа қауымдастықтар сияқты, ескі қытай аудандары да белгілі бір әлеуметтік мәселелерге тап болады. Қытай қалалары қазір көбінесе туристік тартымдылықтар ретінде қарастырылып, бағаланса да, бұрын олар қауіпті немесе тозығы жеткен геттолар мен шалаптар, борделдер, опиум үйлері және құмар ойындары орындары ретінде танымал болған.

Бандалар мен ұйымдасқан қылмыс

Қазіргі заманда Азияның бәсекелес көшелік топтары мен Гонконгтағы триадалар сияқты ұйымдасқан қылмыс, триадалар қызмет ететін әлемдік қалалық Қытай аудандарын, оның ішінде Лондон (Ұлыбритания), Чикаго, Сан-Франциско (Калифорния), Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Филадельфия, Лас-Вегас, Бостон, Сиэтл, Нью-Джерси, Сидней (Австралия) және Ванкувер (Британдық Колумбия), Торонто (Онтарио, Канада) қалаларын мазалап келеді. Тонг – 19 және 20 ғасырларда белгілі болған қытайдың құпия қоғамдары. Ескі Қытай аудандарындағы Тонг топтары арасында «Тонг соғыстары» немесе төбелес оқиғалары жиі болған. Қытайдағы Тонг соғысы басқа Қытай аудандарына да тарауы мүмкін. Бастапқыда көптеген Қытай топтары ло фан (кантон тілінде «европалықтар» деген мағынада) дегеннен қауымдастықты қорғау үшін құрылған, бірақ кейіннен өз этностық қауымдастығының мүшелеріне қарсы бұрылған. Бұл жағдай топқа зор әсер еткен. 1960 және 1970 жылдардағы Қытай аудандары Гонконгтан келген жұмысшылардың көптеп қоныстануын бастан өткерді. 1960 жылдардың соңында құрылғаннан бері Гонконгта туған иммигранттар, көбінесе жұмыссыз, бірақ кейбіреулері қызметшілер мен автобус жүргізушілер болып жұмыс істейді, Вах Чинг (華青) тобының мүшелері Сан-Францисконың Қытай ауданында ақ туристерді мазалап, шабуылдау науқанын бастады, бұл туризмге бағытталған консервативті Қытай ауданы элитасы үшін қиындыққа айналды (ең үлкен мәселе – ҚХБА топтарға қарсы күрес шараларын күшейтуді ұсынды, Қытайдағы әлеуметтік теңсіздіктерді шешудің орнына). Солтүстік Америкадағы қытай-американдық көшелік топтары көбінесе Тонг және триадалармен байланыста болады. Мұндай көшелік топтардың мысалдары – Сан-Францисконың Қытай ауданындағы басты көше атымен аталатын Джо Бойз және Джексон Стрит Бойз. Ескі Қытай аудандарында аумақтық соғыстар жиі болып тұрады. Қытай ауданындағы топтар арасындағы бәсекелестік кейде кеңінен танымал болады. Қытай аудандары туристерді қызықтыратын орындар болғандықтан, Қытай аудандарына келген туристер кейде осы топтардың соғысынан зардап шегеді. 1977 жылы Сан-Францискодағы қытайлық мейрамханада атыс болды (жаугерші топтың әдетте орналасқан жері), нәтижесінде Вах Чинг тобының мүшесіне жасалған сәтсіз қастандық кезінде екі турист және үш қызметші қаңғыбас оқтан қаза тапты. Тағы 11 адам жарақат алды. Бұл оқиға «Алтын Дракон қырғыны» деп танымал, ол Сан-Франциско полициясын Азия қылмысына қарсы бөлім құруға итермеледі. Шабуылға қатысқан бес күдікті сотталып, айыпталды. 1995 жылғы 30 маусымда Джексон Стрит Бойздың екі тобы қатысты. Бір топ күндіз Қытай ауданындағы Стоктон Стрит көшесінде бірін-бірі атып өлтірді. Жеті бейкүнә адам, соның ішінде жүкті әйел де зардап шекті. Оқ-дәріге қатысы бар 18, 16 және 14 жастағы үш жігіт тұтқындалды. Джексон Бойз сондай-ақ Қытай ауданы көшелерінде заңсыз сауыттар сатылатын кезде заңсыз сауыттармен айналысатын басты саудагер болды. 1998 жылдың маусым айында Қытайдың ойын алаңында атыс болып, алты жасөспірім жарақат алды, олардың үшеуі ауыр жарақат алды. 16 жастағы жігіт бандиттік қылмыс жасағаны үшін ұсталды. Сиэтлдің бейбіт халықаралық ауданындағы Қытайлар ауданы 1983 жылғы ақпанда бандиттік зорлық-зомбылық оқиғасымен ерекше әсерленді, онда Вах Ми қазасы заңсыз құмар ойындар клубында 13 адамды өлтірді, олардың арасында бірнеше танымал мейрамхана иелері болды. 1970 жылдардың соңында Вьетнамнан келген этникалық қытай босқындары да топтар құрды. 1984 жылы Лос-Анджелес Қытай ауданында қытай-вьетнамдық бандиттер Лос-Анджелес полиция бөлімінің ақ түсті офицерін атып өлтіріп, оның жапондық-американдық серіктесін жарақаттады. Полиция қызметкерлері Қытай маңындағы зергерлік дүкеннің тонау туралы дабылға жауап берді. Жапа шеккен жапондық-американдық офицер де атысқа жауап қайтарып, бес күдіктінің үшеуі қаза тапты. Үш жылдық сот 1988 жылы аяқталды, қалған кісі өлтірушілер өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Манхэттеннің Чайнатаун қаласында 1985 жылдың мамыр айында бандиттермен байланысты атыс 30 Шығыс Бродвейде 4 жасар баламен қоса жеті адамды жарақаттады. 15 және 16 жастағы екі жігіт қытайлық көшелік банданың мүшелері болып қамауға алынып, сотталды. Қала маңындағы Қытай аудандары да алаяқтықтан мүлдем құтылмаған. Британдық Колумбиядағы Ричмондтың «жаңа Қытай ауданы» деп аталатын жерде Канаданың Корольдік атты полициясы 1999 жылы қытай-канадтық қызметкерді ұрып-сапалап, содан кейін мейрамхананы бүлдірген алаяқтыққа қатысы бар алты күдіктіні ұстады. 2003 жылдың жазында Лос-Анджелес округінің Сан-Габриэль қауымдастығында азиялық қарулы адамдар қытайлық мейрамхананың терезесін атты, иесіне ақша төлеуді талап етті; оның орнына, материктік Қытайдан келген қызметкер қаза тапты. Триаданың алаяқтық әрекеті Сиднейдегі (Австралия) бірнеше Қытай аудандарында да кең таралған. Сиднейде қытайлық мейрамханаларға ерекше шабуыл жасалған. Қытай ауданында және басқа да аймақтарда көптеген қытай құрбандары жыныстық қызметпен айналысады және бандиттік мазалау оқиғаларын билік органдарына хабарлауға қорқады, өйткені олар кек алудан қорқады. Шетелден келген иммигранттар, көбінесе ағылшын тілін шектеулі білетіндер, елде заңсыз болуы мүмкін немесе полицияға немесе үкіметке жалпы сенімсіздікпен қарауы мүмкін. Көптеген иммигранттар полицияның халықты қорқыту әдеті бар елдерден, мысалы, президент Чжан Кайшидің әскери жағдайындағы Коммунистік Қытай мен Тайваньдан, немесе үкімет халықты қуғынға түсірген елдерден, мысалы, Тайланд пен Вьетнамнан көшіп келген. Гонконгта бұрын полиция көбінесе сыбайлас және тиімсіз болды. [Дереккөз қажет]

In modern times, competing Asian street gangs and organized crime, such as the tongs and the Hong Kong based triads, continue to plague the metropolitan Chinatowns worldwide where Triads have their operations, including London, United Kingdom; Chicago, San Francisco, California; Los Angeles, New York City, Philadelphia, Las Vegas, Boston, Seattle, New Jersey, Sydney, Australia, and Vancouver, British Columbia, Toronto, Ontario, Canada. Tongs are Chinese secret societies, which were prominent in the 19th and 20th centuries. There have been 'Tong wars' or Chinatown in fighting, between the Tong groups in the older Chinatowns. A tong war occurred in a Chinatown could be spread to other Chinatown communities. Initially, many Chinatown gangs were formed to defend the community from the lo fahn (Cantonese word and transliteration for "Caucasians") but later turned on members of their own ethnic community. This had a huge impact on the gang. The Chinatowns of the 1960s and 1970s experiences a rapid influx of working class immigrants from Hong Kong. Since their inception in the late 1960s, the Hong Kong born immigrants and mostly unemployed though some work as waiters and busboys Wah Ching (華青) gang members began a campaign of harassment and assault of white tourists in San Francisco's Chinatown, which ultimately proved to be a predicament for the tourism minded conservative Chinatown elite of the Chinese Consolidated Benevolent Association (the biggest problem is that the CCBA simply advocated tougher policing against the gangs rather than resolve Chinatown social inequalities at the core). In North America, Chinese American street gangs often have connections with the tongs and triads. Examples of such street gangs include the Joe Boys and Jackson Street Boys, which are named after the major street of San Francisco's Chinatown. Turf wars have been common in the older Chinatowns. Gang rivalry among Chinatown gangs has sometimes have a high profile. As Chinatowns tend to be tourist attractions, tourists in Chinatowns have sometimes been victims of these gang warfare crimes. In 1977, a shoot out occurred in a San Francisco Chinatown restaurant (where the rival gang were normally based), in which two tourists and three waiters were murdered by stray gunfire in a botched assassination attempt on a Wah Ching gang member. Eleven other people were injured. This incident is notoriously known as the Golden Dragon massacre and it mobilized the San Francisco Police Department to create an Asian crime unit. The five suspects involved in the attack were sentenced and convicted. On June 30, 1995 involved two factions of the Jackson Street Boys. One faction opened fire on the other on a busy Chinatown street, Stockton Street, during the daytime. Seven innocent bystanders were struck, including a pregnant woman. Three males, ages 18, 16, and 14, were arrested in connection with the shooting. Jackson Boys were also the primary trafficker of illegal fireworks back when fireworks were blatantly sold on the streets of Chinatown. In June 1998, shots were fired at Chinese Playground, wounding six teenagers, three of them critically. A 16 year old boy was arrested for the shooting, which was believed to be gang related. Seattle's generally pacific International District Chinatown was rocked by one particularly spectacular incident of gang violence in February 1983, when the Wah Mee massacre killed 13 people at an illegal gambling club, among them several prominent restaurant owners. In the late 1970s, some amount of the ethnic Chinese refugees from Vietnam would also start gangs. In the Los Angeles Chinatown of 1984, Chinese Vietnamese gang members shot and killed a white Los Angeles Police Department officer and wounded his Japanese American partner. The officers were responding to a silent robbery alarm at a Chinatown jewelry store and a shoot out ensued. The wounded Japanese American officer returned fire, killing three of the five suspects. A three year trial concluded in 1988, and the remaining killers received the verdict of life imprisonment. In Chinatown, Manhattan in May 1985, a gang related shooting injured seven people, including a 4 year old boy, at 30 East Broadway. Two males, who were 15 and 16 years old and were members of a Chinese street gang, were arrested and convicted. Suburban Chinatowns are also not entirely immune from extortion. In the so called "new Chinatown" of Richmond, British Columbia, the Royal Canadian Mounted Police arrested six male suspects in connection with extortion that involved assaulting a Chinese Canadian waiter and then vandalizing the restaurant in 1999. In the summer of 2003, in the Los Angeles County community of San Gabriel, California, Asian gunmen shot out a window of a Chinese restaurant, allegedly to send a message to the owner to pay protection; instead, they killed a waitress, a Mainland Chinese immigrant. Triad extortion activity is also rife in several Chinatowns of Sydney, Australia. Chinese restaurants have especially been targeted in Sydney. Many Chinese victims in Chinatown and other areas are prostitutes and reluctant to report any incidents of gang harassment to authorities because they fear possible retaliation. First generation immigrants, who often speak limited English, may be in the country illegally or have a general distrust of the police or of government in general. Many immigrants emigrated from countries where the police routinely intimidate the population—such as with Communist China and Taiwan under President Chiang Kai shek's martial law—or where the government persecuted the population, as with Thailand and Vietnam. In Hong Kong, until recently, the police were often corrupt and ineffective. [Needs Citation]

Сонымен қатар, мәселені усуырландыратын нәрсе – қытай иммигранттары-рестораторлар мен дүкен иелері кейде алаяқтықты бизнестің бір бөлігі ретінде қарастырып, «бизнес салығы» ретінде қабылдайды және оны жеңіл оймен қабылдайды. Гонконгта, Макаода, Тайваньда және Қытайдың көптеген аймақтарында алаяқтық бизнесті жүргізу құнына енгізілген, ал көптеген иммигрант бизнес иелері жаңа қабылдаған елдерінде де осылай екенін болжайды. [Дереккөз қажет]

Көші-қондыларды заңсыз әкелу

Сонымен қатар, үштіктер негізінен Қытай мен Вьетнамнан Австралия, Еуропа және Солтүстік Американың қытай қалаларына заңсыз көшіп келушілерді контрабандалық жолмен әкелуге жауапты. Бұл азиялық контрабандистерді "жыланбас" деп атайды. Олардың жол ақысын төлеу үшін көптеген иммигранттар "көз жасырын" төмен жалақымен (көбінесе ең төменгі жалақыдан да төмен) жұмыс істеуге мәжбүр болады, мысалы, мейрамханада официант немесе ыдыс жуушы, массаж салондарында массаж жасаушы, секс-қызметкерлер және киім-кешек тігушілер. Мұндай әлеуметтік мәселелер Голливудтың бірнеше полициялық фильмдерінде көтерілген, мысалы, "Сыбайлас жемқор" (Марк Уолберг пен Чоу Юн-фаттың қатысуымен), "Аждаһа жылы" (Микки Рурк қатысқан) және "Жасыл аждаһалардың кек алуы" (Мартин Скорсезе атқарушы продюсері).

Қытай аудандарының құлдырауы

Бірнеше Чайнатаун, әсіресе Манхэттен мен Чикагода халық санының өсуімен және қалалық жаңарумен қатар, көптеген басқалары (Сан-Франциско, Хьюстон және Ванкувер сияқты) жылдар бойы қалалық құлдырауға тап болды. Қалалық аймандардағы кейбір Чайнатаундарда баспанасыздық және есірткіге байланысты проблемалар сияқты әлеуметтік мәселелер кездеседі. Көшеде, көбінесе қытай емес, баспанасыз адамдарды кездестіруге болады, бұл оларды инвестиция үшін тартымсыз етеді. Баспанасыздық мәселесі Гонолулу, Лос-Анджелес, Сан-Франциско және әсіресе Ванкувер Чайнатаунында, Downtown Eastside-қа жақын орналасқан жерде байқалады. Ванкуверде, Лос-Анджелесте және қауіпсіз емес ішкі қаланың бөлігі ретінде қабылданатын басқа қалаларда, түнде оларға барушылар азайып, көптеген Чайнатаун бизнес кешкі 5 немесе 6-да жабылады; көбінесе тек бірнеше мейрамхана ғана ашық болады. Бұл Чайнатаундар кешке қарай сөнген қалаларға айналады. Керісінше, Солтүстік Америкадағы дамыған қала маңындағы Чайнатаундар қарқынды түнгі өмірге ие, көптеген мейрамханалар ұзақ жұмыс істейді, ал Нью-Йорк, Сиэтл және Лондон қалаларындағы Чайнатаундар кешкі уақытта да танымал орындар болып табылады. Қытайда граффитиді жою сияқты бағдарламалар бар, онда Чайнатаун тұрғындары мен жергілікті полиция қауіпсіздікті және Чайнатаунның эстетикасын жақсарту үшін бірлесіп жұмыс істейді. Полиция күштерінің әртараптануымен, көптеген полиция бөлімдері бұрынғыдан гөрі Чайнатаунмен тиімді байланыс орнатуда. Мысалы, Лос-Анджелестегі Чайнатаун осы жағынан айтарлықтай жақсарды, бірақ Чайнатаун басшылары мен Лос-Анджелес қаласы арасында саяси тартыстар болды. Дегенмен, бірнеше жаңарту жоспарлары бұрынғыда қаржыландыру жеткіліксіз болғандықтан іске аспады. Ванкувер Чайнатауны паркинг мәселесін шешу үшін үлкен паркинг құрылысын салған, бірақ есірткіге байланысты проблемалар және Чайнатаундағы мүлікке қарсы қылмыстарды басудағы полицияның тиімсіздігіне байланысты бұл әрекеттерге кедергі келтірді. Чайнатаундардан этникалық қытайлардың көшіп кетуі және олардың үлкен қоғамға біртіндеп сіңуі кейбір кірістердің жоғалуына әкелді. Қытай тілінде сөйлейтін егде жастағы тұрғындар Чайнатаундарда қалып, Чайнатаун бизнесіне қолдау көрсетеді, бірақ үлкен иммигранттар мен олардың ұрпақтары болмағандықтан, Чайнатаундар туризмге көбірек тәуелді болып отыр. Кубаның Гавана қаласындағы Чайнатаун (барио чино деп те аталады), қытай тегіндегі кішкентай және азайып бара жатқан халқымен, туристерге өзінің экзотикалық бейнесін ұсынады. Әлеуметтік мәселелерден басқа, Сан-Франциско, Лос-Анджелес және Торонто қалаларындағы Чайнатаундарда бірнеше ұзақ жылдар бойы танымал және тарихи қытай мейрамханалары жабылып, төмендеуге алып келді. Ескі Чайнатаундар қазір этникалық қытай және пан-азиялық ірі супермаркеттермен, сауда орталықтарымен және шағын сауда орталықтарымен күшті бәсекелестікке тап болып отыр. Көптеген ескі Чайнатаундардың кірісі төмендеді. Мысалы, Калифорнияда Сан-Франциско мен Окленд Чайнатаундары Купертино мен Кремний алқабындағы ірі сауда орталықтарымен бәсекелеседі, ал Лос-Анджелес Чайнатауны Сан-Габриэль алқабындағы бірнеше Чайнатаундардан ерекше қиындықтарға тап болады. Көптеген танымал қытай асханалары бар, Британдық Колумбиядағы Ричмондтың қытай-канадтық бизнес ауданы қартайған Ванкувер Чайнатаунының бизнесі мен кірісі үшін ескірген, оны үлкен Ванкувердегі қытай мәдениетінің орталығы ретінде алмастырды; оның ықпалы тіпті Пьюджет-Саунд аймағында да сезіледі. Манхэттен Чайнатауны өсуін жалғастыруда (жеке Италияны толығымен қамтып алды), бірақ оның жылжымайтын мүлік бағасының артуы көптеген қытайлық Нью-Йорк тұрғындарын - бизнес пен тұтынушыларды - Куинстегі Флашинг Чайнатаунына, сондай-ақ Парсипани, Нью-Джерси және Эдисон, Нью-Джерсиге көшірді. Хьюстондағы ескі Чайнатаун Хьюстонның орталығында үлкен бөлігі Хьюстонның оңтүстік-батысындағы жаңа Чайнатаунмен алмастырылды. Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбург Чайнатауны қаланың қылмысына құрбан болды және оның орнына жаңа Чайнатаун Cyrildene қала маңындағы ауданда салынды. Сиднейде, Австралияда, сондай-ақ, қала маңындағы бірнеше квази "Чайнатаундар" бар, атап айтқанда, Кабрамата, Чатсвуд, Параматта және басқалары, олар Сиднейдегі ескі Чайнатаундарды тез басып шығуда. Бостонның шеткі аудандарындағы жаңа сауда орталықтары да Чайнатаундарды алмастыруда. Жаңа дамулар мен шеткі аудандардағы жаңа сауда орталықтарына инвестициялардың арқасында, көптеген этникалық қытай иммигранттары осы аймақтарда тауарлар мен қызметтерге қол жеткізу үшін тығыз және қауіпті ескі Чайнатаундарға бару қажеттігі жоқ. Жаңарту Чикаго Чайнатаунының құлдырауын тоқтатты және Ванкуверде де осылай болуы мүмкін, өйткені қаланың орталық бөлігіндегі тұрғын үйлердің құрылысы қазір оның Чайнатаунына қарай жылжуда. Жаңа сәнді 40 қабатты тұрғын үйлер мен қалалық сауда орталықтары салынуда. Жаңарту мен қалалық жаңарудың екі жақсы және жаман жақтары бар. Чайнатаундарды мүлдем өзгешеге айналдыратын қытайлық емес жаңартулар туралы қорқулар бар. Сондықтан Чайнатаундарда әртүрлі ұйымдастырылған наразылықтар мен протестер болып өтті. Лондон Чайнатаунына қатысты ұсыныстарда сәнді дүкендерді дамыту және оның тарихи пагода құрылысын көшіру кіреді. Сан-Франциско Чайнатаунында, үлкен жұмысшы табының қауымдастығының арасында сәнді пәтерлерді салу жоспары тоқтатылды. Лос-Анджелесте Чайнатаундағы қытайлық-американдық дүкендердің орнына қытайлық емес галереялармен суретшілер отарын салу ландшафтыны өзгертті. Торонто Чайнатауны да халқының азаюымен сөзсіз жаңарту перспективасына тап болып отыр. Жаңарту саясаты Филадельфия, Бостон және Вашингтон округіндегі (Капитал Уан Арена Чайнатаундарды айтарлықтай кішірейтті) Чайнатаундарда да сезілді. Монреальдің Quartier Chinois тұрғындары аудан ішінде казино орналастыру жоспарын тоқтатып тастады. Көбінесе Лос-Анджелестің Чайнатауны богемдік жаңартуды көп наразылықсыз қабылдады; Сиэтл Чайнатауны/Халықаралық ауданы, бұл ұзақ жылдар бойы тұрғын үйге қарағанда коммерциялық аудан болған, көптеген жаңа құрылыстарды және жаңартуды көрді; осы жаңа дамудың барлығы азиялықтар немесе азиялық американдықтар, тіпті әрқашан қытайлықтар емес. Әлемдегі көптеген Чайнатаундарда тұрғындар мен белсенділер өмір сүру үшін күресіп жатыр. Жаңа бизнес, ғимараттар немесе адамдар осы аудандардың ішіне немесе жанына көшіп келеді, бұл осы адамдардың арасында қорқыныш тудырады. Мысалы, Филадельфия Чайнатауны 1950 жылдардан бері жергілікті даму мәселелерінде өз пікірін білдіруге тырысып, стадиондар, экспресс-жолдар мен конвенция орталықтарының әртүрлі құрылыстарына қарсы тұруға тырысуда. 2022 жылы Филадельфия 76ers Чайнатаундан бір блок қашықтықта жаңа стадион салуды ұсынды. Бұл баскетбол аренасы 18 500 адамға арналған, және стадион сияқты, тұрғындар арена мен онымен бірге келетін адамдар Чайнатаундарды жоятынан қорқады. Сонымен қатар, Манхэттен Чайнатаунында ғимараттардың бағасы, соның ішінде жалға алу және ғимараттардың түрлері жергілікті бизнес пен тұрғындарды шығарып тастауда. Көптеген тұрғындар төмен кірісті немесе иммигранттар, және жаңа салынған биік ғимараттармен бұл тұрғындардың және олардың тұрмыстық шығындарына әсер етеді. Бұл бағалардың өзгеруі оларды шығарып тастайды және Манхэттен Чайнатаунының халқына әртүрлі әсер етеді, сондықтан жергілікті топтар мен белсенділер осы өзгерістерге қарсы тұрады. Жалпы, Ванкувер Чайнатауны және басқа барлық Чайнатаундардың тұрғындары олардың аудандарын және олармен байланысты терең мәдениет пен тарихты қорғау үшін шаралар қабылдануын талап етеді. Чайнатаундарда бағалар көтерілген кезде, түпкі тұрғындар өз қалаларында шетелдік немесе қосылмаған сезінеді және кейбіреулері кетуге мәжбүр болады...

Whereas a few Chinatowns, notably the ones in Manhattan and Chicago, have been experiencing population growth and urban renewal, many others (such as San Francisco, Houston and Vancouver) have been facing urban decay over the years. Social ills such as homelessness and drug related problems occur with some Chinatowns in urban areas. Many (often non Chinese) unhoused individuals can be observed panhandling on the streets, making them unattractive for investment. Homelessness has been a problem in the Chinatowns of Honolulu, Los Angeles, San Francisco, and especially Vancouver's Chinatown, which neighbors Downtown Eastside. In Vancouver, Los Angeles, and other cities where the Chinatown is widely perceived as part of an unsafe inner city, few people will venture there at night, so many Chinatown businesses close around 5 or 6 p. m; often only a handful of restaurants remain open. These Chinatowns become virtual ghost towns by evening. By contrast, the vibrant suburban Chinatowns in North America have a bustling nightlife with a number of restaurants with longer business hours, and the Chinatowns in New York City, Seattle, and London remain popular late night destinations. There have been programs such as graffiti removal, in which Chinatown community members and the local police work together to improve the safety and aesthetics of Chinatowns, and, as police forces diversify, many have made more successful outreach to Chinatowns than in the past. As a case study, Chinatown in Los Angeles has improved notably in these respects although there has been political wrangling with the Chinatown leaders and city of Los Angeles. However, several revitalization plans have failed to take off due in the past to low funding. Vancouver's Chinatown has attempted to counter parking problems by erecting a large parking structure, but drug problems and perceived police ineffectiveness to clamp down on property crime in Chinatown have hampered efforts. The exodus of ethnic Chinese from Chinatowns and their gradual acculturation into the larger society has caused some loss of revenue. Elderly Chinese speaking customers remain in Chinatowns and patronize Chinatown businesses, but without a large immigrant and descendant population to sustain their communities, Chinatowns increasingly rely on tourism. The Chinatown of Havana, Cuba (otherwise known as the barrio chino) with its small and declining population of Chinese origin, promotes its exotic image to the tourist trade. Social problems aside, several longtime popular and historic Chinese restaurants have also closed in the Chinatowns of San Francisco, Los Angeles, and Toronto, thus leading to the decline. The old Chinatowns now face heavy competition from the ethnic Chinese and pan Asian large supermarkets, shopping centers, and mini malls found in the suburbs. Many old Chinatowns have experienced declining revenue. For example, in California the Chinatowns of San Francisco and Oakland compete with the large shopping centers in Cupertino and Silicon Valley, and the Los Angeles Chinatown faces distinct challenges from the San Gabriel Valley's multiple Chinatowns. With a multitude of acclaimed Chinese cuisine restaurants, the gleaming suburban Chinese Canadian business district of Richmond, British Columbia, has nearly rendered the aging Vancouver Chinatown obsolete for business and revenue, superseding it as the focal point of Chinese culture in greater Vancouver; its influence is felt even across the border in the Puget Sound area. Manhattan's Chinatown continues to grow (having almost completely engulfed Little Italy) but its ever higher property values have driven many Chinese New Yorkers – both businesses and customers – to the Flushing Chinatown in Queens, not to mention Chinese New Yorkers moving to Parsippany, New Jersey and Edison, New Jersey. In Houston the older Chinatown in Downtown Houston has been largely replaced with a new Chinatown in southwest Houston. In South Africa, Johannesburg Chinatown has fallen victim to crime in that city and is being largely replaced by a new Chinatown in suburban Cyrildene. In Sydney, Australia, there are also multiple quasi "Chinatowns" in the suburbs, notably in the communities of Cabramatta, Chatswood, Paramatta, among others, which are rapidly outpacing the old Chinatown in Sydney proper. New shopping centers in the suburbs of Boston are also replacing Chinatown. With new developments and investments of new shopping centers in the suburbs, many ethnic Chinese immigrants in those areas now do not need to head to overcrowded and congested old Chinatowns to gain access to the goods and services. Gentrification has reversed decline in Chicago's Chinatown and it may reverse that of Vancouver as well, as the downtown condo tower boom of that city is now moving toward its Chinatown. New upscale 40 story condo towers are being constructed, as are urban retail centres. Gentrification and urban renewal both have positive and negative aspects. There are fears that non Chinese inspired gentrification will change Chinatowns into something entirely different. Hence, there have been various organized vocal opposition and protests in the Chinatowns. Proposals for London's Chinatown include development of posh shops and relocation of its historic pagoda structure. In San Francisco's Chinatown, a proposed development of luxury apartments amidst a large working class community was thwarted. In Los Angeles, development of an artist colony with non Chinese owned art galleries many have replaced old Chinese American storefronts in Chinatown has altered the landscape. Toronto's Chinatown is also facing the prospect of inevitable gentrification, with a declining Chinese population. The politics of gentrification has also been felt in the Chinatowns of Philadelphia (where a Philadelphia Phillies baseball stadium was once proposed), Boston, and Washington, D. C. (where the Capital One Arena has significantly shrunk the Chinatown). The local population of Montreal's Quartier Chinois has thwarted a scheme that would have placed a casino within the district. For the most part, Los Angeles's Chinatown has embraced bohemian gentrification without much vocal opposition; Seattle's Chinatown/International District, which has long been more a commercial than a residential neighborhood, has seen a great deal of new construction and some gentrification; nearly all of this recent development is by Asians or Asian Americans, if not always by Chinese. Across multiple Chinatowns throughout the world, residents and activists have been fighting for their livelihood. New businesses, buildings, or people move within or near these areas, which incites fear amongst these people. For example, Philadelphia Chinatown has fought since the 1950s to voice their opinions in local development affairs, attempting to resist various constructions of Stadiums, Expressways, and Convention Centers. In 2022, the Philadelphia 76ers proposed a new stadium nearly a block away from Chinatown. This basketball arena would seat 18,500 people, and similarly to the stadium, residents fear that the arena and the influx of people that come along with it would destroy Chinatown. Additionally, in Chinatown, Manhattan the prices of buildings including rent and the types of building themselves are pushing local businesses and residents out. Many of the residents are low income or immigrants and with the newly constructed high rises, this affects residents and their cost of living. This change in prices pushes them out and causes various effects for the people of Manhattan’s Chinatown so local groups and activists resist these changes. Overall, residents in Chinatown, Vancouver and all other Chinatowns fight that provisions should be taken to protect their areas and the deep culture and history that comes with it. As prices start to rise in Chinatowns, the original inhabitants feel foreign or unwelcome in their own towns and some must leave altogether to be able to afford their lifestyle. This leads to the decay of Chinatowns since those who contribute to the culture or remember the historical significance would not be in these areas.

SARS-қа қатысты мәселелер

Торонто қаласында көптеген қытай иммигранттары тұрғандықтан, көптеген қытай канадалықтары Азияға және одан үнемі саяхат жасап тұрады. 2003 жылы Торонтода SARS (Ауыр жедел респираторлық синдром) вирусының таралуына байланысты бірнеше адамның қаза болуы үлкен дабылға себеп болды. Вирусты Гонконгқа сапарлаған қытай канадалық әйел таратқан, ол саяхаты барысында вирусқа шалдығып, Канадаға оралғаннан кейін қайтыс болды. Канада мен АҚШ-тағы қытай аудандары бар қалаларда үрей тарады, көптеген қытай бизнес өкілдері жақында Қытайға (SARS алғаш рет тіркелген ел) немесе Гонконгқа саяхаттаған адамдардан қашып жүруді сұрады. Сонымен қатар, Торонто мен Маркхэм (Онтарио) қалаларындағы қытай аудандарындағы көптеген қытай мейрамханалары мен сауда орталықтары SARS қаупіне байланысты қызмет көлемін азайтты. Нәтижесінде, көптеген қытай канадалықтары және тіпті қытай американдықтарының бизнесі экономикалық қиындыққа тап болды. (Дабылдың ең жоғары нүктесінде, қытай аудандарының жаңа және ескі бірнеше кәсіпорны қорқыныштан пайдаланып, бет маскалары мен SARS-қа қарсы «аман қалу жиынтықтарын» сатуға көшті.) Канада мен әлемдегі халықтың алаңдауын басу үшін Канаданың премьер-министрі Жан Кретьен мен Торонто қаласының мэрі Мел Ластман Торонтоның қытай ауданындағы мейрамханада түскі ас ішіп, мейрамханалар мен ауданның жалпы туристік қауіпсіздігін көрсетті. Қытай қауымдастықтары мен интернетте (әсіресе электрондық пошта арқылы тізбектеліп тараған хаттарда) көптеген қалалар мен қала маңындағы қытай мейрамханалары мен дүкендерінен аулақ болу туралы әңгімелер тарады, себебі олардың вирусты жұқтыруы мүмкін деген қауіп болды. Кейбір билік өкілдері бұл ескертулерді бәсекелес қытай бизнестерінің бастауымен болған деп болжайды. Бұл мәлімдемелердің нақты негізі табылмады.