Кіріспе

Үйдегі проблемаларды жөндеу және шешу – Лиз Розенбергтің романы

Үйді жөндеу – бұл үйдегі проблемаларды диагностикалау және оларды шешуді қамтиды, сондай-ақ мұндай проблемаларды болдырмау үшін үйді күтіп-ұстаумен байланысты. Көптеген жөндеу жұмыстарын өз қолыңызбен жасауға болады (DIY жобалары), ал кейбіреулері тым күрделі, көп уақытты қажет ететін немесе қауіпті болуы мүмкін, сондықтан білікті шебердің, үй басқарушының, мердігердің/құрылысшының немесе басқа да мамандардың көмегі қажет болуы мүмкін. Үйді жөндеу – бұл жаңарту емес, бірақ жөндеу немесе күтіп-ұстау нәтижесінде көптеген жақсартулар жасалуы мүмкін. Көбінесе ірі жөндеуге кеткен шығын, толыққанды жақсартуға инвестиция салудың орнын толтыруға лайық. Үй жүйесін жаңарту (жаңасымен алмастыру) оны жөндеуге немесе тиімсіз, ескірген немесе тозуға жақын жүйеге жиі және қымбат жөндеу жасаудан гөрі мағыналы болуы мүмкін.

Ескірген, тозған, тозған, кіршіккен, тығылған

Жөндеу көбінесе үй иесі белгілі бір уақыт аралығында жаңарып отыратын тозған немесе қолданылған компоненттерді ауыстыруды білдіреді, мысалы, жанып кеткен шамдар, тозығы жеткен батареялар немесе толып кеткен шаңсорғыш қаптары. Үйді жөндеудің тағы бір түрі – нәрсені пайдалы жағдайға келтіру, мысалы, құралдарды немесе ыдыстарды қайрау, ағып тұратын кранның шайбаларын ауыстыру, сантехникалық тұзақтарды, жаңбыр жинағыштарды тазалау. Қажетті дәлдік, арнайы құралдар немесе қауіптілік себепті, мұндай жұмыстардың кейбіреулерін сантехник сияқты мамандарға тапсырған жөн. Бұл салаға қатысты бір шұғыл жөндеу – дәретхананың су тасқындауы. Көбісінде олардың астында немесе артында су құбырының жабылу клапаны болады, сондықтан жөндеу жұмыстарын жүргізу кезінде су беруді тоқтатуға болады, мысалы, бітелген жерін ашу немесе бұзылған механизмді жөндеу арқылы.

Сынған немесе зақымдалған

Үй иесі үшін ең қиын жөндеу жұмыстары – бұзылған немесе зақымдалған заттарды түзету болар. Бүгінгі таңда көптеген өнімдердің қысқа мерзімді болуына байланысты, бір нәрсені жөндеуге тырысудың орнына жаңасын алу көбінесе ыңғайлырақ. Жөндеушіге мәселені нақты анықтау және жөндеуді тиімді жүзеге асыру үшін қажетті материалдарды, құрал-жабдықтарды, құралдарды және біліктерді табу міндеті жүктеледі. Мысалы, сынған терезелер, тұрмыстық техника немесе жиһаз сияқты кейбір заттарды жөндеу шеберханасына апаруға болады, бірақ гипстің және қабырға панелінің тесіктерін бітеу, дақтарды тазалау, жарылған терезелер мен олардың торларын жөндеу немесе бұзылған электр қосқышын немесе розетканы ауыстыру сияқты оңай орындалатын көптеген жөндеулер де бар. Су құбырларының бұзылуы, есіктердің, құлыптардың немесе терезелердің зақымдануы, немесе шатырдың немесе су резервуарының ағуы сияқты кейбір жөндеулер шұғыл болуы мүмкін, және осы фактор кәсіби мамандарды шақыруды толыққанды негіздеуі мүмкін. Үй шаруашылығын жөндеумен айналысатын адам мұндай жедел жөндеулерді орындауға үйренуі мүмкін, соның арқасында қосымша зақымданудың немесе шығынның алдын алуға болады, кәсіби маман келгенге дейін.

Жедел жөндеу

Төтенше жағдайлар кез келген уақытта орын алуы мүмкін, сондықтан мәселені жылдам және тиімді қалай шешуге болатынын білу маңызды. Табиғи апаттар, қуат үзілісі, тұрмыстық техниканың бұзылуы және судың болмауы сияқты жағдайларда, төтенше жөндеулер – жайлылық пен сенімділік үшін ең маңызды жөндеулердің бірі болып табылады. Көбінесе, жөндеу жұмыстарын өз күшіңізбен жасауға болады немесе үйде бар заттармен шешуге болады. Көбінесе кездесетін жөндеулер – ағып жатқан суды тоқтату, сынған терезелерді жөндеу, су тасқыны, мұз басқан құбырларды немесе бітелген дәретхананы жөнге келтіру. Әрбір мәселені салыстырмалы түрде оңай шешуге болады: шатырдағы тесік пен сынған терезелерді жамауға болады, су тасқынын сорғылап шығаруға болады, құбырларды ерітіп жөндеуге болады, ал дәретхананы химиялық заттармен ашуға болады. Көбінесе төтенше жөндеулер уақытша ғана болады. Олар мәселені тез тоқтату үшін жасалады, содан кейін кәсіби маман шақырылып, оны толыққанды жөндеуі керек. Мұз басқан құбырлардың, бітелген дәретханалардың немесе ағып жатқан шатырдың салдарынан болатын су тасқыны өте қымбат жөндеу шығындарына әкелуі мүмкін, және егер дер кезінде шешілмесе, көбелек пайда болуынан туындаған денсаулық мәселелеріне де соқтыруы мүмкін.

Сақтау

Мерзімді жөндеу жұмыстары да үйді жөндеудің жалпы санатына жатады. Бұл үйдегі барлық жүйелердің дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету және қымбат апаттарды болдырмау үшін үнемі тексеру, түзету, тазалау немесе ауыстыру жұмыстарын қамтиды. Мысалы, жыл сайынғы сигнализация жүйелерін сынау және реттеу, орталық жылу немесе салқындату жүйелерін (электродтар, термопалдар және отын сүзгілері), су тазарту элементтерін немесе ауа тазарту сүзгілерін ауыстыру, жылыту радиаторларын және су резервуарларын тазарту, мұздатқыштарды қыраудан тазалау, тоңазытқыш спиральдарын вакуумдау, құрғақ едендегі дренаж тұзақтарын сумен толтыру, жаңбыр жинағыштарын, төменгі құбырларды және дренаждарды тазалау, үйдің тозған сыртын бояу және ауа райынан қорғау жабындарына жөндеу жасау, сондай-ақ шатырдан жиналған креозотты тазалау, бұл жұмысты шатыр тазалаушыға тапсырған дұрыс. Сыртқы ағаш немесе металл конструкцияларды бояу немесе лакқа бояу, қабырғаларды бояу, қабырғаларды су өткізбейтін ету, септикалық жүйелерді тазалау, су жылытқыштарындағы құрбандық электродтарын ауыстыру, ескі кір жуғыш машина шлангтарын ауыстыру (тот баспайтын болаттан жасалған шлангтарды пайдалану артықшылықты, олар жарылып су тасқынына әкелуі мүмкін), және ескірген немесе тозуға жақын жүйелерді (су жылытқыштар, пештер, сорғылар, асфальт немесе ағаш шатырлар мен қаптамалар) жаңалау сияқты, жиі жасалмаса да, үнемі болжалып, бюджетке енгізілуі тиіс үйді күтіп ұстау жұмыстары да бар. Көбінесе үйді күтіп ұстау жұмыстары, мысалы, көгалдандыру, терезелер мен жинағыштарды тазалау, қаптаманы және аула жабындарын жуу сияқты шаралар адамдардың істеуге кешіктіретін тізімінде болады. Дегенмен, бұл күтім жұмыстары уақыт өте келе өзін-өзі ақтайды. Ауыр техниканы пайдалану кезінде немесе үйдің төбесіне шығу кезінде жарақат алу қаупі бар, сондықтан егер адам физикалық жағдайына сәйкес келмесе, маманға жүгінуі керек. Күтімсіздік салдарынан кейіннен жөндеу немесе ауыстыру жұмыстарына кететін шығын көбейеді. Үйді жақсы күйде ұстау үшін тәртіп пен үйренуге дайындық қажет, бірақ тіпті шағын жөндеу жұмыстарын жасау да қуаныш сыйлайды.

Жақсы жұмыс

Қымбат жөндеулерден (немесе апаттардан) сақтанудың тағы бір маңызды мәселесі – үйдің, оның ішінде жүйелер мен құрал-жабдықтардың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету, бұл зақымданудың алдын алуға немесе олардың қызмет ету мерзімін ұзартуға көмектеседі. Мысалы, биік ендіктерінде тіпті таза жаңбыр жинағышы да қыста кенеттен мұз тоғанына айналуы мүмкін, еріген судың қорғалмаған шатырға сіңіп, қабырғалар мен бөлмелерде ағып кетуге немесе су басуға әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайды болдырмау үшін шатыр жапқыштарының астына ылғалды тоқтату қабатын орнату қажет. Сақ үй иесі үлкен проблемаларға әкелуі мүмкін жағдайларды анықтап, зақым немесе жарақат алғанға дейін түзету шараларын қабылдауы керек. Тозығы жеткен кілемнің кішкене бөлігін түзету, кең аумақты жөндеуден оңайырақ болуы мүмкін. Тағы бір мысал, механикалық, электрлік немесе сантехникалық жүйелер жұмыс істеген кезде пайда болатын ерекше дыбыстар мен иістердің көзін іздеу. Жүйелерді артық жүктеуден немесе дұрыс пайдаланбаудан сақтану керек, ал үнемі қайталануы мүмкін жүктеме жаңартпау қажеттігін көрсетеді. Судың үйге сіңіп кіруі – үйге зиян келтіретін ең қауіпті факторлардың бірі. Кішкентай ағыстар су дақтарына және ағаштың шіруіне әкелуі мүмкін. Жұмсақ, шіріген ағаш термиттер мен басқа да ағашқа зиян келтіретін жәндіктер үшін тартымды орын. Егер кішкентай ағысқа назар аудармаса, ол маңызды құрылымдық зақымдарға әкелуі мүмкін, нәтижесінде қабырғалар мен арқалықтарды ауыстыру қажет болады. Қолда бар құралдардың, қажетті материалдардың және үй жөндеу туралы білімнің немесе тәжірибенің болуы, үй иесіне немесе шеберге көптеген өздігінен жөндеу жұмыстарын жүргізуге және мамандардың көмегі қажетті жұмыстарды анықтауға мүмкіндік береді.

Экологиялық проблемаларды шешу

Үй сатылған кезде, жертөледегі немесе сумен жабдықтаудағы радон газы сияқты қоршаған ортаға қауіпті жағдайлар анықталуы мүмкін, сондай-ақ құрамына оңай бұзылатын азбест кіретін материалдар (екеуі де өкпе қатерлі ісігін тудыруы мүмкін), қабықтанған немесе бұзылған қарындас бояу (балалар мен жүкті әйелдер үшін қауіпті), жер астындағы май бактары (жер асты суын ластауы мүмкін) немесе астмасы немесе аллергиясы бар адамдарға проблема тудыруы мүмкін үйреншіктің пайда болуы мүмкін. Әдетте, сатып алушы немесе ипотекалық несие беруші сатып алуды аяқтамас бұрын осы мәселелерді жоюды талап етеді. Үй иелеріне осындай проблемаларды шешуге көмектесу үшін арнайы экологиялық жағдайларды қалпына келтірумен айналысатын мердігерлердің жеке саласы қалыптасқан.