Күсумаградж: Үнді жазушысы және ақын өмірі мен шығармашылығы
Kusumagraj
Кусумаграж (Вишну Ваман Ширвадкар) – белгілі үнді ақыны, драматургі, жазушы. Әділет, бостандық туралы шығармаларымен танылған. Жанпит сыйлығының иегері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді жазушысы және ақыны (1912–1999)
Indian writer and poet (1912–1999)
Вишну Ваман Ширвадкар (27 ақпан 1912 – 10 наурыз 1999), «Кусумаградж» атты қаламдымымен кең танылған, маратхи тіліндегі ақын, драматург, романист және әңгімеші, ол бостандық, әділдік және құқықтарынан айырылғандардың азаттығы туралы жазды. Үндістанның тәуелсіздік алғанға дейінгі кезеңнен бастап бес онжылдыққа созылған мансабында ол 16 том өлең, үш роман, сегіз том әңгіме, жеті том эссе, он сегіз пьеса және алты жеке пьеса жазды. Ол 1974 жылы «Натсамрат» туындысы үшін Сахитья Академия сыйлығын (маратхи тілінде), 1991 жылы «Падма Бхушан» орденін және 1987 жылы «Жнянапит» сыйлығын алды. Сондай-ақ ол 1964 жылы Маргао қаласында өткен Бүкілүндік Маратхи Әдебиеті Құрылтайының президенті болды.
Vishnu Vaman Shirwadkar (27 February 1912 – 10 March 1999), popularly known by his pen name, Kusumāgraj, was a Marathi poet, playwright, novelist and short story writer, who wrote of freedom, justice and emancipation of the deprived. In a career spanning five decades starting in India's pre independence era, he wrote 16 volumes of poems, three novels, eight volumes of short stories, seven volumes of essays, 18 plays and six one act plays. He was the recipient of the 1974 Sahitya Akademi Award in Marathi for Natsamrat, Padma Bhushan (1991) and the Jnanapith Award in 1987. He also served as the President of the Akhil Bharatiya Marathi Sahitya Sammelan held at Margao in 1964.
Ерте өмір және білім
Кусумаградж 1912 жылғы 27 ақпанда Пуна қаласында Дешастха брахман отбасында Гаджанан Ранганатх Ширвадкар болып дүниеге келді. Ол тіпті 1930 жылдары осы есіммен өлеңдерінің бір бөлігін жариялаған. 1930 жылдары өмірінің кейінгі кезеңінде асырап алынғаннан кейін оның есімі Вишну Ваман Ширвадкар деп өзгертілді. Кейін ол «Кусумаградж» деген лақап атын қабылдады. Бастауыш білімін Пимпалғауда алды, ал орта білімін Нашиктегі Жаңа Англия мектебінде, қазіргі Дж. С. Рунгта орта мектебінде бітірді. Ол Мумбаи университетінен мектеп бітіру емтиханын тапсырды. 1944 жылы Манорамаға (толық аты Гангубай Сонавани) үйленді; ол 1972 жылы қайтыс болды. Ол Колхапурдағы Раджарам колледжімен байланыста болды. Белгілі сыншы Кешав Ранганат Ширвадкар (1926-2018) – оның кіші інісі болды.
Kusumagraj was born into a Deshastha Brahmin family on 27 February 1912 in Pune as Gajanan Ranganath Shirwadkar. He even published some of his poetry under this name in 1930s. Upon being adopted somewhat late in life in 1930s, his name was changed to Vishnu Waman Shirwadkar. He later adopted the sobriquet 'Kusumagraj'. He pursued his primary education in Pimpalgaon and high school education in the New English School of Nashik, which is now called J. S. Rungtha High School of Nashik. He passed matriculation from Mumbai University. In 1944, he married Manorama (née : Gangubai Sonawani) ; she died in 1972). He was associated with Rajaram College, Kolhapur. Noted critic Keshav Rangnath Shirwadkar (1926 2018) was his younger brother.
Мансап
Ширвадкар Нашиктегі Х. П. Т. Өнер колледжінде оқып жүрген кезінде оның өлеңдері «Ратнакар» (रत्नाकर) журналында жарияланды. 1932 жылы, 20 жасында Ширвадкар Нашиктегі Каларам ғибадатханасына «касабалықтардың» кіруіне рұқсат беру талабын қолдау мақсатында сатьяграхаға қатысты. Алайда, фильм сәтті болмады. Кейін ол журналист болып жұмыс істеді. Ол «Саптахик Прабха» (साप्ताहिक प्रभा), «Дайник Прабхат» (दैनिक प्रभात), «Саарати» (सारथी), «Дханурдари» (धनुर्धारी) және «Наваюг» (नवयुग) сияқты мерзімді басылымдарда жазды. 1942 жыл Кусумаградж мансабындағы шешуші кезең болды, өйткені маратхи әдебиетінің классигі Вишну Сахарам Хандекар Кусумаградждың «Вишаха» (विशाखा) өлеңдер жинағын өз қаражатымен жариялады және алғы сөзінде Кусумагражды «адамзат ақыны» деп сипаттап, «Оның сөздері әлеуметтік наразылықты көрсетеді, бірақ ескі әлемнің жаңасына уступить ететініне деген оптимистік сенімді сақтайды» деп жазды. 1943 жылдан бастап ол Оскар Уайльд, Мольер, Морис Метерлинк және Шекспир сияқты көрнекті әдебиетшілердің пьесаларын, әсіресе трагедияларын бейімдеуге кірісті, бұл сол кезеңде маратхи театрын дамытуға үлкен үлес қосты. Бұл 1970 жылдарға дейін жалғасты, оның шедеврі «Натсамрат», Шекспирдің «Король Лир» пьесасының үлгісімен сахнаға қойылды, ал 1970 жылы Шрирам Лагуо басты рөлді ойнады. Ол сонымен қатар маратхи киносында либреттист ретінде де жұмыс істеді. Оның туындылары әлеуметтік ортаның өзгеруін көрсетті, Үндістанның тәуелсіздік күресі кезіндегі ұлттық көтерілістің көрінісі болды және тәуелсіздік алғаннан кейін маратхи жазушылары арасындағы әлеуметтік сананың артуына ықпал етті, бұл қазіргі заманғы далит әдебиетінің пайда болуын білдірді. Ширвадкар «Самьюкта Махараштра» қозғалысының белсенді қатысушысы болды, оның үйі Кусумаградж Пратиштан кеңсесі ретінде пайдаланылды.
While Shirwadkar was at the H. P. T. Arts College in Nashik, his poems were published in the Ratnakar (रत्नाकर) magazine. In 1932, at the age of 20, Shirwadkar participated in a satyagraha to support the demand for allowing the entry of the untouchables in the Kalaram Temple at Nashik. However, the film failed to be a success. He later worked as a journalist. He wrote in periodicals such as Saptahik Prabha (साप्ताहिक प्रभा), Dainik Prabhat (दैनिक प्रभात), Saarathi (सारथी), Dhanurdari (धनुर्धारी), and Navayug (नवयुग). 1942 was a turning point in the career of Kusumagraj, as the father figure of Marathi literature, Vishnu Sakharam Khandekar, published Kusumgraj's compilation of poetry, Vishakha (विशाखा) at his own expense, and in his preface describing Kusumagraj as a poet of humanity, wrote, "His words manifest the social discontent but retain the optimistic conviction that the old world was giving way to a new one." After 1943, he started adapting the plays by literary giants like Oscar Wilde, Moliere, Maurice Maeterlinck and Shakespeare, especially his tragedies, and which played an important role in boosting Marathi theatre of the period. This continued into the 1970s when his masterpiece Natsamrat , styled after Shakespeare's play King Lear , was first staged in 1970, with Sriram Lagoo as the lead. He also worked as a lyricist in Marathi cinema. His work reflected the changing social milieu, from being the reflection of national uprising during Indian freedom struggle and in the post independence era it got steeped into rising social consciousness amongst Marathi writers, which marked the advent of modern Dalit literature. Shirwadkar was also an active participant in the Samyukta Maharashtra Movement. where his home also served as the office of the Kusumāgraj Pratishthān.
Аудармадағы шығармалары
"Қоймадағы Әулие": таңдамалы өлеңдер. Аударған С. А. Виркар. Жаңа туған баспа, 2003.
The Saint in the Cellar: selected poems. Tr. by S. A. Virkar. New Native Press, 2003. .
Кусумаградж шығармаларының көрнекілігі
Кусумаградждың "Мегадута" аудармасын суретші Нана Жоши акварельмен бейнеледі. Бұл бейнелер 1979 жылы "Менака Дивали" журналының арнайы санында жарияланды. В.В.Ширвадкар жазған және көптеген марапаттарға ие болған "Натсамат" пьесасы, театр сахнасында сәтті қойылғаннан кейін, режиссер Махеш Манджрекар тарапынан 2016 жылы "Натсамат" рөліндегі ветеран актер Нана Патекармен экранға көшірілді.
The translation of Meghadūta by Kusumagraj was visualised by watercolour artist Nana Joshi. These visualisations were published in the Menaka Diwali issue in 1979. Natsamrat, a play written by V. V. Shirwadkar for which he won several accolades, was also adapted on screen by director Mahesh Manjrekar with veteran actor Nana Patekar as Natsamrat (2016), after successful runs of the play's theatre adaptations.