Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Операциядан кейінгі 30 күн ішінде болатын кез келген өлім.
Any death occurring within 30 days after surgery
Операциядан кейінгі өлім-жітім – ауруханада немесе одан тыс жерде операция жасалғаннан кейін 30 күн ішінде, себебіне қарамастан болатын кез келген өлім ретінде анықталады. Әлем бойынша жыл сайын 4,2 миллион адам операциядан кейін 30 күн ішінде қайтыс болады деп есептеледі. Кез келген хирургиялық процедураны орындау туралы шешім қабылдаудағы маңызды фактор – күтілетін пайданы қауіп-қатерлермен салыстырып қарау. Анестезиологтар мен хирургтар операция жасамас бұрын пациенттің медициналық жағдайы оңтайлы екенін бағалау үшін түрлі әдістерді қолданады, сондай-ақ қолдануға болатын статистикалық құралдар да бар. ASA шкаласы – олардың ең танымалсы.
Perioperative mortality has been defined as any death, regardless of cause, occurring within 30 days after surgery in or out of the hospital. Globally, 4.2 million people are estimated to die within 30 days of surgery each year. An important consideration in the decision to perform any surgical procedure is to weigh the benefits against the risks. Anesthesiologists and surgeons employ various methods in assessing whether a patient is in optimal condition from a medical standpoint prior to undertaking surgery, and various statistical tools are available. ASA score is the most well known of these.
Операция ішіндегі себептері
Хирургиялық операция кезінде туындаған дереу асқынулар, мысалы, қан кету немесе органдардың жарылуы, өлімге соқтыруы мүмкін.
Immediate complications during the surgical procedure, e. g. bleeding or perforation of organs may have lethal sequelae.
Инфекция
Адам даму индексі төмен (АДИ) елдер хирургиялық жара инфекцияларының (ХЖИ) орташа немесе жоғары АДИ-ге ие елдерге қарағанда ауыр жүгін көтереді және антибиотиктерге қарсы тұру деңгейі жоғары болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) ХЖИ-ді алдын алу бойынша ұсынымдарында жоғары сапалы араласу зерттеулерінің жетіспеушілігі атап көрсетілгендіктен, осы алдын алатын асқынуды азайтуға бағытталған шараларды бағалау үшін дамып келе жатқан елдерде (ДКЕ) шұғыл, практикалық, рандомизацияланған сынақтар қажет. Операциялық алаңның жергілікті инфекциясын стерильді техника қолдану арқылы алдын алуға болады, ал ішек хирургиясында немесе жүрек ақауы немесе жасанды жүрек клапандары бар, эндокардит дамыту қаупі бар пациенттерге профилактикалық антибиотиктер жиі беріледі. Омыртқа хирургиясында хирургиялық жара инфекцияларын азайту әдістеріне антисептикалық тері дайындау (мысалы, спирттегі хлоргексидин глюконат, ол инфекция қаупін азайту үшін басқа кез келген антисептикке қарағанда екі есе тиімді), хирургиялық дренаждар, профилактикалық антибиотиктер және ванкомицин қолдану кіреді. Алдын алу үшін антибиотиктер де тиімді болуы мүмкін. Жара тігіліп жабылған кезде, жара инфекциясының қаупіне қандай да бір арнайы жабынның әсері бар-жоғы белгісіз. 2009 жылғы Кохрейн жүйелі шолуы операция кезінде қандағы қант деңгейін қатаң бақылаудың ХЖИ-ді алдын алуға әсерін бағауға бағытталған. Авторлар бұл практиканы жүйелі түрде қолдануға жеткілікті дәлелдер жоқ деген қорытындыға келді және осы зерттеу сұрағын шешу үшін қосымша рандомизацияланған бақыланатын сынақтар қажет екенін атап өтті.
Countries with a low human development index (HDI) carry a disproportionately greater burden of surgical site infections (SSI) than countries with a middle or high HDI and might have higher rates of antibiotic resistance. In view of the World Health Organization (WHO) recommendations on SSI prevention that highlight the absence of high quality interventional research, urgent, pragmatic, randomised trials based in LMICs are needed to assess measures aiming to reduce this preventable complication. Local infection of the operative field is prevented by using sterile technique, and prophylactic antibiotics are often given in abdominal surgery or patients known to have a heart defect or mechanical heart valves that are at risk of developing endocarditis. Methods to decrease surgical site infections in spine surgery include the application of antiseptic skin preparation (a. g. Chlorhexidine gluconate in alcohol which is twice as effective as any other antiseptic for reducing the risk of infection), use of surgical drains, prophylactic antibiotics, and vancomycin. Preventative antibiotics may also be effective. Whether any specific dressing has an effect on the risk of surgical site infection of a wound that has been sutured closed is unclear. A 2009 Cochrane systematic review aimed to assess the effects of strict blood glucose control around the time of operation to prevent SSIs. The authors concluded that there was insufficient evidence to support the routine adoption of this practice and that more randomized controlled trials were needed to address this research question.
Қан ұюлары
Мысал ретінде терең тамыр тромбозы және өкпелік эмболияны келтіруге болады, олардың қаупін белгілі бір шаралармен, мысалы антикоагулянттар (мысалы, варфарин немесе төмен молекулалық салмақты гепариндер), тромбоциттерге қарсы препараттар (мысалы, аспирин), қысымдық шұлықтар және жоғары тәуекел тобындағы пациенттерде циклдық пневматикалық буын қысылуы арқылы төмендетуге болады.
Examples are deep vein thrombosis and pulmonary embolism, the risk of which can be mitigated by certain interventions, such as the administration of anticoagulants (e. g., warfarin or low molecular weight heparins), antiplatelet drugs (e. g., aspirin), compression stockings, and cyclical pneumatic calf compression in high risk patients.
Өкпелер
Операциядан кейінгі өкпе асқынулары (ППА) қаупіне көптеген факторлар әсер ете алады. (Маңызды ППА операциядан кейінгі пневмония, тыныс жетіспеуі немесе анестезиядан кейін экстубациядан кейін қайта интубация қажеттілігі ретінде анықталады. ППА-ның шағын асқынуларына ателектаз, бронхоспазм, ларингоспазм және операциядан кейінгі алғашқы кезеңнен кейін күтілмеген түрде қосымша оттегі терапиясы қажеттігі сияқты жағдайлар жатады.) Пациенттерге қатысты тәуекел факторларының барлығынан еңбекке жарамдылығы жоғары, ASA классы II немесе одан жоғары, функционалдық тәуелділік, созылмалы обструктивті өкпе ауруы және жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттердің ППА қаупі жоғары екеніне дәлелдер бар. Операциялық тәуекел факторларының ішінде хирургиялық орын ППА қаупін болжаудың ең маңызды факторы болып табылады (аорталық, кеуде және жоғарғы абдоминальды хирургия ең жоғары тәуекелге ие процедуралар, тіпті сау пациенттерде де). Пневмониялық тәуекелді бағалау үшін спирометрия сияқты операцияға дейінгі тестілеудің мәні күмәнді және медициналық әдебиетте талқыланады. Зертханалық тесттердің ішінде 35 г/л-ден төмен сарысу альбуминінің деңгейі ең күшті болжаушы және пациенттерге қатысты ең маңызды тәуекел факторлары сияқты ППА қаупін болжайды. Осы зерттеуде жалпы өлім-жітім көрсеткіші 24 сағаттан кейін 1,6% құрады (жоғары HDI 1,1%, орташа HDI 1,9%, төмен HDI 3,4%), 30 күн ішінде 5,4%-ға дейін өсті (жоғары HDI 4,5%, орташа HDI 6,0%, төмен HDI 8,6%; P < 0,001). 43 елдегі 253 орталықта шұғыл абдоминальды хирургиядан өткен 1409 балаға қатысты қосымша зерттеуде операциядан кейінгі балалардың өлім-жітімі төмен және орташа HDI елдерінде жоғары HDI елдерімен салыстырғанда 7 есеге дейін жоғары болуы мүмкін екені анықталды. Бұл осы жағдайларда 1000 процедураға 40 артық өлімге әкеледі. Пациенттердің қауіпсіздігі факторларының маңызды рөл атқаратыны көрсетілді, ДДСҰ-ның хирургиялық қауіпсіздік тізімін пайдалану 30 күндік өлім-жітім көрсеткішін төмендетумен байланысты. Анестезиямен тікелей байланысты өлім-жітім сирек кездеседі және асқазан мазмұнының өкпеге аспирациясы, асфиксия және анафилаксия сияқты себептерді қамтуы мүмкін. Бұл анестезиямен байланысты жабдықтың бұзылуынан немесе көбінесе адамның қателігінен туындауы мүмкін. 1978 жылғы зерттеуде алдын алуға болатын анестезиялық апаттардың 82%-ы адамның қателігінен туындағаны анықталды. 1954 жылы АҚШ-тың 10 ауруханасында 599 548 хирургиялық процедураны қараған кезде, 1948-1952 жылдар аралығында 384 адам анестезиядан қайтыс болды, жалпы өлім-жітім көрсеткіші 0,064% құрады. 1984 жылы АҚШ-та анестезиялық апаттарды көрсеткен телебағдарламадан кейін американдық анестезиолог Эллисон К. Пирс Америка анестезиологтар қоғамының Анестезиямен ауыратын науқастардың қауіпсіздігі және тәуекелді басқару комитетін құрды. Бұл комитеттің міндеті перианестезиялық аурулар мен өлім-жітімнің себептерін анықтау және азайту болды. Жалпы анестезиямен емдеуге байланысты қазіргі өлім-жітім көрсеткіші күмәнді. Қазіргі кездегі операциядан кейінгі өлім-жітім көрсеткіштері 53 анестезияға 1 өлімнен 5417 анестезияға 1 өлімге дейін ауыспайды. Операциядан кейінгі өлім-жітімнің тікелей анестезияға байланысты болуы 6795-тен 200200-ге дейін 1 адамды құрайды. Бұл кең ауқым операциялық анықтамалар мен есеп беру көздерінің айырмашылығынан туындауы мүмкін. Анестезиологтар операциядан кейінгі өлім-жітім мен ауруды үнемі азайтуға бейім. 2010 жылы еуропалық анестезиология ұйымдары Еуропадағы анестезия күтімін жақсартуға арналған практикалық манифест – «Анестезиологиядағы науқастар қауіпсіздігі туралы Хельсинки декларациясын» жариялады.
Many factors can influence the risk of postoperative pulmonary complications (PPC). (A major PPC can be defined as a postoperative pneumonia, respiratory failure, or the need for reintubation after extubation at the end of an anesthetic. Minor post operative pulmonary complications include events such as atelectasis, bronchospasm, laryngospasm, and unanticipated need for supplemental oxygen therapy after the initial postoperative period.) Of all patient related risk factors, good evidence supports patients with advanced age, ASA class II or greater, functional dependence, chronic obstructive pulmonary disease, and congestive heart failure, as those with increased risk for PPC. Of operative risk factors, surgical site is the most important predictor of risk for PPCs (aortic, thoracic, and upper abdominal surgeries being the highest risk procedures, even in healthy patients. The value of preoperative testing, such as spirometry, to estimate pulmonary risk is of controversial value and is debated in medical literature. Among laboratory tests, a serum albumin level less than 35 g/L is the most powerful predictor and predicts PPC risk to a similar degree as the most important patient related risk factors. In this study the overall global mortality rate was 1·6 per cent at 24 hours (high HDI 1·1 per cent, middle HDI 1·9 per cent, low HDI 3·4 per cent), increasing to 5·4 per cent by 30 days (high HDI 4·5 per cent, middle HDI 6·0 per cent, low HDI 8·6 per cent; P < 0·001). A sub study of 1,409 children undergoing emergency abdominal surgery from 253 centres across 43 countries found that adjusted mortality in children following surgery may be as high as 7 times greater in low HDI and middle HDI countries compared with high HDI countries. This translate to 40 excess deaths per 1000 procedures performed in these settings. Patient safety factors were suggested to play an important role, with use of the WHO Surgical Safety Checklist associated with reduced mortality at 30 days. Mortality directly related to anesthetic management is less common, and may include such causes as pulmonary aspiration of gastric contents, asphyxiation and anaphylaxis. These in turn may result from malfunction of anesthesia related equipment or more commonly, human error. A 1978 study found that 82% of preventable anesthesia mishaps were the result of human error. In a 1954 review of 599,548 surgical procedures at 10 hospitals in the United States between 19481952, 384 deaths were attributed to anesthesia, for an overall mortality rate of 0.064%. In 1984, after a television program highlighting anesthesia mishaps aired in the United States, American anesthesiologist Ellison C. Pierce appointed a committee called the Anesthesia Patient Safety and Risk Management Committee of the American Society of Anesthesiologists. This committee was tasked with determining and reducing the causes of peri anesthetic morbidity and mortality. The current mortality attributable to the management of general anesthesia is controversial. Most current estimates of perioperative mortality range from 1 death in 53 anesthetics to 1 in 5,417 anesthetics. The incidence of perioperative mortality that is directly attributable to anesthesia ranges from 1 in 6,795 to 1 in 200,200 anesthetics. It is suggested that these wide ranges may be caused by differences in operational definitions and reporting sources. Anaesthesiologists are committed to continuously reducing perioperative mortality and morbidity. In 2010, the principal European anaesthesiology organisations launched The Helsinki Declaration for Patient Safety in Anaesthesiology, a practically based manifesto for improving anaesthesia care in Europe.