Кіріспе

Voree (/vɔːriː/) – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Уолворт округінің Спринг Прери қаласындағы тіркелмеген ауылдық елді мекен. Ең көп танымалдығы – Соңғы күнгі қасиеттілер (Странгит) шіркеуінің бас кеңсесі болып табынады, бұл Соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының бір тармағы. Странгит шіркеуінің және қаланың негізін қалаушы Джеймс Стрейнгтің сөзіне сүйенсек, бұл атау "Бейбітшілік бағы" деген мағынаны білдіреді. Ауылдық елді мекен бұрынғы Висконсин тас жолының 11-ші қатарында, Расин округінің шекарасынан батысқа қарай орналасқан.

Қаңқалы қонысы

Ворри аймағында еуропалықтар келгенге дейін жергілікті американдықтар тұрған, бірақ оның тарихының ең маңызды бөлігі 1844 жылы, соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смит-младший қайтыс болғаннан кейін басталады. Өзін Смиттен кейінгі мұрагер деп жариялаған Джеймс Стрэнг, Висконсин аймағындағы Вориді, Бригам Янг немесе басқа талапкерлердің басшылығын таңдағандарға қарағанда, оның басшылығын ұстанған соңғы күнгі қасиеттілер үшін "жиналыс орыны" ретінде құрды. Стрэнгтің ізбасарлары Наувоо, Иллинойс және басқа жерлерден Вориге көшіп келді. Янгтің ізбасарлары Солтүстік-Бейк аңғарына көшіп, кейін Юта аймағына айналған жерде, соңғы күнгі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуін (LDS Church) құрды, ол қазіргі кезде ең ірі соңғы күнгі қасиеттілер конфессиясы болып табылады. Стрэнг, Янг және тағы бірнеше шіркеу ұйымдары Джозеф Смит шіркеуінің жалғыз заңды жалғасы және мұрагері екендерін мәлімдеді, әрқайсысы біріншілердің заңдылығын мойындамады. "Странгайт" шіркеуі карьер ашып, көптеген әдемі тас үйлер салды, олардың бірнешеуі бүгінге дейін сақталған. Олардың қауымдастығына теміршілік, таверна, мектеп және ондықтандыру үйі кірді. Шіркеу жоспарланған ғибадатханасының негізін қазды, бірақ кедейлік пен ішкі дау-дамайға байланысты оны аяқтауға қол жеткізе алмады. Сонымен қатар, қалада "Voree Herald" және "Zion's Reveille" газеттері жарияланды. Олар қабір тастарын ойып жасаумен, егін шабу машиналары жасаумен және ағылшын фокс-терьерлерін өсірумен айналысты. "Уәде тауы" деп аталатын Воридегі кішкентай төбе, Джеймс Стрэнгтің Вори тақталарын тапқан жері ретінде танымал болды. Бұл үш кішкентай металл тақташада, аймақтың ежелгі тұрғыны болған "Воритоның Раджа Манчуы" туралы ежелгі жазба бар деп есептеледі, олар Стрэнг шіркеуінің қасиетті кітабына айналды және бүгінгі күні оның ізбасарлары оны қабылдайды. Өлгендер үшін крещение рәсімі елді мекен арқылы ағып өтетін Ақ өзенде жүргізілді. Стрэнгтің өмірінен кейін пайғамбарлық басшылықтың болмауына байланысты бұл рәсім тоқтатылды, бірақ Странгайттер осы доктринаның дұрыстығына сеніп, LDS мүшелері және басқа мормондық топтар да осы пікірді қолдайды.

Бобвер аралына көшіру

Вори аймағындағы жер бағасының жоғары болуына байланысты, шіркеу мүшелерінің осы елді мекенге жиналып, шаруашылыққа жарамды жерлер сатып алуы қиын болды. Аррон Смит бастаған Стрейнгит көшбасшыларының бір тобы Стрэнгті мойындамай, Вориде өздерінің бөлінген тобын құрғанда қосымша мәселелер туды. Осы және басқа да себептерге байланысты Стрэнг 1848 жылға қарай шіркеуінің бас кеңсесін Бивер аралына көшірді. Оның көптеген жақтастары оны іздеп барды, ол Бобер аралының мормон королі болып жарияланды, бірақ аз ғана бөлігі Вориде қалуды жөн көрді. Бивер аралындағы қарсылықтың салдарынан 1856 жылдың маусым айында Стрэнг қаза тапты; ол Вориге қайтып келді, бірақ оқтан жараланғаннан кейін бірнеше аптадан соң қайтыс болды. Оның ізбасарлары аралдан күштеп шығарылды, ал көпшілігі оның шіркеуінен толығымен бас тартты. Дегенмен, адал жақтастары қалды, олардың көпшілігі Вориге және оның төңірегіндегі аймақтарға оралуды таңдады. Стрейнгит шіркеуі Вориді әлі де өз мүшелерінің "жиналыс орны" деп есептейді.

Бүгінгі Voree

Стрейнгиттер ұйымының кішкентай тобы әлі күнге дейін Вориде өздерінің болуын сақтап тұр. Онда екі түрлі фракция ғимараттарда жиналады; кем дегенде біреуінің қауымы тұрақты түрде бас қосады. Сонымен қатар, Independence, Миссури және Shreveport, Луизиана қалаларында интернетте негізделген екі Стрейнгиттер тобы бар. Жақын орналасқан Берлингтон қаласының тарихи қоғамы Воридегі Стрейнгиттер қонысын еске алу үшін ескерткіш орнатты.