Кіріспе

2004 жылғы авиациялық апат

China Eastern Airlines Flight 5210 (CES5210/MU5210), сондай-ақ Баотоу әуе апаты деп белгілі, Қытайдың Ішкі Монголиядағы Баотоу Эрлибан әуежайынан Шанхай Хунцяо халықаралық әуежайына, Пекин астанасының халықаралық әуежайында тоқтаумен жоспарланған рейс болды. 2004 жылғы 21 қарашада, ұшып шыққаннан кейін екі минут өткен соң, Bombardier CRJ200ER аспаннан құлап, әуежайдың жанындағы Нанхай саябағындағы көлге құлап, борттағы 53 адам мен жердегі тағы екі адам қаза тапты.

Апат

5210 рейсі Bombardier CRJ200ER, SN 7697 ұшағымен орындалды, ол екі General Electric CF34 3B1 қозғалтқышымен жабдықталды және 2002 жылдың қараша айында, апатқа екі жыл бұрын жеткізілді. Апат кезінде ұшақ China Yunnan Airlines компаниясының бояуымен боялған еді, бірақ 2003 жылы бұл әуе компаниясы China Eastern Airlines компаниясымен біріктірілген. Ұшақ жергілікті уақыт бойынша сағат 08:21-де, кестеден 15 минут бұрын ұшып қозғалды, бортта 47 жолаушы және 6 экипаж мүшесі болды. Қозғалыстан кейін 10 секунд өткен соң, ұшақ бірнеше секунд дірілдеп, содан кейін жерге құлады. Ұшақ саябақтың ішінде сырғып, бір үйге, саябақ билет сату орталығына және портына соқтығысып, бірнеше қайықтарды өртке ұшыратты. Одан кейін ол мұзды көлге құлап түсті. Апат салдарынан ұшақтағы барлық 53 адам және жердегі екі саябақ қызметкері қаза тапты.

Іздеу және құтқару

Қытай басшылары Ху Цзиньтао, Вэнь Цзябао және Хуан Цзю дереу құтқару операциясын жүргізуге бұйрық берді. Апат орнына 100-ден астам өрт сөндіруші жіберілді. Сонымен қатар, апат болған жерге 250 полиция қызметкері, 50 саябақ қызметкері және 20 судың астында жұмыс істейтін құтқарушы жіберілді. Құтқарушылар мәйіттерді шығару үшін мұзды қиратты. Күн аяғына қарай, тоңған көлден 36 адамның денесі табылды. Жақын жердегі ауруханадағы дәрігердің сөзіне сүйенсек, құтқарушылар құрбандардың дене мүшелері мен ішектерін ғана таба алды. Құтқару жұмыстарының қиындығына төмен температура да себеп болды. Апаттан кейінгі күні ұшақтың көп бөлігі көлден шығарылды. 22 қарашада Коммуникация министрлігінің Теңіз бюросынан келген құтқару сарапшыларының тобы да апат орнына жетті. 24 қарашада тергеушілер ұшқыштар кабинасының дыбыс жазу құрылғысын (CVR) және ұшу деректерін жазу құрылғысын (FDR) құрылғылардың берген радио сигналдары арқылы тапты.

Жолаушылар мен экипаж

23 қарашада Қытай шығыс авиакомпаниясының ресми өкілдері рейстің жолаушылар тізімін жариялады. Борттағы 47 жолаушының 46-сы – қытай азаматтары. Ресми өкілдер Индонезиядан келген бір ғана шетелдік жолаушы болғанын растады. Ұшу экипажы капитан Ван Пин (33 жас), вице-капитан Ян Гуан (37 жас) және бірінші офицер И Циньвэй (27 жас) және екі бортсервисі мен қауіпсіздік қызметкерінен тұрды.

Тергеу

Көптеген куәгерлер ұшақ бірнеше секунд бойы дірілдеп, содан кейін әуеде жарылғанын айтты. Бір куәгердің сөзінше, жарылыс ұшақтың құйрық бөлігінде болған. Ұшақтан түтін көтеріле бастады, ол паркеге құлап, от шарына айналып, парктің ішінде сырғып көлге түсті. Басқалары ұшақ жерге түспей тұрып, "жалындаған сынықтарға" айналып жарылғанын мәлімдеді. Бұл апат Ресейде Туполев Ту-154 және Туполев Ту-134 ұшақтарына жасалған шабуылдан кейін үш ай өткен соң орын алды, нәтижесінде 90 адам қаза тапты. Ол кезде ресейлік шабуылды тергеушілер екі ұшақта да жарылғыш заттардың іздерін тапқан. Бірақ мемлекеттік "Синьхуа" агенттігінің хабарлауынша, 5120 рейсінің апатын тергеушілер терроризмнің ешқандай белгісін анықтамаған. Апат болған кезде ауа райы жақсы болды, бірақ температура 0 °C (32 °F) төмен болды. Отындағы мұз кристалдары апатқа себеп болды деген болжам кейіннен расталмады. Келесі тергеулер көрсеткендей, апатқа ұшыраған ұшақ Баотоу әуежайында суық ауа райында түнде тұрған, нәтижесінде оның сыртында мұз қабаты пайда болған. Ұшақ ұшу алдында мұздан тазартылмаған. Қозғалған кезде мұздың әсерінен аэродинамикалық қасиеттері нашарлап, ұшақ пилоттардың бақылауынан шығып, құлауға ұшырады.

Салдары

2006 жылы "China Eastern Airlines" компаниясының 12 қызметкері апатқа кінәлі деп танылып, әкімшілік жаза алды. "China Eastern" енді бұл апат болған бағыт бойынша рейстерді орындамайды. Баотоу мен Шанхай арасындағы барлық рейстерді қазір оның еншілес компаниясы "Shanghai Airlines" 9438 және 9136 рейстерімен (Пудонгқа) жүзеге асырады. 5210 рейсінің нөмірі Шанту – Шанхай бағытына берілді. 5210 рейсі, 2022 жылы 5735 рейсінің апатында 132 адам қаза болғанға дейін, әуе компаниясы тарихындағы ең ауыр ұшақ апаты болып саналды.