Кіріспе

1986 жылғы авиациялық оқиғалар тізімі

Бұл 1986 жылғы авиация саласындағы оқиғалардың тізімі.

Қаңтар

9 қаңтар – Ұлыбританияның Қорғаныс министрі Майкл Хесселтин Westland Helicopters компаниясының болашағына байланысты туған саяси даудың нәтижесінде отставкаға кетеді. Екі аптадан кейін Сауда және өнеркәсіп министрі Леон Британ да отставкаға кетеді. 14 қаңтар – Француз әншісі және ән жазушысы Даниэль Балавуан, француз мотоспортшысы Тьерри Сабин және французтік іздеу-құтқару тікұшағының ұшқышы Франсуа Ксавье Багнуд Малидегі құмды дауыл кезінде Eurocopter AS350 Écureuil тікұшағы құм төбесіне құлап қаза тапты. Борттағы тағы екі адам – тілші мен фотографы да қаза тапты. 28 қаңтар – VASP 210 рейсі, Boeing 737, қателікпен рулирование жолағынан ұшуға тырысып, дамбаға соқтығысып, 1 жолаушының қазасына себеп болды. 28 қаңтар – Ғарыш кемесі «Челленджер» ұшырылғаннан кейін 73 секунд өткен соң жарылды. Жарылыстан ұшақтағы барлық жеті экипаж мүшесі қаза тапты. 31 қаңтар – Boeing компаниясы de Havilland Canada компаниясын сатып алуды аяқтады.

Сәуір

2 сәуір – Араб революциялық жасушалары террористік тобы орнатқан бомба Грекияның Аргос қаласының үстінде, Римнен Афинаға бағытталған Trans World Airlines 840 рейсіндегі Boeing 727-231 ұшағында жарылды. Ұшақта 122 адам болған. Жарылыс салдарынан төрт жолаушы – барлығы американдықтар, олардың бірі тоғыз айлық сәби – ұшақтан шығып, қаза тапты; кабинаның күрт декомпрессиясы салдарынан тағы жеті жолаушы жарақат алды, ал ұшақ төтенше жағдайға байланысты қонуға мәжбүр болды. 14-15 сәуір (түнде) – 48-ші тактикалық авиациялық қанатының 18 АҚШ Әскери-әуе күштері F-111F және Саратога, Америка және Корал Диегі ұшақ тасымалдаушыларынан шыққан 15 A-6E Intruders, алты A-7E Corsair II және алты F/A-18 Hornets Ливияға қарсы Эль-Дорадо каньоны операциясын жүргізді. Осы шабуылда бір F-111 және оның экипажындағы екі адам қаза тапты. Рейдтегі АҚШ Әуе күштерінің бөлігі 1945 жылдан бері британдық аумақтан ұшырылған алғашқы АҚШ бомбалау миссиясы болды. Франция мен Испания арқылы ұшуға рұқсат берілмегендіктен, F-111 ұшақтары Англиядан Атлант мұхиты мен Жерорта теңізі арқылы 4500 шақырымдық (2800 миль) қашықтықты ұшып Ливияға жетті; олар бірнеше рет ауада жанармай құюға мәжбүр болды және оралу сапары 14 сағатқа созылды. 17 сәуір – Лондон Хитроу әуежайының израильдік күзетшілері El Al әуекомпаниясының рейсіне отыруға тырысқан ирланд әйелінің багажынан жарылғыш заттар тапты. Оның иорданиялық күйеуі Незар Хиндауи оның білмеуімен, ұшақты жою мақсатымен бомба орнатқаны үшін тұтқындалды. 18 сәуір – Француз авиация өнеркәсібінің өкілі Марсель Дассо (шын аты Марсель Блох) 94 жасында қайтыс болды. 27 сәуір – Джейн Дорнакер пилот Боб Бэйнспен бірге Enstrom F-28C ұшағының құлауынан бірінші рет аман қалды, ұшақ Хакенсак өзеніне құлады. 28 сәуір – Pan American World Airways Нью-Йорктегі Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайынан Boeing 747 ұшағын пайдалана отырып, Кеңес Одағына қызмет көрсетуді қайта бастады.

Маусым

Иран AB 212 тікұшақтарының ұшқыштарына түнгі көру көзілдіктерін және AB 212 тікұшақтарына түнгі уақытта кемелерге қарсы шабуылдар кезінде AS.12 әуеден-жерге зымырандарды атқызу мүмкіндігін беретін қосалқы жүйелерді жеткізді. 4 маусым – Лос-Анджелес, Калифорниядағы KFI радиосының "Аспандағы көз" бағдарламасының жол ағыны жөніндегі тілшісі Брюс Уэйн өзінің Cessna 177B Cardinal ұшағы Фуллертон қалалық әуежайынан ұшып шыққаннан кейін қозғалтқыштарында ақау пайда болып, Фуллертон, Калифорниядағы бос тұрған жартылай тіркемелі жүк көлігінің үстіне шағылысып, ұшу-қону жолағынан шамамен 0,8 километр (жарты миль) қашықтықтағы өнеркәсіптік ауданда құлап, жарылды. Екі аптадан кейін ол Лос-Анджелес аймағындағы ұшақпен жүретін жол ағыны жөніндегі тілші ретінде қызмет еткеніне 25 жыл толар еді. 9 маусым – Ирак әуе күштері Иранның Ассадабадтағы спутниктік тарелкасына қарсы екі шабуылдың біріншісін жүргізді. 18 маусым – Гранд-Каньонды тамашалау үшін екі ұшақ – Helitech Bell 206 тікұшағы және Grand Canyon Airlines рейсі 6, de Havilland Canada DHC 6 Twin Otter Аризона штатындағы Гранд-Каньон ұлттық паркінің үстінде соқтығысып, құлап, тікұшақтағы барлық бес адам және Twin Otter-дегі барлық 20 адам қаза тапты. 22-28 маусым аралығында Халықаралық Аэронавтикалық Федерация Англияның Нортгемптоншир графтығындағы Ашби сарайында 5-ші Әлемдік Тікұшақ Чемпионатын өткізді. 24 маусым – Ирак ұшақтары Иранның Сири аралының үстінен алғаш рет ұшып өтті, бірақ ондағы ирандық нысандарға немесе кемелеріне шабуыл жасамады. 30 маусым – Continental Airlines банкроттықтан шығып, активтері мен ақша ағыны жақсарды және бәсекеге қабілетті бағыттар желісі құрылды, Денвер, Колорадо және Хьюстон, Техас қалаларындағы хабтары арқылы АҚШ-тың барлық ірі қалаларына қызмет көрсетті.

Қараша

3 қараша – Иранның Захедан қаласындағы Захедан әуежайына қонуға тырысқан кезде Иран Ислам Республикасы Әуе күштеріне қарасты C-130 Hercules әскери көлік ұшағы тауға шағылып, борттағы 103 адамның барлығы қаза тапты. 6 қараша – Британдық Халықаралық Тікұшақтар компаниясының Boeing 234LR Chinook тікұшағы Шетланд аралдарындағы Самбург әуежайына қонуға дайындалып келе жатқанда Солтүстік теңізге құлап, борттағы 47 адамның 45-і қаза тауып, аман қалған екеуі жарақат алды. Бұл тарихтағы ең ірі азаматтық тікұшақ апаты болып есептеледі. 14 қараша – Boeing 707 ұшағының доңгелек бөліміндегі жасырын сапаршы Панамадан Майамиге 39 000 фут (10 242 метр) биіктікте сәтті ұшып өтті. 25 қараша – WKRC радиосының трафик хабаршысы Нэнси МакКормик пен оның ұшқышы Bell 206B тікұшағы тұманға ұшып, Огайо штатының Цинциннати қаласының көтеріңкі жеріне құлап қаза тапты. 27 қараша – Ирак Иранның Харг аралына 250-ші әуе шабуылын жасап, ондағы барлық мұнай тиеу мүмкіндіктерін жойғанын мәлімдеді.

Желтоқсан

Айдың ішінде АҚШ Әскери-теңіз күштері Чесапик шығанағындағы «Айова» линкор кемесінде «Пионер» (кейін RQ-2 «Пионер») ұшқышсыз әуе аппаратын алғашқы сынақтан өткізеді. 2 желтоқсан – «Air France Concorde» әуе компаниясының ұшағы 94 жолаушысымен 18 күндік әлемді аралап келген сапарынан кейін Парижге оралды. 11 желтоқсан – АҚШ Көлік министрлігі «Delta Air Lines» және «Western Airlines» әуе компанияларының бірігуіне келісім берді. Бірігу 1987 жылдың сәуір айында аяқталады. 13 желтоқсан – Ирак Әуе күштері 7 мамырдан бері Тегеранға қарсы алғашқы әуе шабуылын жасады, нәтижесінде электр станциясы мен зениттік орнатылым зардап шекті. 14–23 желтоқсан – Дик Рутан мен Джина Йегер басқарған «Вояджер» ұшағы тоқтаусыз, жанармай құюсыз планетаны айналып бірінші рет ұшты. Ұшу 42 432 км (26 366 миль) қашықтықты қамтыды, бірақ авиациялық әлемдік рекордтарды тіркеуші Халықаралық Аэронавтика Федерациясы (FAI) қашықтықты 40 212 км (24 972 миль) деп бекітті. Дегенмен, бұл ұшу тоқтаусыз ұшу бойынша жаңа абсолюттік рекордты орнатты. 16 желтоқсан – Акционерлер «Delta Air Lines» және «Western Airlines» әуе компанияларының бірігуіне келісім берді, осы арқылы «Western» компаниясы «Delta» компаниясының толық иелігіндегі еншілес компанияға айналды, бұл 1987 жылдың сәуір айында аяқталады. 25 желтоқсан – Бағдаттан Амманға бағыт алған «Ирак Әуе Жолдарының» 163 рейсіндегі (Boeing 737-270C, бортта 106 адам) төрт ер адам ұшақты қасып алды. Ұшақтардың қауіпсіздігі қызметкерлері ұшқышты тоқтатуға тырысты, күрес барысында қасып алушылардың екеуінің қолындағы граната жарылды; олардың бірі пилот кабинасында жарылып, ұшақ Сауд Арабиясының Арар қаласының жанында құлап, борттағы 63 адам қаза тапты, бұл сол кездегі ең қасіретті қасып алу оқиғаларының біріне айналды. Өзін «Исламдық жихад» деп атаған топ (бұл «Хезболла» тобының кеңінен таралған атауы) жауапкершілікті мойнына алды. 31 желтоқсан – 1986 жылы Ирак Парсы шығанағындағы кемелерге қарсы 57 әуе шабуылын жасады – біреуі бомбамен, төртеуі ракетамен, ал 52-сі әуеден-жерге зымырандармен. 1984 жылдан бері Парсы шығанағындағы кемелерге қарсы жасалған ирактық әуе шабуылдарының жалпы саны 125-ке жетті – екеуі бомбамен, төртеуі ракетамен, ал қалғаны әуеден-жерге зымырандармен.

Ең қауіпті апат

Биылғы ең қасіретті апат – Mexicana de Aviación рейсі 940 болды. 31 наурызда Мексиканың Мичоакан штатының жанында Боинг 727 ұшағы құлап, борттағы 167 адамның барлығы қаза тапты.