Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ахмадабадтың тарихи қаласы немесе Ескі Ахмадабад, Үндістандағы Ахмадабад қаласының қоршалған қаласы, 1411 жылы Гуджарат сұлтандығының Ахмад Шах I құрған. Ол алты ғасыр бойы Гуджарат штатының астанасы болды және кейін Гуджараттың маңызды саяси және сауда орталығына айналды. Бүгінде, халық тығыз қоныстанған және тозығы жеткеніне қарамастан, ол әлі де қалалық Ахмадабадтың символдық жүрегі болып табылады. 2017 жылғы шілдеде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.
The Historic City of Ahmadabad or Old Ahmedabad, the walled city of Ahmedabad in India, was founded by Ahmad Shah I of the Gujarat Sultanate in 1411. It remained the capital of the state of Gujarat for six centuries and later became the important political and commercial centre of Gujarat. Today, despite having become crowded and dilapidated, it still serves as the symbolic heart of metropolitan Ahmedabad. It was inscribed as the World Heritage City by UNESCO in July 2017.
Тарих
Алғашқы қоныстар қазіргі ескі қаланың оңтүстігінде және Сабармати өзенінің жағалауында орналасқан. Ол Ашавал немесе Ашапалли деп аталды. 11 ғасырда Чаулукья әулетінің Карнасы қаланы өзінің астанасы етіп, оны Карнавати (Карнаның қаласы), Шринагар (гүлденген қала) және Раджанагар (патшаның қаласы) деп атады. 1411 жылы Әхмед Шах I қаланың алғашқы бекінісі болған Манек Бурджден бастап Бхадра бекінісінің негізін қалады, ол 1413 жылы аяқталды. Ол сондай-ақ қаладағы алғашқы алаң – Манек Чокқа да негіз салды, екеуі де индуист әулиесі Манекнат туралы аңызбен байланысты. Оның Гуджарат сұлтандығы (1411–1573) 1484 жылға дейін қаладан билік жүргізді. Оның немересі Махмуд Бегада 1484 жылдан 1535 жылға дейін астананы Ахмадабадтан Мухаммадабадқа көшірді, бірақ қаланың екінші бекінісін тұрғызды. Кейін Ахмадабад қайтадан сұлтандықтың астанасы болды, 1573 жылы моғолдардың қолға түскенше. Моғол билігі кезінде (1572–1707) Бхадра бекінісі Гуджарат әкімінің резиденциясы болды. Қаланың ішінде және айналасында жаңа елді мекендер пайда болды, қала гүлденді. Қала халқының санына қатысты нақты бағалаулар жоқ. Сол кездегі еңбектерде – Феришта, Айн и Акбари және Мират и Ахмадиде қаланың көлемі туралы бірнеше болжамдар бар. Айн и Акбари (1580) бойынша 360 пура болған, олардың тек сексен төрті ғана гүлденген; Фериштаға сәйкес 1600 жылы 360 махалла болған, олардың әрқайсысы қабырғамен қоршалған; Мират и Ахмадиде бір жерде 380 пура болған, әр пураның ауданы қаланың бір бөлігіне жуық болған деп айтылады; басқа жерде он екі қалалық аудан және одан тыс жерлердегі аудандар туралы мәліметтер келтірілген. Неміс саяхатшысы Мандельсло (1638) қала маңындағы және оған тәуелді ауылдарды атап өткен. Моғолдар мен Маратхалардың (1707–1753) қаланы бақылауға талпынуы кезінде қала зардап шекті, бірнеше маңыраудағы аудандар халықтан босады. Соғыстарда қала қабырғалары зақымданды, сауда-саттыққа кедергі келді. Қаланың кірісі моғолдар мен маратхалар арасында бөлісті. Кейін Маратха билігі кезінде (1758–1817) қаланың кірісі Пешва мен Гаеквад арасында бөлісті. Бұл салықтардың артуына байланысты қала экономикасына кері әсер етті. 1817 жылы Ахмадабад британдық компанияның билігіне көшті, бұл қаланың саяси тұрақтандырылуына және сауданың жақсаруына ықпал етті. 1817 жылы халық саны 80 000-нан 1824 жылы 88 000-ға дейін өсті. Келесі сегіз жыл ішінде 25 000 фунт стерлинг (250 000 рубль) жұмсалып, қала қабырғалары жөнделді. Шамамен сол уақытта қаланың солтүстігінде гарнизон орналастырылды. Халық саны 1816 жылы 95 000-ға жетті. Қабырғалар жөнделгеннен кейін қалған мемлекеттік қаражат қалалық қажеттіліктерге бағытталды. Ескі қала Махатма Ганди басшылығымен Үндістанның тәуелсіздік қозғалысы кезінде саяси оқиғалардың орталығы болды.
The earliest settlements were situated south of the current old city and on the bank of Sabarmati river. It was known as Ashaval or Ashapalli. In the 11th century, Karna of the Chaulukya dynasty made the town his capital and named it Karnavati (Karna's town), Shrinagar (prosperous city), and Rajnagar (king's town). Ahmed Shah I laid the foundation of Bhadra Fort starting from Manek Burj, the first bastion of the city in 1411 which was completed in 1413. He also established the first square of the city, Manek Chowk, both associated with the legend of Hindu saint Maneknath. His Gujarat Sultanate (1411–1573) ruled from the city until 1484. His grandson Mahmud Begada transferred capital from Ahmedabad to Muhammadabad from 1484 to 1535 but carried out second fortification of the city. Later Ahmedabad again became capital of sultanate until it fell to Mughals in 1573. During Mughal rule (1572–1707), Bhadra Fort served as the seat of Governor of Gujarat. The city flourished with addition of several settlements in and around the city. Of the population of the city no estimate has been traced. There is some estimate of the size of city in works of the time: Ferishta, the Ain i Akbari, and the Mirat i Ahmadi. According to the Ain i Akbari (1580), there were 360 puras, of which only eighty four were then flourishing; according to Ferishta there were, in 1600, 360 mahalla, each surrounded by a wall ; the Mirat i Ahmadi in one passage says, such was once its populous state that it contained 380 puras, each pura a considerable quarter almost a city; in another passage he mentions twelve city wards and others outside, and in his detailed account of the city he mentions by name 110 suburbs of which 19 were settled under Mughal rule. German traveller Mandelslo (1638) mentioned the suburbs and dependent villages are nearly seven leagues round. During Mughal and Maratha struggle (1707–1753) to control the city, the city was harmed and several suburbs were depopulated. The city walls damaged in battles and the trade was affected. The city revenue was divided between Mughal and Maratha rulers. Later during Maratha rule (1758–1817), the city revenue was divided between Peshwa and Gaekwad. These affected the economy of the city due to more extraction of taxes. In 1817, Ahmedabad fell under British Company rule which stabilized the city politically and improved the trade. The population rose from 80,000 in 1817 to about 88,000 in 1824. During the eight following years a special cess was levied on ghee and other products and at a cost of £25,000 (Rs. 2,50,000) the city walls were repaired. About the same time a cantonment was established on a site to the north of the city. The population rose (1816) to about 95,000. The remaining public funds after the walls were finished were used for municipal purposes. The old city continued to be the centre of political activities during the Indian independence movement under Mahatma Gandhi.
Қуатты орындар
Бхадра бекінісі төртбұрышты пішіндес, шамамен қырық үш гектар жерді қамтиды, оның сегіз қақпасы болған: үш үлкен – екеуі шығыста және біреуі оңтүстік-батыс бұрышында; үш орташа – екеуі солтүстікте және біреуі оңтүстікте; және батыста екі кішкентай. Ахмадабадтағы Джама мешітінің құрылысы 1423 жылы аяқталған. Қала кеңейген сайын қала қабырғасы да кеңейтілді. Сондықтан екінші бекіністі 1486 жылы Ахмет Шахтың немересі Махмуд Бегада жүргізді, оның сыртқы қабырғасы 10 км (6,2 миль) көлемде, 12 қақпа, 189 бастион және 6000-нан астам қоршаудан тұрады, бұл туралы Мират-и Ахмадиде сипатталған. Екінші бекіністің қала қабырғалары Сабармати өзенінің жағалауымен шамамен 1,75 шақырымға батысқа қарай созылып, шығысқа қарай жартылай шеңбер пішіндес, бұрынғы екі шаршы шақырымдық аумақты қамтиды.
Square in form, enclosing an area of about forty three acres, the Bhadra fort had eight gates, three large, two in the east and one in the south west corner; three middle sized, two in the north and one in the south; and two small, in the west. The construction of Jama Masjid, Ahmedabad completed in 1423. As the city expanded, the city wall was expanded. So the second fortification was carried out by Mahmud Begada in 1486, the grandson of Ahmed Shah, with an outer wall 10 km (6.2 mi) in circumference and consisting of 12 gates, 189 bastions and over 6,000 battlements as described in Mirat i Ahmadi. The city walls of second fortification, running on the west for about a mile and three quarters along the bank of the Sabarmati, and stretching east in semi circular form, include an area of two square miles in past.
Қақпалар
Көпшілік Ахмедабадтың 12 қақпасы болған деп санайды, бірақ кейбір тарихшылар 16 қақпасы болғандығын айтқан. Кейіннен бір үндітанушы Ахмедабадтың 21 қақпасы болғанын анықтады. Бхадра бекінісінде сегіз қақпа болған: үшеуі үлкен, екеуі шығыста және біреуі оңтүстік-батыс бұрышында; үшеуі орташа өлшемді, екеуі солтүстікте және біреуі оңтүстікте; және батыста екі кішкентай қақпа. Екінші қамалдың қабырғаларында он сегіз қақпа болған, он бес үлкен және үш кішкентай. Осы он бесеудің біреуі жабылып, екеуі кейіннен салынған. Бұл қақпалар солтүстік-батыс бұрышынан бастап, солтүстік қабырғада үш қақпа – солтүстік-батыста Шахпур, солтүстікте Дели және солтүстік-шығыста Дарьяпур; шығыс қабырғада төрт қақпа – солтүстік-шығыста британдықтар салған Премабхай қақпасы, шығыста Калупур, шығыста Панчкува, британдықтар салған қақпа және оңтүстік-шығыста Сарангпур; оңтүстік қабырғада төрт қақпа – оңтүстік-шығыста Раипур және Астодия, оңтүстікте жабық Махуда қақпасы және Жамалпур; батыс қабырғада жеті қақпа – оңтүстік-батыста Хан Джахан, Райхад және Манек; орталықта үш қақпа – Ганеш, Рам және Барадари; солтүстік-батыста Ханпур қақпасы. 1864 жылы теміржол ашылғаннан кейін британдықтар екі жаңа қақпа – Прем Дарваза мен Панчкува қақпасын қосты.
Most people believe that Ahmedabad had 12 gates but some historian suggested to have 16. Later some Indologist found that Ahmedabad had 21 gates. Bhadra fort had eight gates, three large, two in the east and one in the south west corner; three middle sized, two in the north and one in the south; and two small, in the west. In the city walls of second fort, there were eighteen gates, fifteen large and three small. Of the fifteen, one was closed, and two were added later. These gates were, beginning from the north west corner, three in the north wall, the Shahpur in the north west, the Delhi in the north, and the Dariyapur in the north east; four in the east wall, the Premabhai, a gate built by British, in the north east, the Kalupur in the east, the Panchkuva, a gate built by British, in the east, and the Sarangpur in the south east; four in the south wall, the Raipur and Astodiya in the south east, and the Mahuda, the closed gate, and the Jamalpur in the south; seven in the west wall, the Khan Jahan, Raikhad and Manek in the south west; the three citadel gates, Ganesh, Ram, and Baradari in the centre; and the Khanpur gate in the north west. Two new gates, Prem Darwaja and Panchkuva Gate added by British after opening of railways in 1864.
Көршілес
Польс – ескі қаланың әдеттегі тұрғын үйлер жиынтығы болды, 1872 жылы олардың саны 356-ға дейін жеткен. Бұл тұрғын үй түрі 1738-1753 жылдар аралығындағы үкіметтің бөліну кезеңінде, индуистер мен мұсылмандар арасындағы діни шиеленіс салдарынан пайда болды. Қала қабырғалары нашарлап, қарақшылардан қорғауды тоқтатқанда, поль қақпасының қорғаныш маңызы артты.
Pols were the typical housing cluster of the old city with there being as many as 356 in 1872. This form of housing was established during a time of divided rule from 1738 1753 due to religious tension between Hindu and Muslims. When the city walls deteriorated and no longer provided protection from robbers, the pol gate became more important for protection.
Сәулет
Ескі қалада бай ағаш сәулеті, хавелилер, хадкилер және полдар кездеседі. Ағаш сәулеті – Ахмадабадтың ерекше мұрасы мен мәдениетінің көрнекті үлгісі. Ол өнер мен қолөнерге, дәстүрлерге және құрылымдық дизайнға жасалған үлес екенін көрсетеді, сондай-ақ қала тұрғындарының сипаттамасы болып табылады. Қаланың сәулеті қауымдастық, отбасылық байланыстар мен көпмәдениеттілікті дамыту мақсатында жоспарланған. Бұл қалада индуизм, ислам, христиандық және иудаизм сияқты бірнеше дінге қатысты мекемелер орналасқандығынан анық көрінеді.
The old city features rich wooden architecture, havelis, khadkis, and pols. The wooden architecture is exemplary of the unique heritage and culture in Ahmedabad. It signifies contributions to arts and crafts, traditions, and structure design, and is reflective of the city's occupants. The city's architecture was designed to promote a sense of community, family, and multiculturalism. This is evident in the city being home to institutions belonging to several religions including Hinduism, Islam, Christianity, and Judaism.