Кіріспе

Хирургиялық процедура

Илеостомия – бұл кіші ішектің (илеум) соңы немесе ілмегі тері бетіне шығарылып жасалатын стома (хирургиялық ашылу) немесе осы ашылуды жасауға арналған хирургиялық процедура. Ішек қалдықтары илеостомия арқылы шығып, ашылудың жанына орналастырылған сыртқы остомия жүйесіне жиналады. Илеостомиялар көбінесе іштің оң жағындағы жамбас астына орналастырылады.

Қолданылуы

Ілеостомиялар жарақаттанған немесе ауруға хирургиялық араласу нәтижесінде ірі ішек қалдықтарды қауіпсіз өңдей алмайтын жағдайларда қажет болады, әдетте, өйткені тоқ ішек және тік ішек толығымен немесе ішінара алынып тасталған. Ірі ішек аурулары, оларды хирургиялық жолмен алып тастау қажет болуы мүмкін, – Крон ауруы, ойық ішек қабынуы, отбасылық аденоматозды полипоз және толық тоқ ішек Гиршпрунг ауруы. Илеостомия колоректальды немесе жұмыртқалық қатерлі ісіктің емделуі кезінде де қажет болуы мүмкін. Мысалы, қатерлі ісік түйіні бітелуге (обструкцияға) себеп болған жағдай. Мұндай жағдайда илеостомия уақытша болуы мүмкін, себебі колоректальды қатерлі ісікке жасалатын стандартты хирургиялық процедура – ісік алынып тасталғаннан кейін тоқ ішектің немесе тік ішектің қалған бөліктерін қосып тігу, егер ішкі және сыртқы жоғай тонус функциясын сақтау үшін жеткілікті мөлшерде тік ішек қалған болса. Ілеостомияның ұшында ішекдің соңғы бөлігі еверсияланады (ішінен сыртқа бұрылады) және шеттері тері астына тігіліп, оның орны бекітіледі. Тұрақты илеостомиялар көбінесе осылай жасалады. Ұшқыш илеостомия уақытша болуы мүмкін, әсіресе егер ірі ішектің бір бөлігі алынып тасталса және ішек немесе жалпы денсаулық кіші және ірі ішекті қайта қосуға арналған анастомоз сияқты қосымша хирургиялық араласуды қабылдауға қолайлы деп есептелмесе.

Ұзақтығы

Уақытша немесе ілеостомия жағдайында ілеумның бір бөлігі хирургиялық жолмен тері арқылы шығарылып, стома жасалады, бірақ ілеумның төменгі бөлігі бүкіл ішек және тік ішек алынбаған, бірақ жазылуына уақыт керек болған жағдайларда кейін қайта тіркеу үшін сақталады. Уақытша ілеостомиялар көбінесе ілеоанальді қапшықты хирургиялық жасаудың алғашқы кезеңі ретінде жасалады, сондықтан фекальдық материал жаңа қапшық жазылғанша және ағып кетпеуі тексерілгенше оған енбейді – әдетте сегіз-он аптаға дейін. Жазылу толыққаннан кейін уақытша ілеостомия хирургиялық жолмен уақытша стома жасаған ішек бөлігін тікелей қосып, тері тілігін жауып, "алынды" (немесе кері қайтарылды).

Илеостомиямен өмір сүру

Илеостомиясы бар адамдар ішектің қалдықтарын жинау үшін остомиялық қапшықты қолдануы керек. Илеостомиясы бар адамдар көбінесе ашық ұшты ("ағынды") бір немесе екі бөліктен тұратын қапшықты пайдаланады, ол төменгі жағынан су өткізбейтін қысқыш немесе липучкамен бекітіледі. Басқа нұсқа – толған кезде тасталатын жабық ұшты қапшық. Әдетте, қапшықты күніне бес-сегіз рет босату қажет. Егер қапшық төрт-алты сағаттан астам бос тұрса, медициналық қызметкерге хабарласу керек, себебі бұл ішек түйілуінің белгісі болуы мүмкін. Остомиялық қапшықтар денеге жақын орналасады және әдетте, қапшық тым толмаса, күнделікті киімнің астында көрінбейді. Стоманың пішіні алғашқы операциядан кейін өзгеретіндіктен, оны үнемі өлшеу қажет. Асқазан немесе колопроктологиялық медбике бастапқыда пациент үшін бұл жұмысты жасайды және қапшықтың ашылуының қажетті дәл мөлшерін анықтап береді. Мөлшері мен пішінінің өзгеруі проблеманы көрсетуі мүмкін және медициналық көмекке жүгіну қажеттігін білдіруі мүмкін. Көптеген тағамдар ішек қалдықтарының түсін өзгертіп, алаңдауға себеп болуы мүмкін; мысалы, қызылша ішек қалдықтарын қанға ұқсас қызыл түске бояуы мүмкін. Илеостомиядан кейін адамдар ванна қабылдауды, душ татуды және белсенді өмір салтын жалғастыра алады. Бұл және басқа да мәселелерді медициналық қызметкерлермен талқылау маңызды. Асқынуларға бүйрек тастары, өт тастары және операциядан кейінгі жабысулар жатуы мүмкін.

Басқа нұсқалар

Крон ауруы бар кейбір науқастарда, егер ауру бүкіл қуыс ішек пен тік ішекке әсер етсе, бірақ анусқа әсер етпесе, илеоанальді анастомоз деп аталатын процедура жасалады. Бұл процедурада бүкіл қуыс ішек пен тік ішек хирургиялық жолмен алынып тасталады, содан кейін ішекдің соңғы бөлігі (ілеум) анусқа тігіледі, нәтижесінде фекалиялар ілеум арқылы, ішек болған кездегідей, өтеді. Бұл процедура анастомоздың жазылуы үшін уақытша ілеостомия жасауды талап етеді. Өмір салтын өзгерту арқылы, Крон ауруына байланысты осы процедураны жасаған адамдар жасанды құралдарсыз қалыпты ішек қызметін қайта жасай алады. Дегенмен, аурудың қайталану мүмкіндігі әрқашан бар, себебі Крон ауруы ауыздан анусқа дейін әсер етуі мүмкін. 1970 жылдардың соңынан бері, ілеостомияға қарағанда Барнетт ішек резервуары (немесе BCIR) көбірек танымал балама болып табылады. Бұл қаптың құрылуы (бұл процедураны алғаш рет 1969 жылы Нильс Кок енгізген) ішек соңғы бөлігін (ілеум) пайдаланып, іш қабырғасы арқылы стандартты "Брук" илеостомиясына ұқсас әдіспен ішкі резервуар құруды қамтиды. BCIR процедурасын J қаптарымен шатастырмау керек, ол да ішек соңғы бөлігінен жасалған резервуар болып табылады, бірақ қуыс ішек пен тік ішек алынып тасталғаннан кейін тікелей анусқа қосылады, сыртқы құралдарды пайдалану қажеттілігін жоққа шығарады.

Барнетт материгінің ішек резервуары

Барнетт материгі ішек резервуары (BCIR) – аспап қажет етпейтін ішек остомиясының бір түрі. BCIR – Уильям О. Барнетт жасаған, Кок қапшығы процедурасының өзге түрі. Бұл – кіші ішектің соңғы бөлігінен (илеум) хирургиялық жолмен іштің ішкі жағында жасалған қапшық немесе резервуар.