Кіріспе

Тоқыма мата түрі

Қос мата немесе қос тоқыма (сондай-ақ қос мата, қос тоқыма) – екі немесе одан көп негіз жіптері және бір немесе бірнеше көлденең жіптері өзара байланысып, екі қабатты мата құрайтын тоқыма мата түрі. Қабаттар арасындағы жіптердің қозғалысы күрделі өрнектер мен беттік текстуралар жасауға мүмкіндік береді. Заманауи тоқыма өндірісінде екі жақты мата – бір негіз жібі және екі көлденең жіп жиынынан, немесе (сирек жағдайда) екі негіз жібі және бір көлденең жіп жиынынан жасалған қос матаның бір түрі. Бұл маталардың екі дұрыс жағы немесе беті болады және кері жағы болмайды, оларға көптеген жамылғылар, атлас ленталар және ішкі астарлар жатады. Қос матаның қазіргі қолданылуына жоғары сәнді пальтолар, жамылғылар, тұрмыстық маталар және кейбір брокаттар кіреді.

Сипаттамалары

Екі қабатты тоқыма конструкциялары әдетте қалың, ауыр, екі жақты және жылы болады. Мысалдарға Альберт матасы және Бирец жатады.

Қолданылуы

Екі қабатты маталар Колумбияға дейінгі Перудің ерекше белгісі болып табылады, онда олар мақта мен альпака жіптерінен әртүрлі комбинацияларда тоқылған. Орта ғасырдағы Англияда, екі қабатты тоқулар, құрама аралықпен бетке қарай тоқылған түрлер, бірнеше түстегі аралық немесе толықтыру жіптерін пайдаланды, мұндағы өрнек беттік жіптерді толық жабады, ал нақты бөлім үшін қолданылмаған түстер кері жағындағы байлау жіптеріне тоқылды. 19 ғасырдың басында Америкада, екі қабатты жүн және мақтадан тоқылған жамылғыларды кәсіби тоқымашылар үйде тоқылған (көбінесе боялған) жүннен жасап, содан кейін жамылғыны жасаған жергілікті тоқымашыға тапсырды. 19 ғасырдың соңында шебер және дизайнер Уильям Моррис өзінің фирмасы Morris, Marshall, Faulkner & Co. (кейін Morris & Co.) арқылы жиһаз үшін жүн және жібек екі қабатты маталарды ұсынды. Бұл екі қабатты тоқылған маталар жүн және жібек жіптерінен жасалған жеке жіптерден тоқылды және оларды Шотландияның Дарвел қаласындағы Александр Мортон және серіктестері тоқыды, кейіннен олар C. F. A. Voysey және басқалардың дизайндары бойынша ұқсас маталарды тоқыды. Екі қабатты киімдерді де жиектерін тігіп немесе шеттерін бүктеу арқылы екі жақты етуге болады.