Кіріспе

Гюстав Генрих Теодор Эймер (1843–1898) – неміс зоологы. 22 ақпан 1843 жылы дүниеге келген, 29 мамыр 1898 жылы қайтыс болған. Ол ортогенезді, Ламарк принциптерін қолданатын мутациялар арқылы жүзеге асырылатын, эволюцияның бағытталған түрін насихаттаушы болды.

Өмір және жұмыс

Аймер Швейцарияның Штефа қаласында дүниеге келді, онда 1833 жылы Франкфуртта неміс конфедерациясына қарсы жасалған төңкеріс әрекетінен кейін паналаған әкесі медицинамен айналысты. Аймердің анасы Альбертин Пфеннигер – швейцариялық. Брухсал және Фрайбург гимназияларында оқығаннан кейін Аймер Тюбинген университетіне түсті, онда Франц фон Лейдиг оған үлкен әсер етті. Содан кейін 1863 жылдан бастап Фрайбургта, ал 1864 жылы Гейдельбергте жаратылыстану ғылымдары бойынша емтихан тапсырды. 1865 жылғы қысқы семестрді Тюбинген университетінде өткізді, ал 1866 жылы Берлинде Рудольф Вирховтың зертханасында жұмыс істеді. 1867 жылы медицина ғылымдарының кандидаты атағын алып, Фрайбургта Август Вейсманның жетекшілігімен зоологияны оқыды. Ол Вюрцбургте Альберт фон Кёлликердің жетекшілігімен ішекте майдың сіңірілуін зерттегені үшін философия докторы (D. Phil.) дәрежесін алды. Вюрцбург университетінде кіші ғылыми қызметкер ретінде жұмыс істегеннен кейін, 1875 жылы Тюбинген университетінде зоология және салыстырмалы анатомия профессоры болды. Аймер – неміс зоологиялық қоғамын құрушылардың бірі. 1870 жылдың 18 шілдесінде ол Гамбург банкирінің қызы, суретші Анна Люттеротқа үйленді. Анна некелерінің бойында оның ғылыми еңбектеріне суреттер салған. Аймер Страсбург қамалған кезде әскерге ерікті болып қатысты, ал оның әйелі медбике болып қызмет етті. Бірақ ол ауырып, зейнетке шығуға мәжбүр болды және сауығу үшін Капри аралына кетті. Осы жерде ол ортогенезді зерттеуді бастады. Аймер Капри аралының жағалауындағы Фараглиони тастарында табылған итальяндық қабырғалы кекіректің (Podarcis siculus coeruleus) көк түрі бойынша зерттеулер жүргізді (бұл зерттеулерді Кёлликер ұсынған болуы мүмкін). Ол аралдағы өсімдіктің аздығы оларды жасыл емес, көк түсті еткенін түсіндірді, бұл тастардың түсіне жақын болғандықтан бейімделуге мүмкіндік берген, бірақ ол таңдау процесін нақты атап көрсетпеді. Кейінгі еңбектерінде ол таңдау идеясына қатысты үзілді-кесілді қарсылық білдірді. Аймер ортогенез терминін танымал етті (бұл термин алғаш рет 1893 жылы Вильгельм Хаакке тарапынан енгізілген), ол өзгеру бағытындағы шектеулерге байланысты белгілі бір бағытта жүретін эволюцияны сипаттайды. Оның теориялары 1880 жылдары Германияда танымал болғанымен, оның еңбегі 1890 жылға дейін ағылшын тілінде кеңінен танылмады, оның 1888 жылғы «Die Entstehung der Arten auf Grund von Vererben erworbener Eigenschaften nach den Gesetzen organischen Waschsens» еңбегі Жозеф Томас Каннингэм тарапынан «Органикалық өсу заңдарына сәйкес алынған белгілердің мұрагерлігі нәтижесінде органикалық эволюция» деп аударылғанша. Бұл кітап негізінен оның бұрынғы ұстазы және неодарвинист Август Вейсманға қарсы неоламарктик пікір таласы болды. Аймердің кейінірек «Ортогенез туралы» деп аударылған еңбегі қатаң ортогенетикалық мәтін болды, ал «Органикалық эволюция» түрлердің пайда болу механизмдерінің көптігін сақтады. Кенелер отбасының мүшелерінде, әсіресе жұлдызды мұрынды кенеде кездесетін «Аймер мүшелері» оның құрметіне аталған. Ол бұл мүшелерді 1871 жылы еуропалық кенеде сипаттаған. Паразиттік протозоалар туысы – Эмерия да оның құрметіне аталған. Мария Линден Аймердің жас және дарынды студенті болды. Аймердің жетекшілігімен ол диплом алды және 1895 жылы шаян қабығының эволюциясы туралы диссертациясын қорғап, табиғи ғылымдар докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол 1899 жылға дейін Аймердің ассистенті болып жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Papilionidae тұқымдасының жүйелемесін зерттеді. Eimer, G. H. T. Die Artbildung und Verwandschaft bei den Schmetterlingen. «Көбелектердегі түрлердің қалыптасуы және туыстығы». Papilio тұқымдасының ұқсас түрлерінің өзгерісі, түрлері және түрлерінің жүйелі сипаттамасы. xii + 243 б., 4 сурет, 23 сызба, Густав Фишер, Йена, 1889 жылғы еңбегі 1889 жылдан бастап оның қайтысынан кейін жарияланды. Аймер Тюбингенде ішек ауруынан қайтыс болды.