Кіріспе

Оңтүстік Африка ақыны, философы, академигі және жазушысы (1952 жылы туған)

Антжие Крог (1952 жылы туған) – Оңтүстік Африка жазушысы және академигі, ең белгілісі – африкаанс тіліндегі өлеңдері, Ақиқат және келісім комиссиясы туралы хабарлары және 1998 жылғы «Менің бас сүйегімнің елі» кітабымен танымал. 2004 жылы Батыс Кап университетінің өнер факультетіне қатардан тыс профессор ретінде қабылданды.

Ерте өмір және білім

Крог 1952 жылы африканер жазушыларының отбасында дүниеге келді. Ол Африкалық Ұлттық Конгресс (АҰК) штатының Кронстад қаласында өскен. Оның әдеби мансабы 1970 жылы Джон Ворстердің апартеид жылдарында, ол мектеп журналына "My mooi land" ("Менің әдемі елім") атты апартеидке қарсы өлең жазған кезде басталды. Өлеңнің алғашқы жолдары "Kyk, ek bou vir my 'n land / waar 'n vel niks tel nie" ("Мен тері түсі маңызды емес ел құрамын") деп басталады. Бұл оқиға оның консервативті африкаанс тілінде сөйлейтін қауымдастығында қыжыр туғызды және ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды. Крогтың алғашқы өлеңдер жинағы, "Догтер ван Иефта" ("Ефтаның қызы"), көп ұзамай, Крог әлі он жеті жаста болғанда жарық көрді. "My mooi land" кейінірек Ронни Касрилс аударған және Лондондағы Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) ресми басылымы "Сечебаның" 1971 жылғы қаңтар санында жарияланды. АҰК-нің белгілі мүшесі Ахмед Катрада Роббен аралынан босатылғаннан кейін өлеңді дауыстап оқыған.

1980 жылдары: ақын және белсенді

1980-жылдары және 1990-жылдардың басында Кронстадта күйеуі мен кішкентай балаларымен бірге тұрған Крог, қара үстіңгі мектепте және мұғалімдер колледжінде сабақ берді. Кронстадта ол саяси тұрғыдан белсенді болды – АҰК отырыстарына және наразылық акцияларына қатысты – және 1987 жылы құрылған Оңтүстік Африка жазушыларының конгресіне қатысты.

1990 жылдар: ТРК журналисі

1993 жылы Крог қазір тоқтатылған африкаанс тіліндегі «Die Suid Afrikaan» («Оңтүстік Африкалық») атты деректер журналының редакторы болды. Ол жазу тәжірибесі ретінде голланд тілінен африкаанс тіліне аударма жасайды. 2019 жылдың басында Голландия әдебиеті қорының, 2020 жылы Гент университетінің, ал 2021 жылдың күзінде Лейден университетінің тұрақты авторы болды. 2004 жылдан бері ол Батыс Кап университетінде ерекше профессор және оның Көптілділік және әртүрліліктерді зерттеу орталығында ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді, сондай-ақ әдеби сынды үнемі жариялап тұрады.

Проза және фантастика

Ол TRC туралы баяндаған тәжірибесіне негізделген "Менің бас сүйегімнің елі" (1998) кітабымен ең танымал. Онда мемуарлық және деректі фильм элементтері бар, кейін 2004 жылы Сэмюэл Л. Джексон мен Джульетт Бинош ойнаған фильмде драматизацияланды. "A Change of Tongue" (2003) – Крогтың ағылшын тіліндегі екінші прозалық туындысы, ол 1994 жылғы алғашқы демократиялық сайлаудан бері Оңтүстік Африкада да, Крогтың өзінің өмірінде де қол жеткізілген прогреске шолу жасайды. "There Was This Goat: Investigating the Truth Commission Testimony of Notrose Nobomvu Konile" (2009) – Носиси Мполонье және Копано Рателимен бірлесіп жазылған академиялық ғылыми еңбек. Кітап авторлардың бір әйелдің тәжірибесін түсінуге жасаған тырысын көрсетеді, оның ұлының өлімі туралы TRC куәлігі, кхоса тілінде айтылған, ағылшын тіліне аудармасын тыңдағандар үшін түсініксіз және қызықсыз болды. Крогтың прозасына Дж.М. Коэтзи мен Нжабуло Ндебеле, сондай-ақ африка тілдерінен аударылған әртүрлі туындылар әсер етті, олар бірге "маған өмірімді сақтап қалды" дейді: «Африкалық жазбалар маған өмір бойы өмір сүргеніммен, бірақ толыққанды сезінген жоқ дүниетанымымды (оның радикалды тереңдігі, мәнділігі және сұлулығы) ұқтыруға мүмкіндік берді, ал Коэтзи маған одан мағыналы зерттеулер жасауға қажетті құралдарды сыйлады». Пьесаны Мартин Бассон қойды. 1999/2000 жылғы FNB Vita Regional Theatre Awards (Блумфонтейн) сыйлығында қойылым жеті номинацияға ие болды, оның ішінде «Ең үздік қойылым» және «Оңтүстік Африканың жаңа пьесасының ең жақсы сценарийі» де бар. Крогтың сөзімен айтқанда, пьеса «екі ұлттың диалог құруға жасаған тырысы» туралы.

Плагиат туралы айып

2006 жылы Кейптаун университетінің ағылшын тілі кафедрасының меңгерушісі Стивен Уотсон Крогты плагиаттауда айыптады. "Жаңа қарама-қайшылық" әдеби журналында жариялаған мақаласында ол "Менің бас сүйегімнің елі" шығармасында Тед Хьюздің 1976 жылғы "Миф және білім" эссесінен тіркестер алынғанын айтты. Уотсон сонымен қатар, Крогтың 2004 жылы жинақтап, аударған "Die sterre sê 'tsau" жергілікті поэзия жинағының идеясы 1991 жылы осыған ұқсас шығармалар жинағынан көшірілгенін мәлімдеді.