Кіріспе

Pemetrexed – химиялық қосылыс, Alimta саудалық атауымен және басқа да атаулармен сатылады. Бұл препарат плевралық мезотелиома және ұсақ емес жасушалы өкпе қатерлі ісігін (NSCLC) емдеу үшін қолданылатын химиотерапиялық дәрі.

Медициналық қолдану

2004 жылдың ақпан айында АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) пеметрекседті қатерлі плевралық мезотелиоманы, яғни көптеген ішкі органдарды жауып тұратын жіңішке тін қабатының ісігін емдеу үшін цисплатинмен бірге, ауруы резекцияланбайтын немесе емдік хирургияға жарамсыз науқастарға қолдануға мақұлдады. 2008 жылдың қыркүйегінде FDA цисплатинмен бірге, жергілікті түрде кеңейген және метастаздық ұсақ клеткалы емес өкпе қатерлі ісігі (NSCLC) бар, жасушалық емес гистологиясы бар науқастарда бірінші қатарлы ем ретінде пеметрекседті қолдануға рұқсат берді. Дегенмен, пеметрексед цисплатин және пеметрексед карбоплатиннің салыстырмалы тиімділігі немесе уыттылығы цисплатин немесе карбоплатинмен бірге қолданылатын екі препаратты емдеудің жалпы қағидаларынан асып түспеді.

Әрекет ету механизмі

Пеметрексед фолий қышқылына химиялық құрамы жағынан ұқсас және фолат антиметаболиттері класына жататын химиотерапиялық препарат болып табылады. Ол пурин және пиримидин синтезіне қатысатын үш ферментті – тимидилат синтетазасын (ТС), дигидрофолат редуктазасын (ДГФР) және глицинамид рибонуклеотид формальтрансферазасын (ГАРФТ) тежеу арқылы әрекет етеді. Пеметрексед пурин мен пиримидиннің алдындағы нуклеотидтерінің түзілуін тоқтату арқылы ДНК мен РНК түзлуіне кедерілгісіздік жасайды, ал ДНК мен РНК қалыпты жасушалардың да, қатерлі жасушалардың да өсуі мен тіршілік етуі үшін қажет.

Экономика

АҚШ-та 2015 жылғы деректер бойынша, дәрінің әр құтысы шамамен – аралығында тұрады.

Брендтер

2020 жылдың ақпан айында Pemfexy АҚШ-та пайдалануға бекітілді.

Зерттеу

ІІІ кезеңдегі зерттеу пеметрекседтің қанағаттандырылмаған NSCLC үшін күтіп-сақтау ретінде қолданудың тиімділігін көрсетті. Қатерлі перитонеалдық мезотелиомада да белсенділігі анықталды.