Кіріспе
Бевацизумаб сонымен қатар метастаздық емес ішек қатерлі ісігі бар адамдарда басқа химиотерапиялық препараттарға қосымша ретінде зерттелді. Екі ірі рандомизацияланған зерттеудің нәтижелері қатерлі ісіктің қайталануын болдырмау бойынша ешқандай пайда бермеді және осы жағдайда зиян келтіру мүмкіндігін көрсетті. Еуроодақта бевацизумаб флюоропиримидинге негізделген химиотерапиямен бірге колорея немесе тік ішек метастаздық карциномы бар ересектерді емдеу үшін көрсетілген. Ұлттық жан-жақты қатерлі ісік желісі стандартты бірінші қатарлы емдеу ретінде бевацизумабты кез келген платинаға негізделген химиотерапиямен бірге қолдануды, содан кейін ауру прогрессиясына дейін бевацизумабпен күтіп-сақтауды ұсынады. Жоғары дозалар көбінесе карбоплатинге негізделген химиотерапиямен, ал төмен дозалар көбінесе цисплатинге негізделген химиотерапиямен беріледі. Еуроодақта бевацизумаб платинаға негізделген химиотерапияға қосымша, негізінен жалпақ жасушалы гистологиядан басқа, қайталанбас, прогрессивті немесе метастаздық өкпе қатерлі ісігі бар ересектерді бірінші қатарлы емдеу үшін көрсетілген. Төрт түрлі клиникалық сынақтардан алынған біріктірілген деректер бевацизумабтың жалпы өмір сүруді ұзартпағанын және науқастарға қауіптің артуына жеткіліксіз дәрежеде ауру прогрессиясын баяулатпағанын көрсетті. Бұл Genentech компаниясына сүт безі қатерлі ісігі үшін бевацизумабты сатуға рұқсат бермеді. Дәрігерлер бевацизумабты тіркелмеген түрде тағайындауға құқылы, бірақ сақтандыру компаниялары тіркелмеген емдеуді мақұлдауға көбірек бейім емес. 2011 жылдың маусымында FDA комиссиясы Roche-тің шағымын бірауыздан қабылдамады. Қатерлі ісік сарапшыларының тобы Авастинді сүт безі қатерлі ісігімен ауыратын науқастарда қолдануға болмайды деп екінші рет шешті, бұл АҚШ үкіметіне препараттан қолдауын алуға мүмкіндік берді. 2011 жылдың маусымында өткен FDA онкологиялық препараттар жөніндегі консультативтік комитетінің отырысы препаратты өндірушінің шағымын қараудың соңғы қадамы болды. Комитет Авастин қабылдаған науқастардың сүт безі қатерлі ісігінен аман қалу көрсеткіштерінің жақсармағанын, өмір сапасының жақсармағанын және маңызды жағынқы әсерлердің болғанын анықтады. 2011 жылдың 11 қазанында FDA агенттік бевацизумабты сүт безі қатерлі ісігін емдеу үшін мақұлдауын жойғанын хабарлады, себебі препараттың осы мақсатта қауіпсіз және тиімді екені дәлелденбеді. Еуроодақта бевацизумаб паклитакселмен бірге метастаздық сүт безі қатерлі ісігі бар ересектерді бірінші қатарлы емдеу үшін көрсетілген. Бұрынғы есептерден кейін 2007 жылы Еуроодақ мақұлдады. Еуроодақта бевацизумаб интерферон альфа 2а-мен бірге прогрессивті және/немесе метастаздық бүйрек қатерлі ісігі бар ересектерді бірінші қатарлы емдеу үшін көрсетілген. FDA 2009 жылдың мамырында қайталап түскен глиобластома мультиформды емдеуге үдетілген мақұлдау берді. 2018 жылғы Кохрейн шолуында оның қайталану жағдайында да жеткілікті дәлелдері жоқ деп танылды. Көптеген торлы қабық мамандары CNV, пролиферативті диабетикалық ретинопатия, неоваскулярлық глаукома, диабетикалық макулярлық ісік, мерзімінен бұрын туғандардың ретинопатиясы және торлы қабық тамырларының бітелуіне байланысты макулярлық ісіктерді емдеуде үлкен нәтижелерге қол жеткізді. Бірнеше шолуларда бевацизумаб пен ранибизумабтың тиімділігі мен қауіпсіздігіне қатысты ұқсас нәтижелер алынды. Соңғысы көз ауруларын емдеу үшін арнайы әзірленген және мақұлдаған антидене фрагменті болып табылады. Бүгінде бевацизумаб интравитреалды түрде енгізілген науқастардың емдеу салдарынан қайтыс болғаны сөзсіз. Жүрек-қан тамырлары немесе ми қан тамырларының бұрынғы оқиғалары бар науқастарда өлім қаупі әсіресе жоғары. 2006 мен 2014 жылдар арасында тромбоздық ангиопатияға бевацизумабтың интравитреалды инъекциясынан бұрын жоғары және төмен тәуекел топтары анықталмады, бірақ кейіннен ұсынылды. Прогрессиясыз өмір сүру мерзімі 13 айдан 18 айға дейін ұзартылды.
Bevacizumab has also been examined as an add on to other chemotherapy drugs in people with non metastatic colon cancer. The data from two large randomized studies showed no benefit in preventing the cancer from returning and a potential to cause harm in this setting. In the EU, bevacizumab in combination with fluoropyrimidine based chemotherapy is indicated for treatment of adults with metastatic carcinoma of the colon or rectum. The National Comprehensive Cancer Network recommends bevacizumab as standard first line treatment in combination with any platinum based chemotherapy, followed by maintenance bevacizumab until disease progression. Higher doses are usually given with carboplatin based chemotherapy, whereas the lower dose is usually given with cisplatin based chemotherapy. In the EU, bevacizumab, in addition to platinum based chemotherapy, is indicated for first line treatment of adults with unresectable advanced, metastatic or recurrent non small cell lung cancer other than predominantly squamous cell histology. The combined data from four different clinical trials showed that bevacizumab neither prolonged overall survival nor slowed disease progression sufficiently to outweigh the risk it presents to patients. This only prevented Genentech from marketing bevacizumab for breast cancer. Doctors are free to prescribe bevacizumab off label, although insurance companies are less likely to approve off label treatments. In June 2011, an FDA panel unanimously rejected an appeal by Roche. A panel of cancer experts ruled for a second time that Avastin should no longer be used in breast cancer patients, clearing the way for the US government to remove its endorsement from the drug. The June 2011 meeting of the FDA's oncologic drug advisory committee was the last step in an appeal by the drug's maker. The committee concluded that breast cancer clinical studies of patients taking Avastin have shown no advantage in survival rates, no improvement in quality of life, and significant side effects. On 11 October 2011, the FDA announced that the agency was revoking the agency's approval of the breast cancer indication for bevacizumab after concluding that the drug had not been shown to be safe and effective for that use. In the EU, bevacizumab in combination with paclitaxel is indicated for first line treatment of adults with metastatic breast cancer. following earlier reports of activity EU approval was granted in 2007. In the EU, bevacizumab in combination with interferon alfa 2a is indicated for first line treatment of adults with advanced and/or metastatic renal cell cancer. The FDA granted accelerated approval for the treatment of recurrent glioblastoma multiforme in May 2009. A 2018 Cochrane review deemed there to not be good evidence for its use in recurrences either. Many retina specialists have noted impressive results in the setting of CNV, proliferative diabetic retinopathy, neovascular glaucoma, diabetic macular edema, retinopathy of prematurity and macular edema secondary to retinal vein occlusions. Several reviews concluded that similar results concerning effects and safety were obtained using either bevacizumab or ranibizumab. The latter is an antibody fragment specifically designed and approved for the treatment of eye disease. Today there is no doubt that patients injected with bevacizumab intravitrealy died as a consequence of the treatment. The risk to die is particularly high when the patients had a cardiovascular 29429131 or cerebrovascular. event before intravitreal bevacizumab treatment. In the years between 2006 and 2014 groups with higher and lower risk for thrombotic angiopathy were not defined before intravitreal injections of bevacizumab but was recommended later. Progression free survival was increased to 18 months from 13 months.
жатыр мойны қатерлі ісігі
Еуроодақта бевацизумаб паклитаксел және цисплатинмен немесе, балама ретінде, платинамен емделе алмайтын адамдарға паклитаксел және топотеканмен бірге, жатыр мойнының қайталамалы, рецидивтік немесе метастаздық карциноması бар ересектерді емдеу үшін қолданылады. Бевацизумаб неоваскулярлы макулярлық дегенерацияны (АМД) емдеу үшін тіркелмеген қолданысқа ие.
Жағымсыз әсерлер
Бевацизумаб қан тамырларының өсуін тежейді, бұл организмнің қалыпқа келуі мен күтімін қамтамасыз ететін процестің бір бөлігі. Организм жараның жазылуы кезінде жаңа қан тамырларын өсіреді, сондай-ақ бітелген немесе атеросклероздық қан тамырларының айналасындағы қосалқы қан айналымын құрайды. Бір қызығушылық – бевацизумаб осы қалыпты процестерге бөгет қойып, жүрек ишемиялық ауруы немесе шеткі артерия ауруы сияқты жағдайларды нашарлатуы мүмкін. Басты жағымсыз әсерлері – гипертония және қан кету қаупінің жоғарылауы. Ішек перфорациясы туралы хабарламалар келіп түскен. Сонымен қатар, шаршау мен инфекция да жиі кездеседі. Өкпедегі қатерлі ісіктің қанағаттандырылмайтын жағдайында емделуге лайық пациенттердің жартысынан да азы болады. Мұрын қуысының перфорациясы және бүйрек тромбоздық микроангиопатиясы туралы хабарланған. 2010 жылдың желтоқсан айында АҚШ-тың тағам және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) мұрын, асқазан және ішектерді қоса, организмде перфорация даму қаупі туралы ескертті. 2013 жылы Hoffmann La Roche компаниясы препараттың 1997 жылдан 2012 жылға дейін 52 жағдай некротизациялық фасциитпен байланысты екенін хабарлады, оның ішінде 17 пациент қайтыс болды. Жарақаттардың шамамен 2/3-і колоректальді қатерлі ісігі немесе асқазан-ішек жолының перфорациясы немесе фистуласы бар пациенттерге қатысты. Бұл әсерлер көздік қолдануда көбінесе болдырмауға болады, себебі препарат тікелей көзге енгізіледі, осылайша организмнің қалған бөліктеріне тигізетін әсерін азайтады. Неврологиялық жағымсыз құбылыстарға қайтымды артқы энцефалопатия синдромы жатады. Ишемиялық және геморрагиялық инсульттар да мүмкін. Пациенттердің шамамен 20%-ында зәрде белок анықталады. Бұл препаратты тоқтатуды міндетті түрде талап етпейді. Дегенмен, нефротикалық синдромның болуы бевацизумабты тоқтатуды қажет етеді. VEGF A – әртүрлі ауруларда, әсіресе қатерлі ісіктерде ангиогенезді стимуляциялайтын өсу факторының ақуызы. VEGF A-мен байланысу арқылы бевацизумаб жасуша сыртында әрекет етуі керек, бірақ кейбір жағдайларда (жатыр мойны және сүт безі қатерлі ісіктері) ол жасушаларға конститутивті эндоцитоз арқылы сіңіріледі. Сонымен қатар, препарат интравитреальді инъекциядан кейін торлы қабықтың фоторецепторлық жасушаларына да сіңіріледі.
Химия
Бевацизумаб бастапқыда рекомбинантты адам қан тамырлары эндотелиялық өсу факторының 165 аминқышқылдық түрімен иммундалған тышқандардан алынған тышқан моноклоналдық антиденесінен туындаған. Ол байланыс аймағын сақтап, қалған бөлігін адамның толық жеңіл тізбегімен және адамның қысқартылған IgG1 ауыр тізбегімен, сондай-ақ басқа да өзгерістермен алмастыру арқылы адамға ұқсас етіп өзгертілді. Алынған плазмид қытай хомягының жасушаларына трансфекцияланды, олар өнеркәсіптік ферментация жүйелерінде өсіріледі.
Тарих
Бевацизумаб – рекомбинантты гуманизацияланған моноклоналды антитело, ал 2004 жылы ол клиникалық қолданысқа енгізілген алғашқы ангиогенез ингибиторы болды. Оның дамуы Genentech ғалымы Наполеон Феррараның зертханасында адамның қан тамырларының эндотелиялық өсу факторының (VEGF) ашылуына негізделген, бұл фактор қан тамырларының өсуін стимуляциялайды. Кейін Феррара VEGF-ке қарсы антиденелердің егеуқұйрықтарда ісіктің өсуін тежейтінін көрсетті. Оның жұмысы 1971 жылы ұсынылған Джуда Фолкманның ангиогенезді тоқтату қатерлі ісіктердің өсуін бақылауға көмектеседі деген гипотезасын растады. Содан бері ол белгілі бір өкпе, бүйрек, жұмыртқа безі қатерлі ісіктері және мидың глиобластома мультиформасы үшін қолдануға бекітілді. 2008 жылы FDA бевацизумабты сүт безі қатерлі ісігіне де мақұлдады, бірақ 2011 жылдың 18 қарашасында мақұлдау алынып тасталды, себебі препарат метастаздық сүт безі қатерлі ісігінің прогрессиясын баяулататыны дәлелденгенімен, өмір сүру ұзақтығын немесе өмір сүру сапасын жақсартатынына дәлел жоқ еді, сонымен қатар, ол ауыр гипертония және қан кету сияқты жағымсыз әсерлерге әкелді. 2008 жылы FDA метастаздық сүт безі қатерлі ісігі үшін бевацизумабқа қосымша зерттеулер жүргізілгенге дейін шартты мақұлдау берді. FDA-ның консультативтік комиссиясы мақұлдауға қарсы болды. 2010 жылдың шілдесінде жаңа зерттеулер айтарлықтай пайда көрсетпегеннен кейін, FDA-ның консультативтік тобы осы препаратты ілгерілеген сүт безі қатерлі ісігі үшін қолдануға ұсынбады. Genentech 2011 жылдың маусымында тыңдау өткізуді сұрады. FDA 2011 жылдың қарашасында сүт безі қатерлі ісігінің көрсеткішін алып тастау туралы шешім қабылдады. Genentech компаниясы осы көрсеткіш үшін препаратты сату үшін FDA-ның мақұлдауы қажет. Дәрігерлер кейде осы көрсеткіш үшін оны тағайындауы мүмкін, бірақ сақтандыру компаниялары оны төлемейді. Ол Англияның NHS қатерлі ісікке қарсы препараттар қорымен қаржыландырылды, бірақ 2015 жылдың қаңтарында оны бекітілген тізімнен алып тастау ұсынылды. 2023 жылдың наурызына дейін ол Онкологиялық препараттар қорында сақталады.
Макулярлық дегенерацияға қолдану
2015 жылы Ұлыбританияда және басқа да еуропалық елдерде ылғалды макулярлық дегенерация үшін бевацизумаб немесе ранибизумаб (Луцентис) тағайындау мәселесі бойынша қатыгез пікірталас болды. Ұлыбританиядағы керістің бір бөлігі, бір жағынан, ылғалды макулярлық дегенерация үшін Луцентис мақұлдаған, бірақ Авастинді мақұлдамаған Еуропалық дәрілік заттар агенттігі мен Дәрілік заттарды және денсаулық сақтау өнімдерін реттеу агенттігінің, басқа мақұлдалған дәрілер бар болғанда дәрігерлердің препаратты мақұлдаудан тыс қолдануын болдырмауға деген қызығушылығы, екінші жағынан, Ұлыбританиядағы NICE, емдеуге қатысты нұсқаулар беретін ұйым, және Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі үшін қаражатты үнемдеу мақсатында Авастинді бірінші қатарлы ем ретінде бағалау мүмкіндігі болмады.
Сүт безі қатерлі ісігін бекіту
2007 жылдың наурыз айында Еуропалық комиссия метастаздық сүт безі қатерлі ісігінің бірінші қатарлы емделуі үшін паклитакселмен бірге бевацизумабты мақұлдады. 2008 жылы FDA бевацизумабты сүт безі қатерлі ісігін емдеу үшін мақұлдады. Сыртқы сарапшылар тобы 5-ке 4 дауыспен мақұлдауға қарсы болды, бірақ олардың ұсыныстары қабылданбады. Сарапшылар тобы клиникалық сынақ нәтижелері науқастардың өмір сүру сапасын жақсартпағанын немесе өмір ұзақтығын арттырмағанын білдірді – бұл соңғы сатыдағы қатерлі ісік емдеуі үшін екі маңызды көрсеткіш. Клиникалық сынақ бевацизумабтың ісіктің көлемін азайтатынын және прогрессиясыз өмір сүру уақытын ұзартатынын көрсетті. FDA осы деректерге сүйене отырып, сарапшылар тобының ұсынысын қабылдамауды шешті. Бұл шешім пациенттерді қолдайтын ұйымдар мен кейбір онкологтар тарапынан мақтауға ие болды. Басқа онкологтар науқастардың өмір сүру ұзақтығын ұзартпайтын немесе өмір сүру сапасын жақсартпайтын соңғы сатыдағы қатерлі ісік емдеуіне рұқсат беру фармацевтикалық компанияларға жаңа емдеулерді әзірлеу кезінде осы маңызды көрсеткіштерді елемеуге мүмкіндік береді деп ойлады. Тергеу жалғасуда, бірақ сыртқы қаптамадағы айырмашылықтар медициналық қызметкерлерге жалған препараттарды анықтауды жеңілдетеді. Roche компаниясы Avastin препаратының үш жалған флаконын талдап, олардың құрамында тұз, крахмал, цитрат, изопропанол, пропандиол, t-бутанол, бензой қышқылы, дифторлы бензол сақинасы, ацетон және фталат тобы бар екенін анықтады, бірақ қатерлі ісікке қарсы препараттың белсенді ингредиенттері жоқ. Roche компаниясының мәліметінше, химиялық заттардың деңгейі бірқалыпты емес, сондықтан олардың зиянды концентрацияда болуы мүмкін емес еді. Жалған Avastin препараты Мысырдан бастау алып, Еуропа арқылы АҚШ-қа жеткізілген.
Биологиялық ұқсас заттар
2014 жылдың шілдесінде екі фармацевтикалық компания, PlantForm және PharmaPraxis, Фраунгофер молекулалық биология орталығымен бірлесіп, темекі экспрессиясы жүйесін қолдану арқылы жасалған бевацизумабтың биосимилярлық нұсқасын коммерцияландыру жоспарларын жариялады. 2017 жылдың қыркүйегінде АҚШ FDA Amgen-нің биосимилярын (генерикалық атауы bevacizumab awwb, өнім атауы Mvasi) алты қатерлі ісік түріне арналған көрсеткіштерге мақұлдады. 2018 жылдың қаңтар айында Mvasi Еуропалық Одақта қолдануға рұқсат етілді. 2019 жылдың ақпан айында Zirabev Еуропалық Одақта қолдануға рұқсат етілді. Zirabev 2019 жылдың маусым айында АҚШ-та және 2019 жылдың қараша айында Австралияда медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2020 жылдың қыркүйегінде Equidacent Еуропалық Одақта қолдануға рұқсат етілді. 2021 жылдың қаңтар айында Еуропалық дәрілік заттар агенттігінің (EMA) Адамға арналған дәрілік заттар комитеті (CHMP) оң пікір қабылдап, кеңістік пен тікеішегінің карциномын, сүт безінің қатерлі ісігін, ұсақ емес жасушалы өкпе қатерлі ісігін, бүйрек жасушалы қатерлі ісігін, эпителийлік жұмыртқа безінің, фаллопия түтігінің немесе бастапқы перитонеалдық қатерлі ісігін және жатыр мойнының қатерлі ісігін емдеуге арналған Alymsys дәрілік затына тіркеу куәлігі беруді ұсынды. 2021 жылдың қаңтар айында Onbevzi Еуропалық Одақта медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2019 жылдың маусым айында және 2021 жылдың маусым айында Zirabev Канадада медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. Oyavas 2021 жылдың наурыз айында Еуропалық Одақта медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. Abevmy 2021 жылдың сәуірінде Еуропалық Одақта және 2021 жылдың қыркүйегінде Австралияда медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2021 жылдың қыркүйегінде Bambevi Канадада медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. Bevacip және Bevaciptin 2021 жылдың қараша айында Австралияда медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2021 жылдың қараша айында Abevmy және Aybintio Канадада медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2022 жылдың сәуір айында бевацизумаб мали (Alymsys) АҚШ-та медициналық мақсатта қолдануға рұқсат етілді. 2022 жылдың қыркүйегінде бевацизумаб adcd (Vegzelma) АҚШ-та медициналық қолдануға рұқсат етілді. 2023 жылдың маусым айында Enzene Biosciences компаниясы Үндістанда бевацизумаб биосимилярын іске қосты. Бевацизумаб tnjn (Avzivi) АҚШ-та медициналық мақсатта қолдануға 2023 жылдың желтоқсанында мақұлданды.
Зерттеу
2009 жылдың сәуірінде жарияланған зерттеу бевацизумабтың операциядан кейін метастаздық емес ішек қатерлі ісігінің қайталануын болдырмауда тиімді еместігін көрсетті. Бевацизумаб жұмыртқа безі қатерлі ісігінде сынақтан өтті, онда прогрессиясыз өмір сүру көрсеткіші жақсарған, бірақ жалпы өмір сүру көрсеткіші жақсармады. Сондай-ақ, глиобластома мультиформде жалпы өмір сүру ұзақтығын жақсартпады. Бевацизумаб бездік қатерлі ісікті химиялық терапиямен бірге емдеудің мүмкін болатын жолы ретінде зерттелді, бірақ зерттеулер өмір сүру деңгейін жақсартпады. Ол сонымен қатар жоғары қан қысымы, асқазан мен ішекте қан кету және ішек перфорациясының жоғарылауына себеп болуы мүмкін. Бұл препарат балалар остеосаркомасын және басқа саркомаларды, мысалы, лейомиосаркоманы емдеу үшін қалыптасқан химиялық терапия мен хирургиялық емдеуге қосымша ретінде де сынақтан өтті. Бевацизумаб құлақ пен миды байланыстыратын жүйкеден пайда болатын қатерлі ісіктерді емдеу үшін зерттелді.