Аккордтарды алмастыру тәсілі

Кіріспе

Аккордтық прогрессияда бір аккордты екіншісімен алмастыру техникасы

Музыка теориясында аккордты алмастыру – аккордтық прогрессияда немесе аккордтық тізбекте бір аккордты екіншісімен алмастыру әдісі. Еуропалық классикалық репертуардың көп бөлігі және блюз, джаз және рок музыкасының көптеген әндері аккордтық прогрессияларға негізделген. "Аккордты алмастыру дегеніміз – түпнұсқасы сияқты қызмет ететін аккордты басқа аккордпен алмастыру. Әдетте, алмастырылған аккордтар алмастырылатын үш дыбыстың екеуімен ортақ болады." Аккордтық тізбек қайталанып, ән немесе мелодия құрауы мүмкін. Композиторлар, ән жазушылар және аранжировщиктер қайталанатын аккордтық прогрессияға әртүрлілік қосудың бірнеше тәсілін әзірледі. Музыкаға әртүрлілік қосудың көптеген жолдары бар, оның ішінде динамиканы өзгерту (көлемді және жұмсақ ету).

Блюзде, джазда және рок музыкасында қолдану

Жаз музыканттары көбінесе әртүрлілік пен қызығушылықты арттыру үшін бастапқы ағымдағы нота тізбегіндегі (прогрессияда) аккордтарды ауыстырады. Ауыстырылатын аккордтың бастапқы аккордпен ортақ гармониялық сапасы мен функциясы болуы керек, және көбінесе бір немесе екі нотамен ғана ерекшеленеді. Скотт ДеВё «қазіргі джазда гармониялық алмастыруға деген бейімділікті» сипаттайды. Анық алмастырудың бір қарапайым түрі – берілген аккордты бірдей функцияға ие аккордпен ауыстыру. Осылайша, қарапайым I–ii–V–I ағымдағы нота тізбегінде, C мажор тоналығында C мажор–D минор–G мажор–C мажор аккордтары болады, мұнда музыкант I аккордтарын «тоникалық алмастырғыштармен» алмастыра алады. Ең көп қолданылатын алмастырғыштар – iii және vi (мажор тоналығында), бұл жағдайда «E минор» және «A минор» аккордтары болады. Бұл қарапайым ағымдағы нота тізбегі тоникалық алмастырғыштармен iii–ii–V–vi немесе аккорд атауларымен «E минор–D минор–G мажор–A минор» болып өзгеруі мүмкін. Түпнұсқалық тоникалық аккордтар мен аккорд алмастырғыштар арасындағы ноталардың үйлесімдігін ескере отырып (мысалы, C мажор – «C, E және G» ноталары, ал «E минор» – «E, G және B» ноталары), әуен жаңа аккордтармен сүйемелдеуді табады. Музыкант әдетте музыка стилінің ерекшеліктерін және гармониялық сәйкестікті ескере отырып, аккордты алмастырудың әуенмен үйлесімді болатынын анықтайды. Сонымен қатар, субдоминантты және доминантты алмастырғыштар да бар. Субдоминантты аккордтар үшін, C мажор тоналығында, C мажор/F мажор/G7/C мажор (қарапайым I/IV/V7/I ағымдағы нота тізбегі) ағымдағы нота тізбегінде, F мажор субдоминантты аккордының ноталары «F, A және C» болады. Осылайша, әнге әртүрлілік қосуды қалаған орындаушы немесе аранжировщик осы ағымдағы нота тізбегінің қайталануын аккордты алмастыру арқылы қолдануға тырыса алады. IV аккордының қарапайым алмастырғышы – «ii» аккорды, екінші сатыдағы нотаға негізделген минор аккорды. C мажор тоналығында «ii» аккорды «D минор» болып табылады, яғни «D, F және A» ноталары. IV және «ii» аккордтарының арасында екі ортақ нота болғандықтан, IV-тен жақсы ойналатын әуен «ii» аккордымен де сүйемелдеуді табады.

Jazz musicians often substitute chords in the original progression to create variety and add interest to a piece. The substitute chord must have some harmonic quality and degree of function in common with the original chord, and often only differs by one or two notes. Scott DeVeaux describes a "penchant in modern jazz for harmonic substitution." One simple type of chord substitution is to replace a given chord with a chord that has the same function. Thus, in the simple chord progression I–ii–V–I, which in the key of C major would be the chords C Major–D minor–G Major–C Major, a musician could replace the I chords with "tonic substitutes". The most widely used substitutes are iii and vi (in a Major key), which in this case would be the chords "E minor" and "A minor". This simple chord progression with tonic substitutes could become iii–ii–V–vi or, with chord names, "E minor–A minor–G Major–A minor". Given the overlap in notes between the original tonic chords and the chord substitutes (for example, C major is the notes "C, E, and G", and "E minor" is the notes "E, G and B"), the melody is likely to be supported by the new chords. The musician typically applies a sense of the musical style and harmonic suitability to determine if the chord substitution works with the melody. There are also subdominant substitutes and dominant substitutes. For subdominant chords, in the key of C major, in the chord progression C major/F major/G7/C major (a simple I /IV/V7/I progression), the notes of the subdominant chord, F major, are "F, A, and C". As such, a performer or arranger who wished to add variety to the song could try using a chord substitution for a repetition of this progression. One simple chord substitute for IV is the "ii" chord, a minor chord built on the second scale degree. In the key of C major, the "ii" chord is "D minor", which is the notes "D, F, and A". As there are two shared notes between the IV and "ii" chords, a melody that works well over IV is likely to be supported by the "ii" chord.

Түрлері

ii–V алмастыруы – бұл акорд немесе прогрессиядағы әрбір акордтың алдында оның супертоникасы (ii7) және доминанты (V7) немесе жай ғана оның доминанты тұруы. Мысалы, C мажорлық аккордының алдында Dm7 және G7 болады. Екінші доминантты аккордтар көбінесе бірін алмастырудың орнына прогрессияның аккордтары арасында енгізілгендіктен, бұл «алмастыру» емес, «қосу» деп қарастырылуы мүмкін. Аккорд сапасының өзгеруі – аккордтың сапасы өзгергенде және ұқсас тамыр мен құрылысы бар, бірақ бір нотасымен ерекшеленетін жаңа аккорд бастапқы аккордты алмастырады, мысалы, кіші алтыншысы үшін үлкен жетіншісі, немесе үлкен жетіншісі үшін кіші жетіншісі. Азайтылған жетінші аккорд көбінесе доминантты 7-ші аккордтың орнына қолданылады. A мажордың V аккорды, E доминантты 7-ші (E, G, B және D ноталарынан тұрады) G азайтылған жетінші аккордымен (G, B, D, F) алмастырылуы мүмкін. Егер азайтылған жетінші аккорд (G) I аккордымен (A) жалғасса, бұл хроматикалық (жартылай тонмен қадамдық) тамыр қозғалысын тудырады, бұл әнге көбінесе төртінші немесе бесінші интервалға негіделген музыкалық қызығушылық қосады. Екінші шкаланың II7 деңгейіндегі азайтылған жетінші аккорд доминантты аккорд ретінде қолданылуы мүмкін, мысалы, C тональностьда: II7 = D–F–A–C ↔ B–D–F–A = VII7. Тритон алмастыруында алмастырылған аккорд бастапқы аккордтан аздап ғана өзгеше болады. Егер әннің бастапқы аккорды G7 (G, B, D, F) болса, тритон алмастыруы D7 (D, F, A, C) болады. G7 аккордының 3-ші және 7-ші ноталары D7 аккордында кездеседі (бірақ рөлі ауысқан). Тритон алмастыруы танымал джаз аккорд прогрессиясы «ii V I» аккордының V7 аккорды үшін кеңінен қолданылады. C тональностьда бұл прогрессия «d минор, G7, C мажор» болады. Тритон алмастыруымен бұл прогрессия «d минор, D7, C мажор» болады, онда хроматикалық тамыр қозғалысы бар. Бас гитарист орындағанда, бұл хроматикалық тамыр қозғалысы тегіс дыбысты прогрессияны тудырады. «Тритон алмастырулары мен өзгертілген доминанттар шамалы ғана ерекшеленеді. Жақсы импровизаторлар өз сололарына екі құралды да кеңінен қосады. Берілген аккордтың [жазуымен] және тритон алмастыруында немесе өзгертілген доминанттарда қолданылатын ноталардың қарапайым салыстыруы өте күрт контрастты көрсетеді және білімі жоқ талдаушыны қателіктерге күдік тудыруы мүмкін. (екі [тритон алмастыру және өзгертілген доминант] арасындағы айырмашылық көбінесе маңызды емес).» Тоника алмастыруы – тоника аккордының (немесе I аккордының) орнына оған ұқсас дыбыстайтын аккордтарды қолдану. Мажор тональностьда III және VI аккордтары көбінесе I аккордын алмастырады, қызығушылықты арттыру үшін. C мажор тональностьда I мажор 7 аккорды «C, E, G, B», ал iii аккорды («III–7»). Бесінші сатыдағы үлкейтілген триада доминантты аккордты алмастыру ретінде қолданылуы мүмкін, сондай-ақ оны III+ деп қарастыруға болады, мысалы, C тональностьда: V+ = G–B–D, III+ = E–G–B, және әрбір тональностьда: D = E. Доминантты алмастыру үшін жоғарыда кіші үшіншісінен (VII7) аккордты қолдануға болады, сондай-ақ оның алдында ii: iv7 аккорды болуы мүмкін. Көбінесе қолданылуының арқасында артқы есік прогрессиясының екі аккорды (IV7 VII7) доминантты аккордты алмастыруға болады. C мажор тональностьда доминантты аккорд G7: GBDF болады, B7: BDFA аккордымен екі ортақ нотаны бөліседі. A және F G және E аккордтарына сәйкес жоғарғы жетекші тон ретінде қызмет етеді, ал B және F C және E аккордтарына төменгі және жоғарғы жетекші тон ретінде қызмет етпейді.

The ii–V substitution is when a chord or each chord in a progression is preceded by its supertonic (ii7) and dominant (V7), or simply its dominant. For example, a C major chord would be preceded by Dm7 and G7. Since secondary dominant chords are often inserted between the chords of a progression rather than replacing one, this may be considered as 'addition' rather than 'substitution'. Chord quality alteration is when the quality of a chord is changed, and the new chord of similar root and construction, but with one pitch different, is substituted for the original chord, for example the minor sixth for the major seventh, or the major seventh for the minor. The diminished seventh chord is often used in place of a dominant 7th chord. In the key of A Major the V chord, E dominant 7th (which is made up the notes E, G, B, and D) can be replaced with a G diminished seventh chord (G, B, D, F). If the diminished seventh chord (G) is followed by the I chord (A), this creates chromatic (stepwise semitonal) root movement, which can add musical interest in a song mainly constructed around the interval of the fourth or fifth. The diminished seventh chord on the sharpened second scale degree, II7, may be used as a substitute dominant, for example in C: II7 = D–F–A–C ↔ B–D–F–A = VII7. In a tritone substitution, the substitute chord only differs slightly from the original chord. If the original chord in a song is G7 (G, B, D, F), the tritone substitution would be D7 (D, F, A, C). Note that the 3rd and 7th notes of the G7 chord are found in the D7 chord (albeit with a change of role). The tritone substitution is widely used for V7 chords in the popular jazz chord progression "ii V I". In the key of C, this progression is "d minor, G7, C Major". With tritone substitution, this progression would become "d minor, D7, C Major," which contains chromatic root movement. When performed by the bass player, this chromatic root movement creates a smooth sounding progression. "Tritone substitutions and altered dominants are nearly identical Good improvisers will liberally sprinkle their solos with both devices. A simple comparison of the notes generally used with the given chord [notation] and the notes used in tri tone substitution or altered dominants will reveal a rather stunning contrast, and could cause the unknowledgeable analyzer to suspect errors. (the distinction between the two [tri tone substitution and altered dominant] is usually a moot point).". Tonic substitution is the use of chords that sound similar to the tonic chord (or I chord) in place of the tonic. In major keys, the chords iii and vi are often substituted for the I chord, to add interest. In the key of C major, the I major 7 chord is "C, E, G, B," the iii chord ("III–7"

The augmented triad on the fifth scale degree may be used as a substitute dominant, and may also be considered as III+, for example in C: V+ = G–B–D, III+ = E–G–B, and since in every key: D = E.

The chord a minor third above, VII7, may be substituted for the dominant, and may be preceded by its ii: iv7. Due to common use the two chords of the backdoor progression (IV7 VII7) may be substituted for the dominant chord. In C major the dominant would be G7: GBDF, sharing two common tones with B7: BDFA. A and F serve as upper leading tones back to G and E, respectively, rather than B and F serving as the lower and upper leading tones to C and E.

Қолдану

Джазда аккорд алмастыруды композиторлар, аранжировщиктер немесе орындаушылар қолдана алады. Композиторлар жаңа джаз пьесасын ескі джаз стандартынан немесе музыкалық туындыдан алынған аккордтық прогрессияға негіздегенде, аккорд алмастыруды қолданады; биг-бенд немесе джаз оркестрінің аранжировщиктері пьесаның аранжировкасында гармониялық қызығушылықты арттыру немесе туындыға өзгеше "сезім" беру үшін аккорд алмастыруды қолдана алады; ал орындаушылар әнді орындағанда аккорд алмастыруды пайдаланады. Көптеген джаз туындыларында ішкі бөлімдердің қайталануы болады, мысалы, 32 такттық AABA формасы, сондықтан орындаушылар немесе аранжировщиктер әнге әртүрлілік қосу үшін A бөлімдерінде аккорд алмастыруды қолдана алады. Джаз аспаптары (пиано, гитара, орган, вибрафон) жиі аккорд алмастыруды қолданады, бұл баяу гармониялық өзгерістері бар джаз пьесасына гармониялық қызығушылық қосу үшін жасалады. Мысалы, джаз стандарты "ритмдік өзгерістер" аккордтық прогрессиясы көпірде III7, VI7, II7, V7 аккордтарынан тұратын қарапайым сегіз такттық прогрессияны қолданады; B тоналығында бұл аккордтар D7, G7, C7 және F7 (әрқайсысы екі тактқа). Джаз гитарисі әр аккордқа ii–V7 элементін қоса алады, нәтижесінде прогрессия "a минор, D7, d минор, G7, g минор, C7, c минор, F7" болады. Сонымен қатар, прогрессияға тритонды алмастыруды қолдануға болады. Теориялық тұрғыдан алғанда, кез келген аккорд екінші аккордты алмастыра алады, егер жаңа аккорд мелодияны қолдаса. Бірақ практикада, тек бірнеше нұсқа ғана берілген мелодияға музыкалық және стильдік жағынан сәйкес келеді. Бұл техника бибоп немесе фьюжн сияқты музыкада күрделі гармонияны қамтамасыз ету немесе ескі джаз стандартының жаңа дыбыстық гармониясын жасау үшін қолданылады. Джаз солистері мен импровизаторлары да өздерінің импровизациялық сололарына қызығушылық қосу үшін аккорд алмастыруды пайдаланады. Джаз гитарасы, фортепиано және орган сияқты аккордтарды ойнай алатын джаз соло аспаптары, баяу гармониямен өтетін джаз пьесасының үстінде аккордты соло дамыту үшін алмастырылған аккордтарды қолдана алады. Сондай-ақ, джаз импровизаторлары аккорд алмастыруды ойша құрылым ретінде пайдаланады, бұл оларға қызықтырақ сололар жасауға көмектеседі. Мысалы, саксофонист негізгі "ритмдік өзгерістер" көпірінде (B-де бұл "D7, G7, C7 және F7", әрқайсысы екі тактқа) импровизациялық соло ойнаса, ол алмастырылған аккордтарды қолданатын күрделі прогрессияны (мысалы, "a минор, D7, d минор, G7, g минор, C7, c минор, F7") ойлауы мүмкін. Бұл, бастапқы прогрессияға қарағанда, алмастырылған аккордтарды білдіреді, бұл тыңдаушылардың қызығушылығын арттырады.

In jazz, chord substitutions can be applied by composers, arrangers, or performers. Composers may use chord substitutions when they are basing a new jazz tune on an existing chord progression from an old jazz standard or a song from a musical; arrangers for a big band or jazz orchestra may use chord substitutions in their arrangement of a tune, to add harmonic interest or give a different "feel" to a song; and instrumentalists may use chord substitutions in their performance of a song. Given that many jazz songs have repetition of internal sections, such as with a 32 bar AABA song form, performers or arrangers may use chord substitution within the A sections to add variety to the song. Jazz comping instruments (piano, guitar, organ, vibes) often use chord substitution to add harmonic interest to a jazz tune with slow harmonic change. For example, the jazz standard chord progression of "rhythm changes" uses a simple eight bar chord progression in the bridge with the chords III7, VI7, II7, V7; in the key of B, these chords are D7, G7, C7, and F7 (each for two bars). A jazz guitarist might add a ii–V7 aspect to each chord, which would make the progression: "a minor, D7, d minor, G7, g minor, C7, c minor, F7. Alternatively, tritone substitutions could be applied to the progression. Theoretically, any chord can substitute for any other chord, as long as the new chord supports the melody. In practice, though, only a few options sound musically and stylistically appropriate to a given melody. This technique is used in music such as bebop or fusion to provide more sophisticated harmony, or to create a new sounding re harmonization of an old jazz standard. Jazz soloists and improvisers also use chord substitutions to help them add interest to their improvised solos. Jazz soloing instruments that can play chords, such as jazz guitar, piano, and organ players may use substitute chords to develop a chord solo over an existing jazz tune with slow moving harmonies. Also, jazz improvisers may use chord substitution as a mental framework to help them create more interesting sounding solos. For example, a saxophonist playing an improvised solo over the basic "rhythm changes" bridge (in B, this is "D7, G7, C7, and F7", each for two bars) might think of a more complex progression that uses substitute chords (e. g., "a minor, D7, d minor, G7, g minor, C7, c minor, F7). In doing so, this implies the substitute chords over the original progression, which adds interest for listeners.