Кіріспе

Calea ternifolia (син. Calea zacatechichi) – астра тұқымдасына жататын гүлді өсімдік. Бұл түр Мексика мен Орталық Америкаға тән. Ол туған жерінде дәстүрлі медицина мен қасиетті рәсімдерде қолданылады.

Қолданылуы

Мексикада бұл өсімдік дизентерия мен қызбаға қарсы халықтық ем ретінде қолданылады. Оахаканың чонтал халқы бұл өсімдікті, жергілікті жерде "thle pela kano" деп аталатын, болжам жасау рәсімдерінде қолданады деп хабарлайды. Шашыраңқы мәліметтерде осы түрге жататын өсімдікті темекілеу, шай ретінде ішу және оны жастық астына қою арқылы, оның түс көруге (онейроген) әсер ететін қасиеттеріне байланысты, аянды немесе саналы түстерді шақыру сипатталған. "Zacatechichi" – бұл өсімдіктің бұрынғы атауы, ол "ащы шөп" деген мағына беретін "zacatl chichic" науатль сөзінің испан тіліне бейімделген түрі. Оны қолданушылар түстерін жақсырақ есте сақтау үшін пайдаланады; белгілі қосымша әсерлеріне дәмге байланысты құсу және жеңілден ауырға дейінгі аллергиялық реакциялар жатады. Қайнаған сумен пісіргенде өте ащы болғанымен, оның ащы дәмі Османтус гүлдерімен бірге қайнату арқылы жасырылуы мүмкін, себебі олардың иісі үйлесімді.

Химиялық құрамы

Бұл түрден бөлініп алынған химиялық қосылыстарға акацетин сияқты флавондар мен гермакранолидтер сияқты сесквитерпен лактондары жатады. Келеициндер және калейхромендер деп аталатын сесквитерпендер ұйқыға тигізетін әсерлерінде белсенді болуы мүмкін. Бұл өсімдік Польшада 2009 жылдың наурыз айында тыйым салынды.

Нефротоксикалық әсері

Бір зерттеу бұл шөптің бүйрекке зиянды әсер ететін қасиеттері болуы мүмкін екенін көрсетеді (нефротоксичность).

Танымал мәдениетте

Америкалық композитор Дэвид Вуддард, Сан-Францискодағы меншігінде Calea ternifolia өсірген, "Calea Zacatechichi" атты мотет жазды және оны испандық хормен бірге жаздырды.