Кіріспе

Лагуна провинциясындағы Кабуайо қаласы (ресми атауы Кабуайо қаласы) – Филиппиннің Лагуна провинциясындағы 1-сыныпты құрамдас қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 355 330 адамды құрайды. Бұрын ол "Филиппиннің ең бай муниципалитеті" деп танымал болған. Nestlé Philippines, Asia Brewery, Inc., San Miguel Corporation, Tanduay Distillers, Inc., Wyeth Philippines, Inc., Procter & Gamble Philippines, Филиппиннің Жеңіл өнеркәсіп және ғылым паркі және Mapúa Malayan Colleges Laguna зауыттарын салған немесе Кабуайо қаласында орналасқан. Республика Заңы № 10163-ке сәйкес, 2012 жылдың 4 тамызында өткен референдум нәтижесі расталғаннан кейін Кабуайо муниципалитеті құрамдас қалаға айналдырылды.

Этимология

Кабуяо бір кезде қазіргі Сан-Педро, Биньян, Санта-Роза және Каламба қалаларын қамтитын үлкен аумақтың, "Табуконың" орталық бөлігі болған. "Кабуяо" атауы кабуяу ағашынан, Citrus hystrix-тен шыққан. 1570 жылы Мигель Лопес де Легаспи Маниланы жаулап алғаннан кейін, ол капитан Хуан де Сальседоға Баи көлінің (қазір Лагуна де Бей деп аталады) маңындағы барлық барангайларды бағындыруды бұйырды. Баи елді мекені сияқты, Табуко да кең жазықтарға және бай орманға ие болды, ал климаты егін шаруашылығына өте қолайлы болды. 1571 жылдың 16 қаңтарында Лопес де Легаспи Табуконы энкоменда немесе Афирни Манлангит басқаруындағы қала деп жариялады. Табуко қаласы өзен мен Баи көлінің қиылысында орналасқан, сондықтан Табуко қаласына бару үшін банкалар (салдар) жиі қолданылатын көлік құралы болды. Аймақта көптеген кабуяу ағаштары өсті. Кабуяу жемісі шаш жууға пайдаланылды. Сондықтан, дін қызметкері осы жердің атын сұрағанда, жергілікті әйелдер дін қызметкері кемежай маңында өсетін ағаштардың атын сұрап отыр деп ойлап, "кабуяу" деп жауап берді. Осыдан кейін дін қызметкерлері мен басқа испан шенеуніктері Табуко қаласын Кабуяо деп атады.

Испандықтарға дейінгі кезең

Католик дінінің пайда болуына дейін 300 жыл бұрын малайлар жыл сайын Филиппинге келіп тұратын. Бұл малайларды Майниланың өркендеуі қызықтырды, ол көл маңындағы жергілікті халықтың сауда-саттық орталығы болған. Бұл орын жергілікті тұрғындар мен қытайлар, арабтар және басқа малай тайпалары арасындағы сауда-саттық алабы еді. Бұл шетелдік саудагерлер Бай көлінің төңірегінде өздерінің поселелерін құрды. Көлдің батыс жағында орналасқан ең ірі поселелердің бірі "Табуко" немесе "Хангананг Илог" болды, бұл жергілікті тілде "шекара" деген мағынаны білдіреді. Осы поселенің тұрғындары Малайзия, Индонезия және Индоқыстайдың малай нәсіліне жататын. Табуконың тау, төбе және көл сияқты табиғи белгілерден басқа нақты шекарасы болған жоқ. "Табуконың" шекарасы батыста Сунгай тауларына, оңтүстікте Макілинг тауына, шығыста Бай көліне, ал солтүстікте Тунасанның үлкен құмды алқабына дейін жеткен десе болады.

Халық саны

2020 жылғы санақта Кабуяоның халқы 355 330 адамды құрады. Халық тығыздығы бойынша 2015 жылы Сан-Пабло қаласын басып өтіп, Лагуна облысының ең көп халқы бар бесінші қаласы болды. Сондай-ақ, 2015 жылғы мәліметтер бойынша Лагуна облысының ең тығыз халқы орналасқан үшінші қаласы. 2015 жылғы санақ бойынша Кабуяода 308 745 адам тұрады (2000 жылы 22 552 үй шаруашылығында 106 630 адам), бұл оны Лагуна облысының ең ірі бес жергілікті басқару бірлігі мен қаласының бірі етеді. Қаланың халық тығыздығы 7 100 адам/км² (18 000 шаршы миль).

| № | Барангай | 2007 жылғы халқы | 2010 жылғы халқы | 2010 жылғы халық тығыздығы | Жылдық өсім (орташа) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Бакларан | 9-орын | 12 683 | 12 192 | 6 985/км² | 0,43% |
| 2 | Банай Банай | 4-орын | 17 419 | 21 934 | 7 073/км² | 2,88% |
| 3 | Банлик | 7-орын | 9 707 | 12 675 | 5 511/км² | 3,4% |
| 4 | Бигаа | 10-орын | 8 649 | 10 051 | 4 807/км² | 1,8% |
| 5 | Бутонг | 8-орын | 12 274 | 12 360 | 7 630/км² | 0,07% |
| 6 | Казиле | 16-орын | 1 555 | 2 128 | 669/км² | 4,09% |
| 7 | Диезмо | 15-орын | 2 689 | 2 681 | 1 686/км² | 0,1% |
| 8 | Гүлдод | 11-орын | 10 127 | 9 417 | 2 304/км² | 0,78% |
| 9 | Маматид | 1-орын | 37 166 | 50 213 | 19 313/км² | 3,9% |
| 10 | Мариниг | 2-орын | 25 619 | 37 169 | 9 494/км² | 5,01% |
| 11 | Ниуган | 3-орын | 21 993 | 26 807 | 7 615/км² | 2,43% |
| 12 | Питтланд | 18-орын | 1 627 | 1 740 | 598/км² | 0,77% |
| 13 | Пуло | 6-орын | 13 193 | 15 124 | 5 041/км² | 1,63% |
| 14 | Сала | 12-орын | 7 491 | 8 275 | 5 353/км² | 1,16% |
| 15 | Сан Исидро | 5-орын | 15 495 | 18 145 | 5 767/км² | 1,9% |
| 16 | I Побласион барангайы | 14-орын | 2 589 | 2 839 | 12 334/км² | 1,07% |
| 17 | II Побласион барангайы | 17-орын | 1 947 | 1 840 | 7 886/км² | 0,61% |
| 18 | III Побласион барангайы | 13-орын | 3 153 | 2 846 | 12 034/км² | 1,08% |
| | БАҒЫ | 6-орын | 205 376 | 248 436 | 5 700/км² | 6,34% |

Дін

Кейбуайо халқының басым бөлігі христиан дінін ұстанады, олардың 93% -ы римдік католиктер, ал Құдайдың халықаралық шіркеуі 2% және Iglesia ni Cristo 3% құрайды. Евангелистік шіркеулер өсіп келеді, олардың ішінде Жеңіс шіркеуі Cabuyao сияқты белгілі көп орынды евангелистік шіркеулер, сондай-ақ методистер, буддистер, лютерандар, «Иса – Раббым» шіркеуі, Ехоба куәгерлері, Библиялық баптистер, «Төрт Евангелие» және Ламп христиандық достастығы шіркеуі сияқты мүшелері аз діни топтар мен секторлар бар.

Діни орындар

Барангай Унодағы Сент-Поликарп шіркеуі 1763 жылы салынған. Осы уақытқа дейін Кабуао – Филиппиндегі Қасиетті Поликарпты қамқоршы-әулие етіп тағайындаған жалғыз жер. Барангай Маринигте орналасқан алғашқы шіркеу су тасқынынан қирағаннан кейін Кабуаода салынған екінші шіркеу болды. Шіркеудің мұрағаттары 18-шы ғасырдан бастап бүгінгі күнге дейін толық сақталған. Сан-Висенте-Ферердің епархиялық ғибадатханасы 1946 жылы салынған Сан-Висенте-Ферер приходы болды. Ол Маматид барангайында орналасқан. 2010 жылы приход шіркеуі әртүрлі қалалар, кенттер мен провинциялардан келген көптеген жандардың құрметіне ие болғандықтан, Сент-Винсент Феррерге арналған епархиялық ғибадатхана деп жарияланды. Киелі үйдің артындағы мұражайда Сент-Винсент Феррердің қасиетті релікі қойылған. Қасиетті Тағаланың Кедей Клара монастыры – Ассизидің Киелі Кларасының монастыры, Сан-Пабло Рим католик епархиясының рухани билігінде, П. Бургос көшесі, Побласион I, Кабуао қаласында орналасқан. Бұл қаланың маңызды діни орындарының бірі, мұнда көптеген жандар бала сүйу ниетімен жұмыртқа әкеліп, кедейлерге тамақ ретінде садақа береді. Монастырь 2012 жылы елді аралаған Киелі Клараның релігіне тағзым еткен монастырьлардың бірі болды.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Cabuyao City officials (2022–2025)
Рут Мариано Эрнандес – Қала әкімі
Денис Фелипе С. Хайн – Қала вице-мэрі
Лейф Лайглон А. Опинья – Қалалық кеңесшілер
Джейме Онофре
Д. Баталоны
Ричард С. Хайн
Жозе Бенсон Г. Агуилло
Мария Ванда С. Алимагно
Жозе Г. Алкабаса Jr.
Габриэль С. Бариринг II
Дана Козетте Л. Раймундо Эрнандес
Эмерсон Л. Девома
Шервин Д. Бегуико
Мария Фе П. Хумаранг
Қалалық кеңес мүшелері (Ex Officio)
ABC президенті Мауро Д. Галанг (Бакаралан)
SK президенті Микаэла Камилла Б. Каунин (Банабанай)

Қалалық зал

Жыл Сипаттамасы
1571 – 1899 Кабуаоның алғашқы муниципалдық залы "Трибунал дель Пуэбло" деп аталды. Бұл испан кезеңінде 1899 жылға дейін болды.
1905 Америкалық кезеңде сол кездегі Хосе Белланың үйі уақытша Кабуаоның муниципалдық залы ретінде пайдаланылды.
1906 – 1939 1906 жылдан 1939 жылға дейін Кабуаоның муниципалдық залы "Президенция" деп аталды.
1940 Кабуаоның муниципалдық залы Сент-Поликарп шіркеуінің алдында (Барангай Уно) салынды, бірақ 1962 жылдың 2 мамырында өртеніп кетті.
1962 – 1964 Кабуаоның уақытша муниципалдық залы Сент-Поликарп шіркеуінің жанында (қазіргі қалалық алаң) орналасты. Бұл 1962 жылдың маусымынан 1964 жылдың 31 мамырына дейін болды.
1964 – 2000 Кабуаоның жаңа муниципалдық залы 1964 жылдың 12 маусымында ашылды. Жобасын сәулетші Грациано Т. Байлон жасады, ал құрылысын инженер Хосе Л. Акунья қадағалады, екеуі де Кабуао тумасы.
2000 – қазіргі уақытқа дейін Кабуаоның қазіргі муниципалдық залы Барангай Салада орналасқан үш қабатты ғимарат, шатыры бар. Бұл жоба сол кездегі әкім Просесо Д. Агильоға тиесілі және 2000 жылдың 31 шілдесінде ашылды.

Әнұран

Кабуяо қаласының және оның халқының ресми әнұраны "Кабуяо әнұраны" немесе "Imno ng Kabuyaw" деп аталады. Ол барлық мектептер мен мемлекеттік мекемелердегі ту көтеру рәсімдерінде елдің ұлттық әнұраны "Лупанг Хиньрангпен" бірге орындалады. Әнұранды Кабуяо қаласының тумасы Вехни Сатурно жазған. "Cabuyao March" немесе "Martsa ng Cabuyao" қаланың ресми маршы. Музыкасын Доминго А. Алконаба, ал сөзін Доминго М. Баталла жазған, екеуі де осы қаланың тумалары. Бұл марш аймақтың ресми маршы "Calabarzon March"пен бірге орындалады.

Көлік

Кабуяо қаласы Оңтүстік Лусон тас жолы (SLEX) арқылы қызмет көрсетеді. Кабуяо шығу қала ішінде орналасқан, ал Eton City (Malitlit) шығу Санта-Розамен шекарасына жақын жерде. Қалаға сондай-ақ Каламбадағы Силанган шығу арқылы да жетуге болады, ол Кармелрей Индустриалдан Нували айналымына дейін қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Алабангтан, Мунтинлупадан Каламбаға, Лагунаға дейінгі төрт қатарлы ұлттық тас жол қаладан өтеді. Тағы бір жол, Канлубанг гольф жолы, Аспандағы Халық саябағына және Нували мен Силанган шығуларынан Тагайтайға баратын адамдар үшін қосымша/қысқа жол қызметін атқарады. Қала ішіндегі қоғамдық көліктер, Филиппиннің көптеген қалалық аймақтарындағыдай, көбінесе арзан джипнейлерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Қысқа қашықтықтар үшін үш дөңгелекті велосипедтер де қолданылады. Қалаға екі теміржол станциясы қызмет көрсетеді: Кабуяо және Маматид.

Кабаюао күні

1571 жылдың 16 қаңтарында Мигель Лопес де Легаспи қаласын негізін қалағаннан бері, Кабуяо қалалық әкімдігі әр жылдың 16 қаңтарында "Кабуяо күнін" тойлайды. Мереке бір аптаға созылады және әр барангайдың шеруімен басталады. Әр шерудің безендірілуі Кабуяоның әр барангайының тұрмыс-тіршілігін көрсетеді. Содан кейін қала орталығында колледждер мен орта мектептер арасында көше биі конкурсы өтеді. Мерекелік шараға сондай-ақ оркестр, музыкалық топтар мен эстрада жұлдыздарының қатысуымен түрлі әуесқойлық концерттер ұйымдастырылады. Аталған мерекелік шараның ең бастысы – қаланың ресми сұлулық конкурсы, "Мутья нг Кабуяо" және "Лакан нг Кабуяо" сайыстары.

Санто-Нино-де-Кабуяо фестивалі

Кабуайо қаласы мен оның халқы Филиппинде Бала Иса немесе Санто Нино мерекесін әр жылдың үшінші жексенбісінде тойлайды. Ол Кабуайо шіркеуінде өткізілетін қасиетті қызметтен басталып, барлық Кабуайолықтар "Santo Niño de Cabuyao Festival" деп атайтын фестивальге жалғасады. Бұл фестиваль қаланың орталық бөлігімен барлық Санто Ниностардың шеруінен тұрады. Мереке мен дәстүр 1981 жылы Алимагно отбасы (сол кезде судья Констансио С. және оның әйелі Мели) ұлы Кеннедидің 1979 жылдың соңғы тоқсанында қазаға жуық апаттан аман қалғаны үшін алғыс айту мақсатында бастаған.

Батиангау фестивалі

Бұл мереке Кабуайо қаласын әйгілі еткен аңызға толы Кампананг Гинтоны еске алуға арналған. Мереке әрқашан шіркеу қоңырауларының бірдей уақытта қоңырау қағуымен басталады, және Кабуайо тұрғындарының сенуінше, бұл мол өнімді шаруашылыққа әкеледі. Бес күндік фестивальдің ең қызықты бөлімдері – Кампананг Гинто шеруі, көңілді көше билері, ән сайысы, сауда көрмесі, «Мутя және Лакан нұр Кабуайо» сайысы және әсем фейерверктер.

Қалалық фестиваль

Қаубайо қаласының мерекесі әр жылдың 23 ақпанында қаланың қасиетті әулиесі, епископ және шейіт болған Поликарпқа арналып тойланады.