Эдмонтон қалалық көлік жүйесінің тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Канададағы қоғамдық көлік қызметі

Эдмонтон транзиттік қызметі (ЭТС) (бұрын Эдмонтон транзиттік жүйесі деп белгілі болған) – Канаданың Альберта провинциясындағы Эдмонтон қаласына тиесілі және оперируші қоғамдық көлік қызметі. Ол Эдмонтонның автобус және жеңіл рельстік жүйелерін басқарады. 2015 жылы жүйеде күніне шамамен 1 миллион жолаушы тасымалданды.

Тарих

Эдмонтон қалалық көлік қызметі 1908 жылдың 30 қазанында Эдмонтон радиалды темір жолы (ERR) және басқаша Эдмонтон радиалды трамвайы деген атпен жұмысын бастады. Сондай-ақ 1908 жылы ERR Strathcona Radial Tramway Company Limited компаниясын сатып алып, Солтүстік Эдмонтон және Кальдер ауылдарына қызмет көрсетуді бастады. 1912 жылға қарай жүйеден жыл сайын он миллионнан астам жолаушы пайдаланды, ал қала тағы 47 трамвай сатып алды. Қала 1930 жылы бес заманауи трамвай сатып алды, олардың ерекшелігі болаттан жасалған корпусы мен былғары орындықтары болды; бұл Эдмонтон сатып алған соңғы трамвайлар еді. Ұлы депрессия кезінде қала трамвай жүйесіне тиісінше көңіл бөлмеді, ол нашар күтімге және ескірген трамвайларға тап болды. 1951 жылдың 1 қыркүйегінде Эдмонтонның бірінші трамвайы – Эдмонтон тапсырыс берген алғашқы трамвай – арнайы қонақтарды тасымалдап, Жоғары деңгейлі көпір арқылы салтанатты «соңғы бағытты» жасады; оның жолы бойында 1000-нан астам көрермен жиналды. Келесі күні таңертең, мәртебелі тұлғалар No52 трамваймен ETS Cromdale шеберханасына қайтып келді, бұл ETS үшін трамваймен жасалған соңғы бағыт болды. Ол қалпына келтірілген үш трамвайдан басқа, Эдмонтон #1 трамвайын да пайдаланады, ол он жылдан астам уақыт бойы қала ауласында тұрды, кейін еріктілер оны қалпына келтірді, олардың көпшілігі кейінірек ERRS ұйымын құрды. Алайда, 2009 жылдың сәуірінде қалалық кеңес қаладағы күтілетін 35 миллион долларлық тапшықты азайту мақсатында троллейбус қызметін жоспарланған мерзімнен бұрын тоқтатуға шешім қабылдады. Тұрақты қызмет көрсетудің соңғы күні 2009 жылдың 2 мамыры болды. 2007 жылы қала Ванкувердің автобус операторы Coast Mountain Bus Company компаниясынан 11 айға төмен қабатты троллейбус моделін жалдап алды, гибридті дизельді автобустарға қарағанда төмен қабатты троллейбустардың артықшылықтарын сынау үшін. Эдмонтондағы уақытында автобус 6000 нөмірімен жүрді, бірақ Ванкуверге қайтарылғанда бастапқы #2242 нөміріне қайтарылды.

Қызмет

ETS Эдмонтон қаласының шегінде, Форт-Саскачеван, Спрус-Гроув және Бомонт қалаларында автобус және жеңіл рельстік көлік қызметтерін ұсынады. Сонымен қатар, ол Сент-Альберт Транзит (StAT), Форт-Саск Транзит және Страткона округінің Транзит жүйелерімен байланыс жасайды. ETS Эдмонтон халықаралық әуежайына қызмет көрсетеді, ал Leduc Transit Leduc қаласына автобуспен қызмет көрсетеді. ETS уақытталған ауысу жүйесін пайдаланады, онда қала маңындағы қосымша маршруттар транзиттік орталыққа жетеді, ал жолаушылар қала орталығына немесе университетке қатынайтын негізгі маршруттарға/жеңіл рельстік көлікке (LRT) ауыса алады. Кейбір қосымша маршруттар қала орталығынан және қала орталығына тікелей экспресс қызметін ұсынады.

LRT

ETS үш желідегі 29 стансадан тұратын 37,4 шақырымдық жеңіл рельстік жүйеге ие. Капитал желісі шамамен солтүстік-оңтүстік бағытында, Эдмонтонның солтүстік-шығысындағы Клэрвью станциясы мен оңтүстік жағындағы Century Park станциясы арасында, туннельдер мен жер үсті участаларының араласуымен жүреді. Алты станса жер астында орналасқан, ал қалған тоғыз станса жер үстіндегі жолдармен қиылысады. 2023 жылдың 4 қарашасында ашылған Долина желісі оңтүстік-шығыстағы Милл Вудс ауданынан қала орталығындағы 102 көше және 102 даңғылға дейін созылады. 2021 жылдан бастап Метро желісі Блатчфорд ауданына дейін, ал Долина желісі батысқа қарай Льюис Фермс ауданына дейін ұзартылуда. ETS жеңіл рельстік көліктердің (LRV) үш түрлі моделін пайдаланады: 1978 жылы алғашқы желі ашылған кезде пайдалануға берілген Siemens–Duewag U 2; 2008 жылы жұмысын бастаған Siemens SD 160; және тек Долина желісінде қолданылатын Bombardier/Alstom Flexity Freedom.

Автобус

2021 жылдың 25 сәуірінде Эдмонтон қалалық көлігінің (Edmonton Transit) дерлік барлық бағыттарына әсер еткен жаңа автобус желісі іске қосылды. Бұл жаңа автобус желісі бастапқыда 2020 жылдың 30 тамызында жүзеге асырылуы жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылдың 25 сәуіріне дейін кейінге шегерілді. Бұл шара шамамен 3,7 миллион доллар үнемдеуге және тұрғындар үшін салықты көтеруді кейінге қалдыруға мүмкіндік берді. Эдмонтон қаласы 2017 жылдан бастап автобус бағыттары желісін тиімдірек ету мақсатында толыққанды қайта жобалау жұмыстарын жүргізді. Қаланың әртүрлі аудандарында халыққа естірту жиналыстары өткізілді, сондай-ақ онлайн сауалнамалар арқылы жолаушылардың пікірлері жиналды. Халықпен жүргізілген жұмыстар көрсеткендей, жолаушылар жиілігі жоғары бағыттарға жету үшін көбірек қашықтыққа жүруге, бағыттардың көп болуына және олардың сиректеу жүруіне қарағанда, мүміндік білдірді. Қала 2018 жылы жаңа автобус жүйесінің соңғы нұсқасын жариялады, ол жолаушылар ағыны төмен бағыттарды қысқартып, жолаушылар саны көп аймақтардағы бағыттардың жиілігін арттырды. Жаңа жобадан кейін барлық бағыттар жүйеде бағдарлануды жеңілдету үшін қайта нөмірленді. Бағыттарды табуға көмектесетін жаңа белгілер мен материалдар әзірленді. Бағаларға қатысты өзгерістер туралы хабарлама жоқ, бірақ ETS басшысы ETS-тің қашықтыққа негізделген жүйеге көшу мүмкіндігін айтты, онда тарифтер жолаушының жүрген қашықтығына байланысты есептеледі.

Түнгі құс қызметі

2015 жылдың 6 қыркүйегінде 1, 4, 8, 9 және 512 бағыттарында түнгі қызмет басталды. 2021 жылғы автобус желісінің жаңа дизайны іске қосылғаннан кейін, түнгі (OWL) бағыттары: 2, 4, 8, 9 және 511. Бұл автобустар шамамен сағат 3:30-ға дейін немесе 4-ке дейін 30 минут сайын қатынайды. Таңғы қызмет шамамен сағат 5-те қайта басталады. 2 OWL бағыты Капитал желісінің солтүстік бөліктеріндегі түнгі қызметті ауыстырады (жеңіл рельсті көлік (LRT) түнгі уақытта тоқтағаннан кейін, Клэрвьюден Орталыққа дейін). Бұл автобустар 1993 жылдан бері жүйеге біртіндеп енгізілді. Олардың ішінде 859 дана 40 футтық (12 м) New Flyer D40LF/D40LFR/XD40/XHE40, 33 дана 60 футтық (18 м) New Flyer D60LFR/XD60 буыны бар модельдер, 60 дана 40 футтық Proterra ZX5 модельдері және 49 дана Grande West Vicinity B30A модельдері бар.

Гибридті және электрлі автобустар

Эдмонтон қаласы 2008 жылы 13 таза дизельді және гибридті автобустарды (және жаңа троллейбусты) сегіз айлық бағалауды бастады. Edmonton Transit-тің алғашқы екі дизельді-электрлі гибридті автобустары 2006 жылдың желтоқсанында пайдалануға берілді. Екі Orion автобусының ерекше дизайны мен түс схемасы оларды ETS паркінде ерекшеленуі үшін таңдалған. Автобустар Эдмонтон Транзит және Альберта Университеті гибридтік технологияны бір жылдан астам уақыт бойы кеңінен сынаған жобаның бір бөлігі болды. Автобустардың сенімділігі, өнімділігі, техникалық қызмет көрсету шығындары, отын тиімділігі, шу деңгейі және қоршаған ортаға тигізетін әсері әртүрлі ауа райы мен жол жағдайында бақыланып, бағаланды. Сонымен қатар, жолаушылардан саяхат тәжірибесі туралы сауалнама алынды. Нәтижесінде, гибридті автобустар отында 10-20% үнемдеді (ішкі жарнамаларда көрсетілген 35%-ға қарағанда). ISE New Flyer гибридтері (6003 және 6004) жиі істен шығып тұрғандықтан, бағалауға қосылмады. 2009 жылдың күзінде қызметте тек екі Orion гибриді болды. New Flyer/ISE 6003 және 6004 гибридтері 2011 жылдан бастап дизельді автобустарға айналдырылды. New Flyer/Allison 6002 автобусы жаңа мүмкіндіктермен және технологиялармен жаңартылып, ETS Platinum Bus, сондай-ақ "Painted Lady" деп аталды. 2014 жылдың көктемінде ETS төрт айлық пилоттық бағдарлама үшін толық электрлі автобусты таныстырды, ол 2014 жылдың қазан айына дейін жалғасты. Автобустар "ETS Stealth Buses" деп аталды және Build Your Dreams (BYD) Co. Ltd. компаниясынан жалға алынған. Автобустарда ақы төлеу жүйесі болмады, бірте-бірте жолаушылардан электрлі автобустар туралы пікірлер жиналды. Ақысыз болғанына қарамастан, автобустар қаланың әртүрлі бағыттарында жүріп, Эдмонтон тұрғындарына жаңа, шығарындысыз автобустың мүмкіндігін сезінуге мүмкіндік берді. Бұл сынақ автобустар қысқа уақытқа дайындалмады. 2019 жылы Эдмонтон 50 Proterra ZX5 40' E2 MAX электрлі автобусын сатып алуға қаржыландырылды, бірақ кейін бұл көрсеткіш 40 автобусқа дейін төмендетілді – бұл Канада тарихындағы электрлі автобустардың ең ірі сатып алуларының бірі. Алғашқы 21 автобус 2020 жылдың тамызында пайдалануға берілді, ал 19 автобустың екінші партиясы 2020 жылдың күзінде жеткізілуі күтілуде. ETS 2015 жылы осы модельдің қысқы сынағын жүргізіп, автобустардың көптеген бағыттарды орындай алатынын анықтады. 2021 жылы Эдмонтон Канада Инфрақұрылым Банкімен (CIB) келісімге келді, онда CIB ZEB (Zero Emission Bus) федералды бағдарламасы аясында қосымша 20 электрлі автобусты сатып алуға 14,4 миллион канад доллары (11,89 миллион АҚШ доллары) инвестициялауға міндеттенді. 2022 жылы Эдмонтон Транзит және Страткона Транзит пилоттық жоба аясында әрқайсысы бір сутегілік-электрлі гибридті автобус алды, жаңа автобустарды Эдмонтондағы Электрлік және сутегілік көліктер көрмесінде таныстырды, 24 қыркүйек, 2022 жыл. Пилоттық жоба Emissions Reduction Alberta ұйымының "Альбертаның нөлдік шығарындылар бар сутегі транзиті" (AZEHT) жобасының бөлігі болып табылады.

The City of Edmonton embarked on an eight month evaluation of 13 clean diesel and hybrid buses (and a new trolley bus) in 2008. Edmonton Transit's first two diesel electric hybrid buses went into service in December 2006. The unique design and colour scheme of the two Orion low floor buses have been chosen to enable them to 'stand out' from the rest of the ETS fleet. The buses were part of an extensive test of hybrid technology that Edmonton Transit and the University of Alberta conducted over a year. Bus reliability, performance, maintenance costs, fuel efficiency, noise generation and environmental impact were monitored and evaluated in all weather and road conditions. As well, customers were surveyed about their travel experience. Ultimately, the Hybrid buses only recorded fuel savings of 10 20% (in contrast to the 35% touted in the internal ads). In addition, the ISE New Flyer hybrids (6003 and 6004) were out of service so much that they could not be included in the evaluation. As of fall 2009, only the two Orion hybrids were in service. New Flyer/ISE hybrids 6003 and 6004 have since been converted to diesel buses as of 2011. New Flyer/Allison 6002 was revamped with new features and technology to become the ETS Platinum Bus, also referred to as the "Painted Lady". In spring 2014, ETS unveiled a full electric bus for a four month pilot program through October 2014. The buses were referred to as "ETS Stealth Buses" and were on lease from Build Your Dreams (BYD) Co. Ltd. The buses did not have a fare box, but instead were accepting customer surveys about electric buses as fare. Even without fare capacity the buses were placed on several different routes around the city to give many Edmontonians the ability to experience the new exhaust less bus. These test buses were not winterized. In 2019, Edmonton received funding to purchase 50 Proterra ZX5 40' E2 MAX electric buses, but this has since been reduced to 40 electric buses – one of the largest purchases of electric buses in Canadian history. The first 21 buses started service in August 2020, with the second batch of 19 buses being scheduled to arrive in the fall of 2020. ETS conducted winter testing of this bus model in 2015, and found that these buses could handle most of their routes. In 2021, Edmonton reached an agreement with the Canada Infrastructure Bank (CIB) which called for CIB to invest C$14.4 million (US$11.89 million) to purchase 20 additional electric buses under the ZEB (Zero Emission Bus) Federal Program. In 2022, Edmonton Transit and Strathcona Transit obtained one hydrogen electric hybrid bus for each of the two transit systems as part of a pilot project, unveiling the new buses during the Electric and Hydrogen Vehicle Expo in Edmonton, Saturday, Sept. 24, 2022. The pilot project is part of the Alberta Zero Emission Hydrogen Transit (AZEHT) project of Emissions Reduction Alberta.

Ақылды автобус

ETS-тегі жаңа мүмкіндік – «Ақылды автобустар» 2013 жылдың шілдесінен бері бірнеше бағыттарда жұмыс істеп келеді. Сынақ бағыттары: Батыс Эдмонтон сауда орталығынан қала орталығына қатынайтын 111 және Касл Даунстан университетке қатынайтын 128. Бұл жүйе барлығы 45 автобусты пайдаланды. 2014 жылдың қараша айына қарай 22 бағыт жабдықталды. Жеке компьютерлер мен мобильді құрылғылардағы автобустардың нақты уақыт режимінде келу туралы ақпарат «ETS LIVE» деп аталады, сондай-ақ «ETS Live to Go» мобильді қосымшасы да шығарылды. Қалалық кеңес 2019 және 2020 жылдары барлық автобус бағыттарында «Smartbus» жүйесін енгізуге қаржыландыруды бекітті. 2016 жылдың 4 қыркүйегіне дейін ETS автопаркіндегі барлық автобустар жоспарланған мерзімнен бұрын, «Smartbus» технологиясымен толық жабдықталды.

Арка картасы

Эдмонтон алғаш рет 2015 жылы SmartFare бағдарламасын қаржыландырды. Форт Саскачеван, Сент-Альберт және Страткона округі осы жүйеге қатысатын басқа да қалалардың қатарында. SmartFare 2021 жылдың басында іске қосылуы жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы кезінде Канада-АҚШ шекарасының жабылуына байланысты оның іске қосылуы кейінге шегерілді. 2021 жылдың 8 маусымында SmartFare төлем жүйесінің Arc деп аталатыны жарияланды. Жоғары білім беру студенттері 2021 жылдың күзінде оқу орындары карталарды шығара бастағанда Arc-ты пайдаланатын алғашқы жолаушылар болды. 500 ересек жол төлемі жасаған пайдаланушыларды қамтитын сынақ жобасы 2022 жылдың 1 қаңтарында басталды, нәтижелері 2022 жылдың наурызында қарастырылды, бірақ Arc-қа қолжетімділік сол кезде кеңейтілмеді. 2023 жылы зейнеткерлер, жастар, орта және жоғары сынып оқушылары, төмен кірісті билеттерді сатып алатын клиенттер, DATS жүргізушілері және аймақтық паратранзит қызметтерін пайдаланушылар сияқты жеңілдікпен жол төлеміне ие болатын топтар Arc-қа қол жеткізе алады. Arc карталарына күнделікті және айлық жол төлемі шектеулері кіреді; жол төлемі шегіне жеткен жиі жолаушылар сол кезеңнің қалған бөлігінде ақысыз жүре алады. 560, 561 және 565 маршруттары (Spruce Grove ішінде) 560 және 561 маршруттары (Эдмонтонға / Эдмонтоннан) 560 және 561 маршруттары + ETS Трансфер 5 және одан кіші жастағы балалар (төленген жолаушымен бірге) – тегін Нақты ақшамен төлем (6 жастан асқандарға) – $3 $6.25 N/A 10 билеттік жиынтық – N/A $56 N/A Айлық билет (18 жастан асқандарға) – N/A $135 $197 Айлық билет (6–17 жас немесе студенттерге) – N/A $100 N/A U Pass иелері үшін қосымша төлем қажет емес.

Қауіпсіздік

2007 жылдың мамыр айында Эдмонтон қалалық көлік қауіпсіздігі қызметкерлері Альберта провинциясының Бейбітшілік офицерлері туралы заңына сәйкес Бейбітшілік офицерлері болып тағайындалды. Көліктегі Бейбітшілік офицерлері провинциялық заңдар мен Эдмонтон қаласының көлік мүліктеріне қатысты ережелерді бұзғандарға айып тағайындауға құқылы. Көліктегі Бейбітшілік офицерлері тәртіпті сақтауға, тәртіпсіздіктің алдын алуға және қабылданысқа лайықты көлік пайдалануға қатысты әлеуметтік нормаларды ерікті түрде сақтауға белсенді түрде көмектеседі. Көліктегі Бейбітшілік офицерлері негізгі көлік құралы ретінде Ford Taurus және Dodge Charger полицей машиналарын пайдаланады, бірақ LRT-де де ережелерді сақтау мақсатымен патрульдік жұмыс істейді. Олар ETS көліктерінде, автобустарда, ЖЖТ және транзиттік станцияларда, тәулігіне 24 сағат, аптасына 7 күн киімде патрульдік жұмыс жүргізеді. Көктемнен күзге дейін қолайлы ауа райы болғанда Көліктегі Бейбітшілік офицерлерінің велосипедтік патрулі де белсенді жұмыс істейді. Велосипедтік патруль көлікке қарағанда кейбір аймақтарға, мысалы, LRT жолдары бойындағы велосипед жолдарына немесе жол ағдымы мен/немесе арнайы іс-шаралар өтетін аймақтарға оңайрақ жете алады. 2021 жылдың қыркүйек айында Көліктегі Бейбітшілік офицерлері тобы екі жылдық пилоттық бағдарламаны іске қосты, ол Қоғамдық қолдау көрсету көлік тобы (COTT) деп аталды. Бұл Эдмонтон қаласы мен "Бент Ароу" дәстүрлі емдеу қоғамы арасындағы серіктестік, мақсаты әлеуметтік, медициналық немесе қаржылық көмекке мұқтаж адамдарға көмек көрсету.

Бұрынғы

Strathcona Garage – бұрынғы автобус / троллейбус гаражы (1951–1986); қазір Олд Страткона фермерлік базары мен Эдмонтон радиалды темір жол қоғамының жоғары деңгейдегі көпірлік трамвай қоймасы орналасқан. Cromdale Garage – автобус қондырғысы және бұрынғы Эдмонтон радиалды темір жол троллейбусы / трамвай қоймасы; 2014 жылы бұзылған. Westwood Garage – автобус гаражы; 1961 жылы ашылды және 2020 жылдың 8 ақпанында жабылды. 2020 жылдың ақпан айында Эдмонтон қалалық кеңесі басқа он екі муниципалитетке қосылып, аймақтық транзиттік қызметтер комиссиясын (RTSC) құру мүмкіндігін зерттеуді мақұлдады. Олардың ұсынысы Ледюк округі мен Страткона округі сияқты төрт муниципалитет жобадан бас тартқаннан кейін өзгертілуге мәжбүр болды. Комиссияның алғашқы құрылысын әр мүше қауымдастықтың сайланған өкілдерінен тұратын кеңес жүргізеді және комиссияның тұңғыш бас директорымен бірлесіп, оның операциялық және жоспарлау қабілеттерін дамытуға жұмыс істейді. EMTSC 2023 жылдың басында қызмет көрсетуді бастайды. Эдмонтонның жергілікті транзиттік қызметтері мен LRT желісі олардың көлемі мен операциялық шығындарына байланысты алғашқыда комиссияға берілмейді. Комиссия кеңесі Эдмонтонның LRT желісін комиссия ресми түрде құрылғаннан кейін бес жыл өткен соң қайта қарастырады. NAIT уақытша станциясы Принцесса Елизавета даңғылының солтүстігінде, институттың бассейні мен хоккей аренасының (S) қанатының оңтүстік жағында орналасқан.

Өзен жолы

Долиналық желі Милл Вудстан Эдмонтон орталығы арқылы Льюис Фармсқа дейін 25 аялдамамен жүреді. Қазіргі LRT-ден айырмашылығы, Valley Line қала көшелерінің ортаңғы бөлігімен негізінен деңгейде өтеді және Черчилль станциясында Capital және Metro желілерімен байланысады. Милл Вудстан 102 көшесіне дейінгі 11 стансалық бөлігі, "Долиналық желі оңтүстік-шығысы" деп аталады, 2016 жылы басталып, 2023 жылы аяқталды. Оңтүстік-шығыс бөлігінің құны 1,8 миллиард доллар болды, оның ішінде 800 миллион доллары Эдмонтон қаласынан, 600 миллион доллары Альберта провинциясынан және 400 миллион доллары федералды үкіметтен қаржыландырылды. Желінің оңтүстік-шығыс бөлігін салу және пайдалану үшін Эдмонтон қаласы мен "TransEd Partners" деп аталатын жеке келісімшарт тобы арасында мемлекеттік-жекешелік серіктестік орнатылды. Жобаның екінші кезеңі, "Долиналық желі батысы" деп аталды, 2022 жылы басталды. 2020 жылы Эдмонтон қаласы "Marigold Infrastructure Partners" деп аталатын P3 компаниясын таңдап алды, ал жол бойындағы жер асты коммуникацияларын ауыстыру және жерді дайындау сияқты дайындық жұмыстары басталды. Желінің құрылысы 2022 жылдың 27 мамырында ресми түрде басталды және 2028 жылы аяқталуы күтілуде.