Кіріспе
Нью-Орлеандағы көше трамвайлары 19 ғасырдың бірінші жартысынан бері қаланың қоғамдық көлік желісінің ажырамас бөлігі болып табылады. Нью-Орлеанның ең ұзын трамвай желісі – Сент-Чарльз даңғылы желісі – әлемдегі үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне көше теміржол жүйесі. Бүгінде трамвайларды Нью-Орлеан аймақтық транзит басқармасы (RTA) басқарады. Қазіргі уақытта Нью-Орлеанда бес трамвай желісі жұмыс істеп тұр: Сент-Чарльз даңғылы желісі, Риверфронт желісі, Канал көшесі желісі (оның екі тармағы бар), және Лойола даңғылы және Рампарт/Сент-Клод желісі (бұл екеуі бір маршрут бойынша біріктіріліп жұмыс істейді). Сент-Чарльз даңғылы желісі – Нью-Орлеанның трамвай тарихында үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан жалғыз желі (дегенмен, 2005 жылдың тамызында «Катрина» даулынан кейін қызмет тоқтатылып, 2006 жылдың желтоқсанында ішінара қайта жаңғыртылды, төменде көрсетілгендей). Қалған барлық желілер 1940 жылдардың соңынан 1960 жылдардың басына дейін автобус қызметімен алмастырылды. Сақтаушылар Канал көшесіндегі трамвайларды сақтап қалуға үлкермеді, бірақ қала әкімдігін Сент-Чарльз даңғылы желісін тарихи ескерткіш мәртебесіне ие ету арқылы қорғауға көндіре алды. 20 ғасырдың соңында рельстік көлікке деген қызығушылық қайтадан арта бастады. 1988 жылы қысқа Риверфронт желісі қызмет көрсетуді бастады, ал 2004 жылы, жабылудан кейін 40 жыл өткен соң, қызмет Канал көшесіне қайта оралды. 2005 жылдың тамызында «Катрина» даулы мен бөгеттердің бұзылуынан болған су тасқыны қаланың барлық трамвай желілерін тоқтатты және көптеген трамвайлар зақымдануға ұшырады. Сол жылдың желтоқсан айында Канал көшесі желісінің бір бөлігі қалпына келтірілді, ал желінің қалған бөлігі мен Риверфронт желісі 2006 жылдың басында қайтадан іске қосылды. 2007 жылдың 23 желтоқсанында Аймақтық транзит басқармасы (RTA) Сент-Чарльз желісіндегі қызметті Наполеон даңғылынан тарихи Сент-Чарльз даңғылының соңына дейін («Ривербенд») ұзартты. 2008 жылдың 22 маусымында Оңтүстік Кэрроллтон даңғылы мен Оңтүстік Клейборн даңғылындағы желінің соңына дейін қызмет қайта жаңғыртылды. Трамвайлар көбінесе мерекелер мен маңызды спорттық іс-шараларға орай өзгертіліп, безендіріледі. Мысалы, олар әдетте Рождествоға арнап әшекейленеді.
Streetcars in New Orleans have been an integral part of the city's public transportation network since the first half of the 19th century. The longest of New Orleans' streetcar lines, the St. Charles Avenue line, is the oldest continuously operating street railway system in the world. Today, the streetcars are operated by the New Orleans Regional Transit Authority (RTA). There are currently five operating streetcar lines in New Orleans: The St. Charles Avenue Line, the Riverfront Line, the Canal Street Line (which has two branches), and the Loyola Avenue Line and Rampart/St. Claude Line (which are operated as one through routed line). The St. Charles Avenue Line is the only line that has operated continuously throughout New Orleans' streetcar history (though service was interrupted after Hurricane Katrina in August 2005 and resumed only in part in December 2006, as noted below). All other lines were replaced by bus service in the period from the late 1940s to the early 1960s. Preservationists were unable to save the streetcars on Canal Street, but were able to convince the city government to protect the St. Charles Avenue Line by granting it historic landmark status. In the later 20th century, trends began to favor rail transit again. A short Riverfront Line started service in 1988, and service returned to Canal Street in 2004, 40 years after it had been shut down. The wide destruction wrought on the city by Hurricane Katrina and subsequent floods from the levee breaches in August 2005 knocked all the streetcar lines out of operation and damaged many of the streetcars. Service on a portion of the Canal Street line was restored in December of that year, with the remainder of the line and the Riverfront line returning to service in early 2006. On December 23, 2007, the Regional Transit Authority (RTA) extended service on the St. Charles line from Napoleon Avenue to the end of historic St. Charles Avenue (the "Riverbend"). On June 22, 2008 service was restored to the end of the line at South Carrollton Avenue & South Claiborne Avenue. The streetcars are often changed or decorated for holidays and major sports events. For example, they are usually decorated for Christmas.
RTA бойынша трамвайлар
1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Нью-Орлеан қалалық көлік жүйесінің жеке басқаруы мүмкін емес екені анық болды. Салық қаржысын қабылдайтын және федералдық қаржыландыруға қол жеткізе алатын мемлекеттік орган құру қажеттілік туды. Луизиана штатының заң шығарушы органы 1979 жылы Нью-Орлеан аймақтық көлік басқармасын (RTA) құрды, ал 1983 жылы RTA жүйенің меншігін және оның жұмысын толығымен өз қолына алды. Төмендегі «Ағымдағы бағыттар» және «Желіні кеңейту жоспарлары» бөлімдеріне көңіл бөліңіз.
Катрина даулы
Сент-Чарльз-авеню желісі 2005 жылдың тамыз соңында Нью-Орлеан қаласына «Катрина» даулының келтірген зиянына салыстырмалы түрде жақсы қарсы тұрды, тек Клейборн-авеню және Канал-стриттегі желінің екі шеткі бөлігі орташа мөлшерде суға батты. Дегенмен, желдің салдарынан құлаған ағаштар Сент-Чарльз даңғылы бойындағы троллейбус сымдарының көп бөлігін қиратты, ал белсенді емес жолдардың үстіне тоқтатылған көліктер жолдың оң жағындағы бөліктерін зақымдады. 2005 жылдың қазан айының басында қаланың бұл бөлігі халқымен қайта толу басталғанда, Сент-Чарльз желісінде автобус қатынасы іске қосылды. Орталық бизнес ауданындағы Каронделет көшесі және Сент-Чарльз көшесі арқылы Канал көшесінен Ли Сырклына дейінгі бөлігі 2006 жылдың 19 желтоқсанында сағат 10:30-да жаңартты. 2007 жылдың 10 қарашасында сағат 14:00-де Ли Сырклыдан Наполеон даңғылына дейінгі қатынас жаңартты. RTA 2007 жылдың 23 желтоқсанында Сент-Чарльз даңғылының қалған бөлігінде трамвай қатынасын жаңартты. Кароллтон даңғылынан Клейборн даңғылына дейінгі желідегі қатынас 2008 жылдың 22 маусымында қайта жаңартылды. Бұл уақыт «Катрина» даулынан келген зақымды жөндеуге, сондай-ақ дауылдан бұрын жоспарланған желілерді жаңартуға қажет болды. Желіні жабық қалдырып, электр жүйесін тоқтату жаңарту жұмыстарын қауіпсіз және оңай жүргізуге мүмкіндік берді. Бірақ, жүйедегі вагондарға тиген әсері одан да маңызды болды. Көне жасыл трамвайлар топан суға ұшырамаған және зақымдалмаған Олд Кэрроллтонның бір бөлігіндегі жабық депода дауылды күтіп шықты. Алайда, жаңа қызыл вагондар (сол кезде жөндеу жұмыстары үшін Кароллтонға келген бір вагонды қоспағанда) басқа депода болды, өкінішке орай, ол суға батты, нәтижесінде барлығы қолдануға жарамсыз болды. Алғашқы бағалау бойынша, әр вагонды жаңартқанға 800 000 мен 1 000 000 доллар арасында шығын келуі мүмкін еді. 2006 жылдың желтоқсанында RTA вагонды жаңартқанға 46 миллион доллар көлемінде грант алды. Бірінші жаңартқан вагон 2009 жылдың басында пайдалануға берілуі тиіс еді. Канал-стрит желісі 2005 жылдың желтоқсанында жаңартты, онда бірнеше тарихи Сент-Чарльз желісінің жасыл вагондары судан зақымдалған қызыл вагондар жөнделгенге дейін сол жерде қызмет етуге ауыстырылды. Барлық желілерді қайта ашу қаланың қайта құрылысының басты міндеті болды. Пенсильваниядағы Бруквилл жабдық корпорациясы (BEC) қаланың көлік инфрақұрылымын толық қуатына жеткізуге көмектесу үшін Нью-Орлеанның 31 трамвайын жаңартқанға қажетті бөлшектерді жеткізу келісімшартын жеңіп алды. Трамвайлар вагондар тұрған депода бес футтан астам суға батты, сондықтан судан зақымдалған барлық электрлік компоненттерді ауыстыру қажет болды. BEC инженерлік және жобалау бөлімдері бірден осы үш жылдық жобаны іске асыруды бастады. Вагонның шассилері Saminco компаниясының жаңартылған жетегімен және TMV Control Systems компаниясының жаңа басқару жүйелерімен BEC компаниясымен қайта жаңартылды. Жаңартқан трамвайларды бояу, кузов жұмыстарын және соңғы құрастыру RTA шеберлері Кэрроллтон стансасының шеберханаларында жүргізді. 2009 жылдың наурызында Канал-стрит және Риверфронт желілерінде барлық қатынасты қамтамасыз ету үшін жеткілікті қызыл вагондар жөнделді. 2009 жылдың маусымына қарай Канал-стриттегі соңғы үш вагон жөндеуге жоспарланды. Содан кейін жеті Риверфронт вагоны жөнделді; олар 2010 жылдың басында қайтадан қызметке кірісті.
Ағымдағы желілер
Сент-Чарльз трамвай желісі 1835 жылы ашылған және үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан әлемдегі ең көне трамвай желісі болып табылады. Ол Канал көшесінен басталып, Сент-Чарльз даңғылының Оңтүстік Кэрролтон даңғылындағы соңғы аялдамасына дейін, содан кейін Оңтүстік Кэрролтон даңғылымен Кэрролтон және Клейборн қиылысындағы терминалына дейін барады. 1861 жылдан 1964 жылға дейін жұмыс істеген, кейін 2004 жылы қайта жаңартылып, қайта ашылған Канал трамвай желісі Миссисипи өзеніне жақын жерден басталып, қалалық саябақтың даңғылындағы зираттарға дейін Канал көшесінің бойымен толығымен жүреді. Бір тармақ трамвай желісі Канал көшесінен Солтүстік Кэрролтон даңғылына бұрылып, Нью-Орлеан өнер мұражайының жанындағы Эспланада даңғылындағы Сити Парк кіреберісіне жетеді. 2017 жылдың 31 шілдесінде басталып, 4 желтоқсанда аяқталған жаңа айналма терминал Зираттар тармағы үшін Канал бульварының Сити Парк даңғылынан солтүстікке қарай салынды, бұл жолаушыларға трамвайлар мен автобус желілеріне ауысуға ыңғайлы жағдай жасады. Бір айлық сынақтар мен оқулардан кейін жаңа айналма 2018 жылдың 7 қаңтарында пайдалануға берілді. Бұрынғы уақытта кейбір Канал вагондары Француз базары терминалынан Канал көшесіне дейін, содан кейін Каналдан Riverfront трассаларына өтіп жүрген. Riverfront трамвай желісі 1988 жылдың 14 қазанында ашылды және Эспланада даңғылынан басталып, Француз кварталының жиегімен, Канал көшесі арқылы Джулия көшесіндегі Конгресс орталығына дейін өзен бойымен қатар жүреді. Рампарт–Сент-Клод трамвай желісі 2013 жылдың 28 қаңтарында ашылды, ол Лойола даңғылы бойымен Нью-Орлеан орталық жолаушылар терминалынан Канал көшесіне дейін жүреді және 2016 жылдың 2 қазанында Рампарт көшесі, МакШейн алаңы және Сент-Клод даңғылы арқылы Элизиан Филдс даңғылына дейін ұзартылды. Ұзартудан бұрын ол Лойола UPT желісі деп аталып, Лойола даңғылынан бұрылып Канал көшесі бойымен өзенге дейін, ал демалыс күндері Riverfront желісінің трассаларымен Француз базарына дейін жүрген. Қазіргі таңда бұл желі енді Канал көшесі арқылы өзенге дейін жүрмейді, сондай-ақ Riverfront желісінде демалыс күндері қызмет көрсетілмейді.
Болашақтағы желілерді кеңейту
RTA Rampart St. Claude желісін St. Claude және Elysian Fields-тегі қазіргі терминалынан Пресс көшесіне дейін, сондай-ақ Елизиан Fields-тен өзенге дейін Riverfront желісімен байланысу үшін ұзартуды жоспарлап отыр. Бұл жоспарлар әзірге қаржыландырылмаған және қаржыландыруға артық шұғыл қажеттіліктер қарастырылып жатқандықтан тоқтап тұр. Клейборн даңғылының жалпы жаңаруымен бірге Пойдрас көшесінен Елисей даласына дейін созылатын N. Клейборн даңғылында трамвай желісін салу туралы ұсыныс болған. Дегенмен, бұл ұсыныс ешқашан мұқият қарастырылмағандықтан, оның іске асуы екіталай.
Қазіргі кездегі жылжымалы құрам
Сент-Чарльз авеню желісі дәстүрлі түрде 20-ғасырдың басында АҚШ-тың барлық аймақтарында кең таралған типтегі трамвайларды пайдаланған. Бұл желіде жүретін трамвайлардың көпшілігі 1920 жылдарға жататын Перли Томас машиналары. Бірақ 1890 жылдарға дейін жасалған бір ескі трамвай әлі де жұмыс істеп тұр, ол техникалық қызмет көрсету және арнайы мақсаттар үшін қолданылады. Солтүстік Америкада трамвай жүйесі бар көптеген қалалардан өзгеше, Нью-Орлеан 1930 немесе 1940 жылдары PCC трамвайларын қабылдаған жоқ, сондай-ақ 20-ғасырдың соңында ескі трамвайларды заманауи жеңіл рельсті көліктерге ауыстырмады. Нью-Орлеандықтар «троллейбус», «трамвай» немесе «жеңіл рельсті» терминдерін пайдалануды қалайды. Кароллтон ауданында RTA-ның «Кароллтон станциясы» деп аталатын трамвай депосы бар, онда қала желілерінің трамвайлары сақталады және күтіледі. Бұл кешен бір шаршы блоктан тұрады және екі ғимараттан құралған: Данте және Жаннетт көшелеріндегі ескі трамвай депосы және Уиллоу және Дублин көшелеріндегі жаңа депо. Ондағы шеберхана ескі трамвайларға қажетті кез келген бөлшекті қайта жасауға қабілетті. Бұл жаңа трамвайларды ескі трамвайлардан жарқыраған қызыл түсімен ажыратуға болады; ескі трамвайлардан айырмашылығы, олар ADA талаптарына сәйкес келеді, ал Канал Стрит трамвайларында кондиционер бар. «Катрина» дауылға дейін тарихи трамвайлар Сент-Чарльз авеню желісінде ғана, ал жаңа трамвайлар қалған екі желіде жүретін. Алайда, дауылдан кейін Сент-Чарльз желісінің рельстері мен электр сымдары зақымдалғаннан және жаңа қызыл трамвайлардың көп бөлігі бұзылғаннан кейін, ескі трамвайлар Канал Стрит және Риверфронт желілерінде, жаңа трамвайлар жөнделгенге дейін жүріп тұрды. Қайсысы жұмыс істейтін болса, соны пайдалану бірнеше жылға созылды. 2010 жылға қарай жеткілікті мөлшерде қалпына келтірілген трамвайдар қызметке қайта оралды, бұл тарихи Перли Томас трамвайларын Сент-Чарльз желісіне қайтаруға мүмкіндік берді. 2020 жылдың соңында RTA үш, кейін төрт ADA талаптарына сәйкес келетін Риверфронт трамвайларын (460, 463 нөмірлері) қайта жөндеп, Сент-Чарльз трамвай желісінде мүгедектерге арналған арба қызметін ұсынды. Олар 900 сериялы трамвайлардың сол жасыл түсімен боялды.
Сурет Моделі Өндіруші Құрылысы Қызметте Саны Салынған; Қызметте Орындық Сыйымдылығы 900 сериясы Перли А. Томас Автомобильдер Өнеркәсібі Хай-Пойнт, Солтүстік Каролина 1923–1924 1923–қазіргі уақыт 73; 35 қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр 52 457 463 сериясы 900 сериясының көшірмелері Нью-Орлеан аймақтық транзиттік басқармасы 1997 1997–қазіргі уақыт 7; 7 қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр 40 2000 сериясы 900 сериясының көшірмелері Нью-Орлеан аймақтық транзиттік басқармасы 1999, 2002–2003 1999–қазіргі уақыт 24; 24 қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр 40 #29 Ford, Bacon & Davis 1896 1896–қазіргі уақыт, бірақ толыққанды жөнделген. 1; 1 техникалық қызмет көрсету көлігі ретінде пайдаланылады 0; барлық орындықтар алынып тасталды, өйткені ол қазір техникалық қызмет көрсету көлігі ретінде пайдаланылады.
Тарихи желілер
XIX ғасырдың ортасынан XX ғасырдың басына дейін қалада ондаған желілер болды, соның ішінде: Соңғы жылдары осы атаумен трамвай желісін қайта жаңғырту туралы түрлі ұсыныстар талқыланды, бірақ Нью-Орлеан аймақтық транзиттік басқармасының (RTA) қазіргі уақытта қайта құру жоспары жоқ. Жаңа Сент-Клод желісін жанкүйерлер «Desire» желісі деп атайды, бірақ бұрынғы және кейінгі желілердің екеуі де бөлек және ерекше маршруттармен жүрді. Көптеген жылдар бойы 1906 жылы жасалған Brill фирмасының жартылай ашық трамвайы Француз базарында Desire маршрутының белгісімен қойылған, бірақ осы типтегі вагондар Desire желісінде болғандығына ешқандай дәлел жоқ. Алғашқыда ол жабық болды, кейін ашыққа шығарылып, ауа райының әсерінен тозығы жетті және 1990 жылдары Нью-Орлеан RTA-ға берілді. Қазіргі уақытта ол Кэрроллтон станциясындағы вагондар паркінде сақталып тұр. Фререт (7 қыркүйек 1924 – 1 желтоқсан 1946) – Бұрынғы Каронделет желісінің бөлігі болған рельстерден құрылған. Троллейбуспен, кейін дизельді автобуспен алмастырылды. Сент-Клод (21 ақпан 1926 – 1 қаңтар 1949) – Осы және Gentilly желілері Нью-Орлеанда ашылған соңғы екі трамвай желісі болды, ал 1988 жылдың тамызында Riverfront желісі ашылғанға дейін. Троллейбуспен, кейін дизельді автобуспен алмастырылды. Нью-Орлеан аймақтық транзиттік басқармасы (RTA) осыған ұқсас маршрутты қайта құруды жоспарлап отыр. Gentilly (21 ақпан 1926 – 17 шілде 1948) – Gentilly ескі Villere желісінен туындаған. Оның ерекшелігі – ол өтетін көшенің атымен емес, қызмет көрсеткен ауданының атымен аталуы. Бір шетінен ол Француз кварталы арқылы өтеді. Содан кейін ол Аломастерден (қазіргі Франклин) Дрюдегі соңғы станциясына дейін бұрылады. Дизельді автобуспен алмастырылды, ол кейіннен көшенің атымен Франклин деп аталды. Орлеан/Кеннер қалааралық желісі (немесе О. К. желісі) – Бұл желі 1915 және 1931 жылдар аралығында жұмыс істеді және Жаңа Орлеанды Кеннермен байланыстырды. Ол Жаңа Орлеандағы Рампарт және Канал көшелерінің қиылысынан басталып, Тулан трамвай желісімен С. Кэрроллтон және С. Клейборн көшелерінің қиылысына дейін, содан кейін қазіргі Джефферсон шоссесі бағытымен Джефферсон округі арқылы Сент-Чарльз округінің желісіне дейін, сол кезде Хансон-Сити деп аталған аймақта (қазір Кеннердің бөлігі) дейін жүрді. Бұл желі NOPSI-дің қызметі емес, бірақ ол 1920 жылдардың соңында NOPSI-дің бақылауына өтті.