Кіріспе

Финляндиялық швед тілінде сөйлейтін автор Пол Вильгельм "Вилли" Кирклунд (27 ақпан 1921, Хельсинки, Финляндия – 27 маусым 2009, Упсала) – Швецияның Упсала қаласында өмір сүрген финляндиялық швед тілінде сөйлейтін жазушы. Ол инженердің ұлы еді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде майданға қатысты. 1944 жылы Финляндиядан Швецияға көшіп, қытай, орыс, парсы тілдерін және математиканы оқыды. Сонымен қатар бағдарламашы болып жұмыс істеді. Кирклундтың көркем туындылары модернизмнің ықпалында жазылған; оның алғашқы әңгімелері сюрреализмге жақын, онда сюжеттік желі символизм арқылы жасырылады, бұл ащы ирония, кешірім және бөтендік сезімін беруге көмектеседі. Оның жазбаларының осы ерекшеліктері, сондай-ақ Кирклундтың өзінің ерекшеліктері Торгни Линдгреннің туындыларымен кейбір жағдайларда үйлеседі. Дегенмен, сюрреализмнен өзгеше, Кирклундтың шығармалары саналы және мұқият ойластырылған. Қайта-қайта кездесетін тақырыптар – мәнсіздік пен әлсіздік, онда жақсылық пен жамандық түсініксіз, кейде қасақана түсініксіз сұр аймақта қатар жүреді. Адам күнә жасау үшін тумайды; таңдау жоқ, күнә сөзсіз болады. Көп жағдайда күнә жасауға ұмтылыс байқалады, ал болашақ күнәкар оны қыңырлықпен, түсінбеушілікпен және жағдайды өзгерте алмайтын күйде бақылайды. Алайда, Кирклунд өзінің сәтсіз кейіпкерлерін үлкен мейіріммен және түсініктікпен, бірақ бақылаушының қашықтығымен бейнелеуге қол жеткізді. Ол әңгімелерінде Киелі кітаптан және антикалық дәуірден алынған классикалық мотивтерді жиі пайдаланды – құрылымдық тұрғыдан мәңгілік, бұзуға болмайтын үлгілер. Кирклунд 1950 жылдары Иранға жасаған саяхаты туралы "Тилл Таббас" (Таббасқа) атты саяхат хаттарын жазды. Оның туындылары француз, неміс, грек және фин тілдеріне аударылған. Кейбір шығармалары алғашында проза түрінде жазылып, кейін драмаға ауыстырылды.

Марапаттар мен құрметтер

1995 жылғы 2 маусымда Кирклунд Швецияның Уппсала университетінің гуманитарлық факультетінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2001 жылы ол «кіші Нобель» деп белгілі Швед академиясының Солтүстік сыйлығына ие болды.