Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі соғыс қылмыстары бойынша сот, сондай-ақ IG Farben ісі деп танылатын, Америка Құрама Штаттары Карл Краух және басқаларға қарсы, АҚШ билігі Германиядағы (Нюрнберг) оккупациялық аймағында Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін өткізген соғыс қылмыстары бойынша он екі сот ісінің бірі болды. IG Farben – нацистермен одақтасқан жеке неміс химиялық компаниясы, ол Холокост кезінде миллиондаған еуропалық еврейлерге қарсы геноцидті жүзеге асыру үшін пайдаланылған Циклон-В газын өндірді. Он екі сот процесі Халықаралық әскери трибуналдың емес, АҚШ әскери соттарының алдында өтті, бірақ сот сарайындағы бірдей залдарда өткізілді. АҚШ-тың он екі соты жиынтығында «Соңғы Нюрнберг соттары» немесе, формальды түрде, «Нюрнберг әскери трибуналдары алдындағы соғыс қылмыскерлерінің соттары» (NMT) деп белгілі. IG Farben ісі – нацистік Германияның жетекші өнеркәсіпшілерін нацистік режим кезіндегі қылмыстары үшін соттаған үш іс-шараның екіншісі болды (қалған екі іс – Флик және Крупп істері). Бұл істің айыпталушылары IG Farben компаниясының директорлары болды, ол Германияның ірі химиялық компаниялар конгломераты еді. Компания Бірінші дүниежүзілік соғыста маңызды рөл атқарды, азотты бекіту үшін Хабер-Бош процесін әзірлеу арқасында Германия Чилиден нитрат импортын тоқтатуға қарамастан, синтетикалық нитрат өндіріп, азотты ауыл шаруашылығы тыңайтқыштары үшін өңдеуге мүмкіндік алды. (Нитрат – оқ-дәрі, динамит немесе ТНТ сияқты жарылғыш заттар жасау үшін маңызды компонент). Екінші дүниежүзілік соғыста Degesch (IG Farben-нің 42,5 пайызына ие) нацистік жойқын лагерьлерінде қолданылған Zyklon B улы газының сауда белгісіне ие болды. IG Farben сонымен қатар көмірден бензин мен резеңке синтездеу процестерін әзірледі, осылайша Германияның барлық ірі мұнай кен орындарынан үзіліп қалған күйінде де соғыс жүргізу қабілетіне үлкен үлес қосты. Айыптаулар агрессивті соғысқа дайындалуға, сондай-ақ құл еңбегі мен тонауға қатысты болды. VI әскери трибунал алдында өткен сотта төрағалық еткен судья – Индиана Жоғарғы Сотының бұрынғы төрағасы Кертис Гровер Шейк, ал судьялар құрамында Солтүстік Дакотадан Джеймс Моррис, Луизиана мемлекеттік университетінің құқық мектебінің деканы Пол М. Хеберт және Индианадан келген адвокат, судья Шейктің досы Кларенс Ф. Меррелл (қосымша судья) болды. Прокуратураның бас кеңесшісі – Телфорд Тейлор. Айыптау қағазы 1947 жылдың 3 мамырында жарияланды, ал сот 1947 жылдың 27 тамызынан 1948 жылдың 30 шілдесіне дейін жалғасты. Сотталған 24 айыпталушының 13-і айыптау актісінің бірін немесе бірнеше баптары бойынша кінәлі деп танылды және бір жарым жылдан сегіз жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырылды, оның ішінде бұрын өткізілген мерзім де ескерілді; 10 айыпталушы барлық айыптардан ақталды. Макс Брюггеман (Фарбеннің бас заң кеңесшісі) 1947 жылдың 9 қыркүйегінде денсаулығына байланысты соттан шығарылып, оның ісі тоқтатылды.
The United States of America vs. Carl Krauch, et al., also known as the IG Farben Trial, was the sixth of the twelve trials for war crimes the U. S. authorities held in their occupation zone in Germany (Nuremberg) after the end of World War II. IG Farben was the private German chemicals company allied with the Nazis that manufactured the Zyklon B gas used to commit genocide against millions of European Jews in the Holocaust. The twelve trials were all held before U. S. military courts, not before the International Military Tribunal, but took place in the same rooms at the Palace of Justice. The twelve U. S. trials are collectively known as the "Subsequent Nuremberg Trials" or, more formally, as the "Trials of War Criminals before the Nuremberg Military Tribunals" (NMT). The IG Farben Trial was the second of three trials of leading industrialists of Nazi Germany for their conduct during the Nazi regime. (The two other industrialist trials were the Flick Trial and the Krupp Trial.) The defendants in this case had all been directors of IG Farben, a large German conglomerate of chemical firms. The company had been a major factor already in World War I, when their development of the Haber–Bosch process for nitrogen fixation compensated for Germany's being cut off from the Chilean nitrate trade and allowed IG Farben to produce synthetic nitrate and extract and process nitrogen for use in agricultural fertilizer. (Nitrate is an important component for the fabrication of explosives such as gunpowder, dynamite or TNT.) In World War II, Degesch (42.5 per cent owned by IG Farben) was the trademark holder of Zyklon B, the poison gas used at some Nazi extermination camps. IG Farben also developed processes for synthesizing gasoline and rubber from coal, and thereby contributed much to Germany's ability to wage a war despite having been cut off from all major oil fields. The charges consequently centered on preparing to wage an aggressive war, but also on slave labor and plundering. The judges in this case, heard before Military Tribunal VI, were Curtis Grover Shake (presiding judge), former Chief Judge of the Indiana Supreme Court; James Morris from North Dakota; Paul M. Hebert, dean of the Law School of Louisiana State University; and Clarence F. Merrell, a lawyer from Indiana, and friend of Judge Shake, as an alternate judge. The Chief of Counsel for the Prosecution was Telford Taylor. The indictment was filed on May 3, 1947; the trial lasted from August 27, 1947, until July 30, 1948. Of the 24 defendants arraigned, 13 were found guilty on one or the other counts of the indictment and sentenced to prison terms ranging from one and one half to eight years, including time already served; 10 defendants were acquitted of all charges. Max Brüggemann (Farben's chief legal advisor) was removed from the trial and his case discontinued on September 9, 1947, due to medical reasons.
Қылмыстық іс
Басқа елдерге шабуыл жасау соғыстарын жоспарлау, дайындау, бастау және жүргізу. Аустрия, Чехословакия, Польша, Норвегия, Франция және Ресейдегі зауыттарды тонау және талан-тараж жасау арқылы соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар. Тұтқынға алынған елдерде концлагерь тұтқындары мен азаматтарды құлдыққа түсіру және оларды құлдық жұмысына алыпсатарлық ауқымда жер аударуға қатысу, соғыс тұтқындарын жаман күту, қорқыту, азаптау және өлтіру арқылы соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар. Қылмыстық ұйымға мүшелік – СС. 1, 2 және 3-тармақтарда аталған қылмыстарды жасауға жасалған сөз байласудың жетекшілері ретінде әрекет ету. Барлық айыпталушыларға 1, 2, 3 және 5-ші айыптар тағылды. Тек Кристиан Шнайдер, Генрих Бютефиш және Эрих фон дер Хейде 4-ші айып бойынша – «СС-ке мүшелік» – деп айыпталды. Бұрын СС-ті ІМТ қылмыстық ұйым деп жариялаған еді. Прокуратураның компанияның Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияны қайта қаруландыруға қатысқандығын көрсеткен көптеген дәлелдерге қарамастан, трибунал агрессивтік соғысқа дайындалу және осы мақсатта сөз байласу жасау туралы айыптауларды жоққа шығарды. Үшінші айып бойынша («құлдық еңбек») сот «айыпталушыларға «қажеттілік» қорғанысын пайдалануға рұқсат берді» (Телфорд Тейлор, «Нюрнберг соғыс қылмыстары туралы сот процестері»; Халықаралық келісім, № 450, 1949 жылғы сәуір). Тек Аушвицте, IG Farben концентрациялық лагерьдің жанында тұтқындарды құл жұмысшы ретінде пайдалану ниетімен зауыт салған жағдайда, трибунал IG Farben өз бастамасымен әрекет еткенін дәлелдеу үшін жеткілікті дәлелдер бар деп тапты. Трибунал айыпталушыларды тек осы бір іс бойынша ғана жауапты деп шешті. Судья Хеберт «қажеттілік» қорғанысы қолданылмауын және барлық айыпталушылар айыптаудың 3-тармағы бойынша кінәлі деп танылуы керек екенін дәлелдеген қарсы пікір білдірді. Ол былай деді: «Фарбен» компаниясы ынталы түрде ынтымақтастық жасады және жұмыс күшінің әрбір жаңа көзін қуана пайдаланды. Адам құқықтарын ескермеу осы сотталушыларды тоқтатпады. Үшінші рейхтің құл еңбегін пайдаланумен ерікті түрде ынтымақтастық жасау – бүкіл «Фарбен» ұйымына сіңген корпоративтік саясат мәселесі болды. Ол «Фарбен» басқармасының басқа зауыттарының менеджерлерін және корпоративтік саясатты қалыптастыруға саналы түрде қатысқандардың барлығын қамтиды. Судья Хеберт 1948 жылғы 28 желтоқсанда, сот шешімінен шамамен 5 ай өткен соң, өз мәлімдемесін жариялады.
the record shows that Farben willingly cooperated and gladly utilized each new source of manpower as it developed. Disregard of basic human rights did not deter these defendants. Willing cooperation with the slave labor utilization of the Third Reich was a matter of corporate policy that permeated the whole Farben organization For this reason, criminal responsibility goes beyond the actual immediate participants at Auschwitz. It includes other Farben Vorstand plant managers and embraces all who knowingly participated in the shaping of the corporate policy. Judge Hebert filed his statement on December 28, 1948, nearly 5 months after the judgement.