Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекиядағы еврей тарихының бір қыры
Aspect of Jewish history
Грекиядағы еврейлердің тарихы кем дегенде б.з.д. IV ғасырға дейін жетеді. Грекияны мекендеген ең көне және ерекше еврей тобы – романиоттар, сондай-ақ «грек еврейлері» деп те аталады. «Грек еврейі» термині негізінен қазіргі Грекия аймағында тұратын немесе сол жерде туған кез келген еврейге қолданылады. Романиоттардан басқа, Грекия мен көршілес аймандарда, грек халқы көп тұратын жерлерде тарихи қауымдастықтарда өмір сүрген ерекше еврей халқы болды. Грекияда сефард еврейлерінің көп саны болды және ол сефард өмірінің тарихи орталығы есептеледі; Грекияның Македониясындағы Салоника қаласы «Израильдің анасы» деп аталды. Грек еврейлері христиан дінінің алғашқы дамуында маңызды рөл атқарды және Византия империясы мен Осман Грекиясы кезеңінде білім мен сауданың орталығы болды. Грекияны жеңіп алып, Оккупациялық державалар басып кіргеннен кейін Холокост кезінде зор қиындықтарға тап болды. Гректер оларды қорғауға тырысқанына қарамастан, Болгария басып алған аймақтан Треблинка жойқын лагеріне шамамен 4000 еврей депортацияланды. Холокосттан кейін аман қалғандардың көп бөлігі Израильге немесе АҚШ-қа эмиграциялады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша Грекиядағы еврей қауымы 10,8 миллион халқының шамамен 6000 адамынан тұрады, олар негізінен Афина, Салоника, Лариса, Волос, Халкис, Иоаннина, Трикала, Корфу және Криттегі жұмыс істейтін синагогларда шоғырланған, ал Кавала мен Родос аралдарында өте аз қалды. Грек еврейлері бүгінде христиан гректерімен «үйлесімді және тату өмір сүреді» дейді Грекия еврей мұражайының грек комитетінің төрағасы Джорго Ромайо, сонымен қатар басқа гректермен және әлемдегі еврейлермен бірлесіп Грекиядағы антисемитизмнің кез келген көтерілісіне қарсы күресуде. Қазіргі уақытта Грекия еврей қауымы елде Холокост мұражайын құруға үлкен күш жұмсап жатыр. Аушвиц КЗ-де грек еврейлерінің Холокостына арналған тұрақты павильон орнатылатын болады. 2016 жылдың қараша айында Грекия еврей қауымдастығының президенті және делегациясы грек саясаткерлерімен кездесіп, Салоника еврей қауымының мұрағатын Мәскеуден қайтару туралы талаптарын қолдауларын сұрады. Тәуелсіз кандидат Мұса Елисаф, 65 жастағы дәрігер Грекиядағы алғашқы еврей мэрі болып саналады. Ол 2019 жылдың маусым айында сайланды.
The history of the Jews in Greece can be traced back to at least the fourth century BCE. The oldest and the most characteristic Jewish group that has inhabited Greece are the Romaniotes, also known as "Greek Jews." The term "Greek Jew" is predominantly used for any Jew that lives in or originates from the modern region of Greece. Aside from the Romaniotes, a distinct Jewish population that historically lived in communities throughout Greece and neighboring areas with large Greek populations, Greece had a large population of Sephardi Jews, and is a historical center of Sephardic life; the city of Salonica or Thessaloniki, in Greek Macedonia, was called the "Mother of Israel." Greek Jews played an important role in the early development of Christianity, and became a source of education and commerce for the Byzantine Empire and throughout the period of Ottoman Greece, until suffering devastation in the Holocaust after Greece was conquered and occupied by the Axis powers. Despite efforts by Greeks to protect them, some 4,000 Jews were deported from the Bulgarian occupation zone to the Treblinka extermination camp. In the aftermath of the Holocaust, a large percentage of the surviving community emigrated to Israel or the United States. as of 2019 the Jewish community in Greece amounts to about 6,000 people out of a population of 10.8 million, concentrated mainly in Athens, Thessaloniki (or Salonika in Judeo Spanish), Larissa, Volos, Chalkis, Ioannina, Trikala, Corfu and a functioning synagogue on Crete, while very few remain in Kavala and Rhodes. Greek Jews today largely "live side by side in harmony" with Christian Greeks, according to Giorgo Romaio, president of the Greek Committee for the Jewish Museum of Greece, while nevertheless continuing to work with other Greeks, and Jews worldwide, to combat any rise of anti Semitism in Greece. Currently the Jewish community of Greece makes great efforts to establish a Holocaust museum in the country. A permanent pavilion about the Holocaust of Greek Jews in KZ Auschwitz shall be installed. A delegation and the president of the Jewish communities of Greece met in November 2016 with Greek politicians and asked them for support in their demand to get back the community archives of the Jewish community of Thessaloniki from Moscow. Independent candidate Moses Elisaf, a 65 year old doctor is believed to be the first Jew elected mayor in Greece. He was elected in June 2019.
Романиялықтар
Романот яһудилері қазіргі Грекия аумағында 2000 жылдан астам уақыттан бері өмір сүріп келеді. Олардың тарихи тілі грек тілінің диалектісі – еван тілі болған, бірақ еван тілінде сөйлейтін адамдар қазірде жоқ; бүгінгі грек романоттары грек тілінде сөйлейді. Ірі қауымдар Иоаннина, Фивы, Халкида, Корфу, Арта, Коринф және Лесбос, Хиос, Самос, Родос және Кипр аралдарында орналасқан. Романоттар тарихи тұрғыдан сефардтардан ерекшеленеді, олардың бір бөлігі 1492 жылы Испаниядан еврейлер қуылғаннан кейін Грекияға қоныстанған. Сефард мәдениетіне сіңбеген, қалған ең ірі романот қауымы – Иоаннина романоттарының көп бөлігі Холокост кезінде қаза болды. Бүгінде Иоаннинада 35 романот өкілі бар.
Romaniote Jews have lived in the territory of today's Greece for more than 2000 years. Their historic language was Yevanic, a dialect of the Greek language, but Yevanic has no surviving speakers recorded; today's Greek Romaniotes speak Greek. Large communities were located in Ioannina, Thebes, Chalcis, Corfu, Arta, Corinth and on the islands of Lesbos, Chios, Samos, Rhodes, and Cyprus, among others. The Romaniotes are historically distinct from the Sephardim, some of whom settled in Greece after the 1492 expulsion of the Jews from Spain. All but a small number of the Romaniotes of Ioannina, the largest remaining Romaniote community not assimilated into Sephardic culture, were killed in the Holocaust. Ioannina today has 35 living Romaniotes.
Грекиядағы сефардтар
Грекиядағы яһудилердің көпшілігі сефардтар болып табылады, олардың ата-бабалары Испания, Португалия және Италиядан кеткен. Олар негізінен Салоника сияқты қалаларда қоныстанды, ол кейін "Израильдің анасы" деп аталды. Грек сефардтарының дәстүрлі тілі – еврей испан тілі, Холокостқа дейін бұл қауым "Осман, Балқан және испандық әсерлердің бірегей үйлесімі" болды және білім деңгейімен танымал болды. Сефард зерттеулерін және мәдениетін дамыту қоры Салоникадағы сефард қауымын "әлемдегі ең маңызды қауымдардың бірі" деп атайды. Эдмунд Веккенштедт Ганимедті семит деп санайды, оның бауырлары Илус пен Ассарактың да семит екені сөзсіз. Иосиф Флавийдің (Contra Apionem, I, 176–183) сөзіне қарағанда, грек жазушысы грекшеленген яһуди туралы ең алғашқы айту грек тарихшысы Клеарх Солидің "De Somno" (қазір сақталмаған) еңбегінде кездеседі. Мұнда Клеарх Аристотельдің (б.з.д. 4 ғасырда өмір сүрген) Кіші Азиядағы грек тілін жақсы білетін яһудимен кездесуін сипаттайды:
The majority of the Jews in Greece are Sephardim whose ancestors had left Spain, Portugal and Italy. They largely settled in cities such as Thessaloniki, the city which was to be named "Mother of Israel" in the years to come. The traditional language of Greek Sephardim was Judeo Spanish, and, until the Holocaust, the community "was a unique blend of Ottoman, Balkan and Hispanic influences", well known for its level of education. The Foundation for the Advancement of Sephardic Studies and Culture calls Thessaloniki's Sephardic community "indisputably one of the most important ones in the world." According to Edmund Veckenstedt, Ganymede was a Semite, as his brothers Ilus and Assarakos were no doubt. According to Josephus (Contra Apionem, I, 176–183), an even earlier mention of a Hellenized Jew by a Greek writer was to be found in the work "De Somno" (not extant) by the Greek historian Clearchus of Soli. Here Clearchus describes the meeting between Aristotle (who lived in the 4th century BCE) and a Jew in Asia Minor, who was fluent in Greek language and thought:
"Аристотель: «Бұл адам Коэле Сириясының (қазіргі Ливан) яһудиі еді. Бұл яһудилер үнді философтарынан тараған және үндістер оларды Калани деп атаған. Бұл кісі көптеген достарды қабылдап, ішкі аймақтан жағалауға қарай жол тартқан еді. Ол грек тілінде ғана емес, грек рухында да сөйлей білді. Азияда болған кезімде ол да мен сияқты сол жерлерге барып, білімімізді сынау үшін менімен және басқа да ғалымдармен әңгімелесуге келді. Бірақ ол көптеген білімді адамдармен жақын қарым-қатынаста болғандықтан, керісінше, бізге өзінен бір нәрсе үйретті». Археологтар Грекияда ежелгі синагогаларды тапты, оның ішінде Афина Агорасындағы синагога және б.з.д. 2 ғасырға жататын Делос синагогасы. Грек яһудилері грек тарихында маңызды рөл атқарды, христиан дінінің алғашқы кезеңдерінен бастап Византия империясы мен Осман Грекиясы арқылы, Грекияның Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияның қол астына өткеннен кейін қауымның трагикалық құрылуына дейін.
"'Well', said Aristotle, [ ] 'the man was a Jew of Coele Syria (modern Lebanon). These Jews were derived from the Indian philosophers, and were called by the Indians Kalani. Now this man, who entertained a large circle of friends and was on his way from the interior to the coast, not only spoke Greek but had the soul of a Greek. During my stay in Asia, he visited the same places as I did, and came to converse with me and some other scholars, to test our learning. But as one who had been intimate with many cultivated persons, it was rather he who imparted to us something of his own.'" Archaeologists have discovered ancient synagogues in Greece, including the Synagogue in the Agora of Athens and the Delos Synagogue, dating to the 2nd century BCE. Greek Jews played an important role in Greek history, from the early History of Christianity, through the Byzantine Empire and Ottoman Greece, until the tragic near destruction of the community after Greece fell to Nazi Germany in World War II.
Эллиндік кезең
Ұлы Ескендірдің басшылығымен Македония империясы б.з.д. 332 жылы Яһуда патшалығын басып алды. Бұл Кирдің бабылдықтарды жаулап алғаннан бері осы аумақты иеленген парсы империясын жеңді. Александр қайтыс болғаннан кейін Диадохи соғыстары аймақтың билігін тез өзгертуге әкелді, өйткені Александрдың мұрагерлері парсы аумақтарын бақылау үшін шайқасты. Ақырында бұл аймақты Птолемей әулеті басқара бастады, ал аймақ еллиндікке айналды. Александриядағы яһудилер «грек және яһуди мәдениетінің бірегей үйлесімін» жасады, ал Иерусалимдегі яһудилер консервативті және грекшіл топтарға бөлінді. Еллиндік бірігудің грек империясының бір бөлігі болған яһудилерге әсерімен бірге, Карен Армстронг Александрдың өлімі мен б.з.д. 2 ғасырдың арасындағы кезеңнің тұрақсыздығы яһудилердің мессианизмнің қайта жандануына әкелді деп санайды.
The Macedonian empire under Alexander the Great conquered the former Kingdom of Judah in 332 BC, defeating the Persian empire which had held the territory since Cyrus' conquest of the Babylonians. After Alexander's death, the Wars of the Diadochi led to the territory changing rulership rapidly as Alexander's successors fought over control over the Persian territories. The region eventually came to be controlled by the Ptolemaic dynasty, and the area became increasingly Hellenistic. The Jews of Alexandria created a "unique fusion of Greek and Jewish culture", while the Jews of Jerusalem were divided between conservative and pro Hellene factions. Along with the influence of this Hellenistic fusion on the Jews who had found themselves part of a Greek empire, Karen Armstrong argues that the turbulence of the period between the death of Alexander and the 2nd century BCE led to a resurgence of Jewish messianism,
Товия бен Элиезер (טוביה בן אליעזר), 11 ғасырдың талмудист және ақыны, Кастория қаласында жұмыс істеді және өмір сүрді. Ол Лехах Товтың, Бес кітапқа (Пятикнижие) және Бес Мегилотқа арналған мидрашалық түсініктемелердің, сондай-ақ кейбір өлеңдердің авторы. Грекияда ашкеназдық яһудилердің алғашқы қонысы 1376 жылы болды, бұл 15 ғасырда яһудилерді қудалаудан қашу үшін Венгрия мен Германиядан ашкеназдық иммиграцияның басталуын білдірді. Франция мен Венециядан еврей иммигранттары да Грекияға келіп, Салоникада жаңа еврей қауымдастарын құрды.
Tobiah ben Eliezer (טוביה בן אליעזר), a Talmudist and poet of the 11th century, worked and lived in the city of Kastoria. He is the author of the Lekach Tov, a midrashic commentary on the Pentateuch and the Five Megillot and also of some poems. The first settlement of Ashkenazi Jews in Greece occurred in 1376, heralding an Ashkenazi immigration from Hungary and Germany to avoid the persecution of Jews throughout the 15th century. Jewish immigrants from France and Venice also arrived in Greece, and created new Jewish communities in Thessaloniki.
Осман империясы
Грекия 15 ғасырдың ортасынан бастап, 1832 жылы аяқталған грек Тәуелсіздік соғысына дейін, содан кейін 1913 жылы Бірінші Балқан соғысына дейін Осман империясының билігінде болды. Осы кезеңде Балқандағы еврей өмірінің орталығы Салоника, яки Салоники қаласы болды. Салониканың сефардтары Османдық яничарлардың эксклюзивті тігіншілері болып, Балқандағы сауда арқылы экономикалық өркендеуге қол жеткізді. Испаниядан қуылғаннан кейін, тағы он бес-жиырма мың сефард Салоникаға қоныстанды. Яһудилік виртуалды кітапхана былай деп мәлімдейді: «Грекия испан инквизициясы мен Еуропадағы басқа да қуғын-сүргіндерден қашқан еврейлер үшін діни төзімділікке есік жапқан пана болды. Османдықтар еврейлерді олардың экономиканы жақсартуына байланысты ынталанды. Еврейлер әкімшілік лауазымдарда қызмет етіп, империяның барлық аймақтарындағы интеллектуалдық және саудалық өмірде маңызды рөл атқарды». Осы көшіп келгендер қаланың алғашқы баспаханасын құрды, ал қала сауда мен білім орталығы ретінде танылды. 1523 жылы Константинопольдік еврейлер Венецияда «Махзор Румынияның» алғашқы басылған нұсқасын жариялады, ол Византия империясынан шыққан еврейлердің минхагын қамтиды. Бұл минхаг, еуропалық ең ежелгі дұғалық рәсімдердің бірі болып саналады. 1547 жылы Константинопольде жарық көрген Киелі кітаптың көптілдік нұсқасында еврей мәтіні беттің ортасында орналасқан, бір жағында еврей-испан тіліндегі аударма, екінші жағында – еврей-грек тіліндегі аудармасы бар. Португалдық марандық еврей Жозеф Наси 1566-1579 жылдар аралығында Архипелаг герцогы болып тағайындалды. Алайда, 19 ғасырдың ортасында грек еврейлерінің өмірінде өзгерістер орын алды. 1826 жылы яничарлар жойылды, ал дәстүрлі сауда жолдары Еуропаның ірі державаларының ықпалына түсті. Салоникадағы сефардтардың саны жиырма бес-отыз мыңға жетті, бұл ресурстардың тапшылығына, өрттерге және санитарлық проблемаларға әкелді. Ғасырдың соңында жағдай жақсарды, өйткені Сефард қауымдастығының саудалық көшбасшылары, әсіресе Аллатини отбасы, Еуропаның қалған бөлігімен жаңа сауда мүмкіндіктерін пайдаланды. Тарихшы Миша Гленнидің сөзіне сүйенсек, Салоника империядағы жалғыз қала болды, онда кейбір еврейлер «саяси және экономикалық билігін нығайту үшін христиан халқына қарсы зорлық-зомбылық қолданды», еврей саудагерлері грек және славян саудагерлеріне есіктерін жауып, қарсыластарын физикалық қорқытуға ұшыратты. Сонымен қатар, ғасырдың соңында Батыстан келген иммигранттармен бірге антисемитизмнің жаңа толқыны Салоникадағы еврейлерді грек және армяндықтардың қудалауына ұшыратты. 1900 жылдардың басына дейін Салоникадағы еврей қауымы қала халқының жартысынан астам құрады. Еврейлердің қалаға тигізген әсерінің нәтижесінде, Салониканың еврей емес тұрғындарының көпшілігі сефардтардың тілі – еврей-испан тілінде сөйледі, ал қала, әсіресе сенбі күндері, еврейлердің демалыс күні, іс жүзінде тоқтап қалатын, сондықтан оны «Шағын Иерусалим» деп атады.
Greece was ruled by the Ottoman Empire from the mid 15th century, until the conclusion of first the Greek War of Independence ending in 1832, and then the First Balkan War in 1913. During this period, the centre of Jewish life in the Balkans was Salonica or Thessaloniki. The Sephardim of Thessaloniki were the exclusive tailors for the Ottoman Janissaries, and enjoyed economic prosperity through commercial trading in the Balkans. After their expulsion from Spain, between fifteen and twenty thousand more Sephardim settled in Thessaloniki. According to the Jewish Virtual Library: "Greece became a haven of religious tolerance for Jews fleeing the Spanish Inquisition and other persecution in Europe. The Ottomans welcomed the Jews because they improved the economy. Jews occupied administrative posts and played an important role in intellectual and commercial life throughout the empire." These immigrants established the city's first printing press, and the city became known as a centre for commerce and learning. In the year 1523 the first printed edition of the Mahzor Romania was published in Venice, by Constantinopolitan Jews which contains the Minhag of the Jews from the Byzantine empire. This Minhag represents probably the oldest European Prayer rite. A polyglot edition of the Bible published in Constantinople in 1547 has the Hebrew text in the middle of the page, with a Judaeo Spanish translation on one side and a Yevanic translation on the other. Joseph Nasi a Portuguese Marrano Jew was appointed as the Duke of Archipelago for the years 1566–1579. The middle of the 19th century, however, brought a change to Greek Jewish life. The Janissaries had been destroyed in 1826, and traditional commercial routes were being encroached upon by the Great Powers of Europe. The Sephardic population of Thessaloniki had risen to between twenty five and thirty thousand members, leading to scarcity of resources, fires and hygiene problems. The end of the century saw great improvements, as the mercantile leadership of the Sephardic community, particularly the Allatini family, took advantage of new trade opportunities with the rest of Europe. According to historian Misha Glenny, Thessaloniki was the only city in the Empire where some Jews "employed violence against the Christian population as a means of consolidating their political and economic power", as traders from the Jewish population closed their doors to traders from the Greek and Slav populations and physically intimidated their rivals. With the importation of modern anti Semitism with immigrants from the West later in the century, moreover, some of Thessaloniki's Jews soon became the target of Greek and Armenian pogroms. Thessaloniki's Jewish community comprised more than half of the city's population until the early 1900s. As a result of the Jewish influence on the city, many non Jewish inhabitants of Thessaloniki spoke Judeo Spanish, the language of the Sephardic Jews, and the city virtually shut down on Saturday, the Jewish Sabbath, given it sometimes the name of 'Little Jerusalem."
Тәуелсіз Грекия
Жалпы алғанда, Осман империясына адал болған Оңтүстік Грекия еврейлері Грекияның Тәуелсіздік соғысына жағымсыз қарайды; сондықтан олар көбінесе революционерлердің нысанасына айналды. Салоникадағы Осман билігі 1912 жылы, Бірінші Балқан соғысының соңғы күндері грек әскері қалаға кірген кезде аяқталды. Соғысқа дейін Балқан одағы Салониканың мәртебесін шешпеген еді, және Гленни қаладағы көпшілік еврей халқының бір бөлігі қала Болгарияның бақылауында қалуы мүмкін деп үміттенеді деп жазады. Болгарияның бақылауы қаланы ұлттық сауда желісінің алдына шығаратын болса, грек бақылауы белгілі бір әлеуметтік топтар мен этникалық топтар үшін Салониканың Балқан ауылдық саудасының орталығы ретіндегі орнына әсер етуі мүмкін еді. 1913 жылы гректер қаланы басып алғаннан кейін Салоника еврейлері түріктермен ынтымақтасқандықтары және сатқындық жасағандары үшін айыпталды, грек әскері мен жергілікті тұрғындар тарапынан қысымға ұшырады. Осы қысым туралы әлемдік баспасөзде кеңінен жарияланғаннан кейін Венизелос үкіметі антисемиттік әрекеттерге қарсы бірқатар шаралар қабылдады. Бірақ азаттыққа қол жеткізгеннен кейін грек үкіметі қаланың еврей қауымдастығының қолдауын алды. Кейін, 1936 жылы Метаксас режимі орнатылды, ол фашистік сипатына қарамастан, жалпы алғанда еврейлерге қатысты жаулық танытпады, грек мемлекетінің еврей қауымдастығына қатысты ұстанымы одан да жақсарды.
In general loyal to the Ottoman Empire, the Jews of southern Greece did not have a positive stance towards the Greek War of Independence; so often they became also targets by the revolutionaries. The Ottoman rule in Thessaloniki ended much later, in 1912, as Greek soldiers entered the city in the last days of the First Balkan War. Thessaloniki's status had not been decided by the Balkan Alliance before the war, and Glenny writes that some amongst the city's majority Jewish population at first hoped that the city might be controlled by Bulgaria. Bulgarian control would keep the city at the forefront of a national trade network, while Greek control might affect, for those of certain social classes and across ethnic groups, Thessaloniki's position as the destination of Balkan village trading. After the city was conquered by the Greeks in 1913, Thessaloniki Jews were accused of cooperating with the Turks and being traitors, and were subjected to pressure from the Greek army and local Greeks. As a result of the intense coverage of these pressures in the world press, the Venizelos government took a series of measures against antisemitic actions. After liberation, however, the Greek government won the support of the city's Jewish community,
Later, with the establishment in 1936 of the Metaxas regime, which was not typically hostile to Jews in general despite its fascist character, the stance of the Greek State towards the Jewish community was further improved.
Соғыстан кейінгі қоғам
Соғыстан кейін көптеген грек яһудилері Израильге эмиграциялады. 1949 жылдың тамызында Грекия үкіметі әскери жасқа толған яһудилерге Грекия азаматтығынан бас тартып, ешқашан қайтып келмеймін деп уәде беріп, отбасыларын алып Израильге кетуге рұқсат беретінін жариялады. Израильге көшіп келген грек яһудилері Цур Моше сияқты бірнеше ауылдар құрды, ал көптегендері Флорентин, Тель-Авив және Яффа порты маңында қоныстанды. Кейбіреулері АҚШ, Канада және Австралияға эмиграциялады. Грекия соғыстан кейін Еуропада еврей қауымына нацистер Холокост кезінде және соғыста қарсылық көрсетушілер ретінде өлтірген еврейлердің мүлкін қайтарып берген алғашқы ел болды, бұл қауымдардың қайта құрылуына мүмкіндік берді. Грецияда еврейлердің аз ғана бөлігі әлі де тұрып жатыр. Афина мен Салоникада қауымдар бар. Грекияның мемлекеттік қарыз дағдарысынан кейін қауым азаматтарының саны азайып кетті. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Грецияда шамамен 5000 еврей тұрады, олардың көп бөлігі Афинада (2500), ал Салоникада 1000-нан азырақ. Грек еврей қауымы дәстүрлі түрде Еуропалық бағытталған. Салониканың маңызды еврей тарихы мен қазіргі жағдайына байланысты Аристотель университеті 2014 жылы Салоника еврей қауымымен бірлесіп Еврей тану факультетін қайта ашуды жоспарлады. Бұрынғы еврей факультеті 80 жыл бұрын грек диктаторы Иоаннис Метаксас тарапынан жабылған болатын. Бұл жаңа факультет 2015 жылдың қазан айында Философия факультетінің жетекші профессоры Георгиос Антониу басшылығымен жұмысын бастады. Университет кампусында 2014 жылы ескі еврей зиратына арналған ескерткіш ашылды. Кампус осы ескі зираттың бір бөлігінде салынған.
Following the war, many Greek Jews emigrated to Israel. In August 1949, the Greek government announced that Jews of military age would be allowed to leave for Israel on condition that they renounced their Greek nationality, promise to never return, and take their families with them. The Greek Jews that moved to Israel established several villages, including Tsur Moshe, and many settled in the Florentine, Tel Aviv and the area around Jaffa Harbor. Some also emigrated to the United States, Canada, and Australia. Greece was the first country in Europe after the war to give back to its Jewish community possessions of Jews, that were killed by the Nazis in the Holocaust and the war as resistance fighters, so that the communities had the possibility for consolidation. A Jewish minority continues to live in Greece. There are communities in Athens and Thessaloniki. The community has had a small decrease since the Greek government debt crisis. As of 2020, about 5,000 Jews live in Greece, mostly in Athens (2500), with less than 1,000 in Thessaloniki. The Greek Jewish community has traditionally been pro European. According to the significant Jewish past and present of Thessaloniki the Aristotle University planned together with the Jewish community of Thessaloniki in 2014, the reopening of the Faculty of Jewish Studies. A former Jewish faculty was abolished 80 years before by the Greek dictator Ioannis Metaxas. This new faculty took in October 2015, her work on with leading professor Georgios Antoniou in the faculty of Philosophy. On the university campus a monument commemorating the old Jewish cemetery was unveiled also in 2014. The campus was built partially on this old cemetery.
Грекиядағы антисемитизм
Миша Гленни грек яһудилері ешқашан "солтүстік Еуропадағы антисемитизмдей зұлымдыққа тап болған емес. ХХ ғасырда гректер арасында яһудилерге қарсы шамалы сезімдер болды, бірақ олар маңызды емес азшылықты құрады". 2003 жылғы 21 қарашада Грекияның ішкі істер министрінің орынбасары Никос Бистис 27 қаңтарды Грекияда Холокостты еске алу күні деп жариялады және "Грекиядағы антисемитизмге қарсы күресу үшін грек яһудилерінің, грек емес яһудилердің және әлемдік яһуди қауымдастығының коалициясын" құруға міндеттенді. 2009 жылы басталған Грекияның мемлекеттік қарыз дағдарысының салдарынан экстремизмнің барлық түрлері күшейді, соның ішінде антисемиттік вандализмнің де кейбір жағдайлары тіркелді. 2010 жылы Грекияның еврей мұражайының фасады алғаш рет зардап шекті. Родос аралында 2012 жылғы 26 қазанда вандалдар қаланың Холокост ескерткішін свастикалармен ластады. Экстремизмнің жаңа қаупін болдырмау мақсатында, 2013 жылғы наурызда мыңдаған еврей және еврей емес гректер Салоникадағы Холокостты еске алу шарасына қатысты. Отырыста Грекияның премьер-министрі Антонис Самарас жеке сөз сөйлеп, Салоникадағы Монастыр синагогасында лекция оқыды. Кейбір уақыттан кейін грек яһуди саясаткері Александрос Модиано ресми лауазымға сайланды. Александрос Модиано Афина қалалық кеңесінде жұмыс істейді. Бүгінде Грекия мен Израиль арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас жоғары деңгейде. Яһуди қауымдастығы мен мемлекет арасындағы қарым-қатынас та жақсы. Дегенмен, грек қоғамында яһудилерге деген предубиденіе әлі де терең тамырланған.
Misha Glenny wrote that Greek Jews had never "encountered anything remotely as sinister as north European anti Semitism. The twentieth century had witnessed small amounts of anti Jewish sentiment among Greeks but it attracted an insignificant minority." On 21 November 2003, Nikos Bistis, the Greek Deputy Minister of the Interior, declared January 27 to be Holocaust Remembrance Day in Greece, and committed to a "coalition of Greek Jews, Greek non Jews, and Jews worldwide to fight antisemitism in Greece." The Greek government debt crisis, which started in 2009, has seen an increase in extremism of all kinds, which has included some cases of antisemitic vandalism. In 2010, the front of the Jewish Museum of Greece was defaced, for the first time ever. On Rhodes, on 26 October 2012, vandals spray painted the city's Holocaust monument with swastikas. Partly to head off any new found threat from extremism, thousands of Jewish and non Jewish Greeks attended Thessaloniki's Holocaust Commemoration in March 2013. The meeting was personally addressed by Greece's prime minister, Antonis Samaras, who delivered a speech to Monastir Synagogue in Thessaloniki. After a period, Alexandros Modiano, a Greek Jewish politician, has been voted to official duties. Alexandros Modiano works in the City Council of Athens. Today the diplomatic relations between Greece and Israel are on a high level. The relations between the Jewish community and the state are also good. However, prejudice against Jews is still deeply rooted in Greek society.
Грекиядан тыс жердегі яһудилер үшін грек азаматтығын алу
Грекия Парламенті елден шығарда Грекия азаматтығынан айырылған Холокосттан аман қалғандарға Грекия азаматтығын қайтару туралы шешім қабылдады. Грекиядан тыс жерде грек ата-анасының біреуіне немесе екеуіне де, немесе грек ата-бабасының біреуіне немесе бірнешеуіне туған адамдар Грекияда туған ата-бабалары арқылы Грекия азаматтығына ие болу құқығына ие. Грекия азаматтығын алу процесінде ата-бабаларының діни көзқарасын дәлелдеу қажет емес.
The Greek Parliament has decided to give Greek citizenship back to all Holocaust survivors who lost their Greek citizenship when leaving the country. Those who are born outside Greece to either one or both Greek parents, or one or more Greek grandparents, are entitled to stake a claim to their right to a Greek citizenship through their ancestor(s) born in Greece. For the process of obtaining one's Greek citizenship, there is no need to prove the religious denomination of the ancestors.