Кіріспе

Американдық теолог Сэмюэл Хопкинс (17 қыркүйек 1721 – 20 желтоқсан 1803) – Америка Құрама Штаттарының колониялық дәуірінің соңғы кезеңіндегі американдық конгрегационалистік теолог. Оның атымен Хопкинс теологиясы деп аталады. Хопкинс құлдыққа қарсы ерте күрескерлердің бірі болды, ол АҚШ-тың барлық құлдарын азат етуінің мүддесі мен борышы екенін айтты.

Ерте өмір және білім

Сэмюэл Хопкинс (кіші) 1721 жылы Коннектикут штатының Уотербери қаласында дүниеге келді және әкесінің ағасы, 1693–1755 жылдары Массачусетс штатының Батыс Спрингфилд шіркеуінде қызмет еткен Самуэль Хопкинс есіммен аталыпты. Хопкинс 1741 жылы Йель колледжін бітірді, содан кейін Джонатан Эдвардспен Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында дінтануды оқыды. 1742 жылы ол уағыз айтуға лицензия алды.

Карьерасының жалпы көрінісі

1743 жылдың желтоқсан айында Хопкинс Массачусетс штатының Хаусатониктегі Шеффилдтің (қазіргі Грейт Баррингтон) Солтүстік қауымының пасторы болып шақырылып, қызметке орналасты. Бұл шағын елді мекенде бар болғаны 30 отбасы тұрды; ол 1743 жылдан 1769 жылға дейін осы жерде қызмет етті. Хопкинстің осы онжылдықтардағы діни көзқарастары қарсылық тудырды, және қауым оның лауазымын қаржыландыруға келіспегендіктен, ол ақырында пасторлық қызметтен босатылды. 1770 жылдың сәуірінен 1803 жылы қайтыс болғанға дейін Хопкинс Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Бірінші конгрегациялық шіркеуде уағыз айтты. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде, 1776-1780 жылдары британдықтар Ньюпортты басып алғанда, Хопкинс Массачусетс штатының Ньюберипорт қаласында және Коннектикут штатының Кантербери мен Стэмфорд қалаларында уағыз айтты. Хопкинс 1742 жылы Йель университетінен діни ғылым докторы дәрежесін алды. Ол 1803 жылдың 20 желтоқсанында Ньюпортта қайтыс болды.

Теологиялық еңбектер

Хопкинс, Джонатан Эдвардс және Джозеф Беллами бірлесіп, мүмкін бұл қасақана болмаған, кейде Хопкинстің атымен, яғни Хопкинстік, бірақ сондай-ақ Жаңа Дінилік, Жаңа Мектеп Теологиясы, Жаңа Англия Теологиясы немесе Эдвардсиандық деп аталатын теологиялық жүйені жасады. Бұл діни жүйе – кальвинизмнің бір түрі, кейіннен оның жақтастары оны «турас кальвинизм» деп атады. Олардың көзқарасы ерекше теология ретінде қалыптасты, ол негізінен кальвинистік болған Жаңа Англиядағы діни ой-сананы бағыттап тұрды. Бұл теологиялық қозғалыс Екінші Ұлы Ояну кезінде маңызды рөл атқарды. Оған Принстонның теологтары, оның ішінде Чарльз Ходж қарсы шықты. Хопкинс «мүдделі емес ізгілік» деген фразаның авторы деп есептеледі, бірақ бұл тұжырым одан да ертерек пайда болған. Оны Джонатан Эдвардс та этикалық еңбектерінде айтқан.

Аболиционистік үгіт-насихат

Хопкинс, Нью-Англиядағы басқалар сияқты, үй құлдарын ұстады. Бірақ ол құлдық институтын жоққа шығарған алғашқы конгрегационалистік пасторлардың бірі болды. Америкадағы құл саудасынан бас тартқан алғашқы діни топ – конгрегационалистік шіркеудің уағыздаушылары мен мүшелері. Америка квакерлері құл иеленуші белсенді шіркеу мүшелерінің идеясын бірінші болып айыптаса, Хопкинстің шіркеуі африкалықтар мен африкалық американдықтарды құлдыққа салуға қарсы ашық уағыз жасайтын алғашқы шіркеу болды. Осы кезеңде Род-Айленд 1774 жылы колонияға құлдарды әкелуге тыйым салатын заң қабылдады. Хопкинс 1776 жылы «Африкалықтардың құлдығы туралы әңгіме» атты кітапша жариялады, ол «Континенттік Конгрестің құрметті мүшелеріне, Американың он үш біріккен колониясының өкілдеріне» арналған еді. Хопкинс құлдарды «біздің туыстармыз бен балаларымыз» деп атады және оларды босату – АҚШ-тың міндеті және мүддесі екенін мәлімдеді. 1784 жылы, Революциядан кейін, Род-Айленд штаты 1785 жылдың наурыз айынан кейін құл аналардан туған барлық балаға бостандық беретін заң қабылдады. Осыдан кейін Хопкинс африкалық американдықтардың шағын колониясын Африкаға жіберіп, ондағы жергілікті халықты дінге шақыруды ұсынды. Ол Род-Айленд штатында негр миссионерлері үшін мектеп ашқан болатын. Америка төңкерісі кезінде соғыс салдарынан осы мектеп жабылды. Кейіннен афроамерикандық кеме компаниясының иесі Пол Каффи Хопкинстің ойларынан шабыттанып, Сиерра-Леоне жағалауындағы Шербро аралын африкалық американдықтардың отарлауына кірісті, ол болашақта Ұлыбританияның колониясы болды. Харриет Бичер Стоу Хопкинске осыншалықты құрмет көрсеткендіктен, оны үшінші тарихи романы «Пастордың құдайы» (1859) романының басты кейіпкерлерінің бірі ретінде бейнеледі.