Хорватиядағы Цетинград муниципалитетінің тарихы мен халқы

Кіріспе

Cetingrad – Хорватияның Босниямен шекарасына жақын орналасқан Карловац округінің муниципалитеті. Ауылдың халқы 319 адамды құрайды, ал муниципалитеттің жалпы саны 2027 адамды (2011 жылғы мәліметтер). Муниципалитет Кордун аймағының құрамына кіреді. Cetingrad – Хорватия үкіметінің статистикалық түрде ерекше мемлекеттік қамқорлықты қажет ететін бірінші санаттағы аймақ ретінде жіктеген дамымаған муниципалитет.

Әкімшілік бөлініс

Цетинград қазіргі уақытта Хорватиядағы Карловац округінің муниципалитеті және бір бөлігі. Рим католик шіркеуінің мәліметінше, Цетинград приходы Слунь, Благай, Цвитович, Ладжевац, Раковица, Дрезник, Ваганак, Завалье, Кореница және Плитвицемен бірге Слунь деканатына қарасты.

Тарих

Цетинград ортағасырлық Цетин бекінісінің қираған жеріне жақын салынған. Орта ғасырлар Цетиннің алтын ғасыры болды. Бекіністің жанында францискандық монастырь мен бірнеше шіркеулер болған. Ол кезде Цетин Франкопан әулетінің меншігінде болды және Хорватия тарихында маңызды рөл атқарды. 1526 жылы Мохач шайқасында жеңіліс тапқаннан кейін, хорват аристократиясы Цетинде жиналып, 1527 жылы Цетинде сайлау өтті, онда олар Австрияның архиегерцогы Фердинанд I Габсбургті Хорватияның королі етіп сайлады. Хорваттар мен Фердинанд Габсбургтің өкілдері қол қойған харта Хорватия мемлекеттілігінің ең маңызды құжаттарының бірі болып саналады және Венадағы Австрия мемлекеттік архивінде сақталады. Келесі ғасырларда Цетин Габсбург монархиясы мен Осман империясының арасындағы шекаралық аймақ – Әскери шекараның бөлігі болды. Осы кезеңде Осман армиясы бірнеше рет оны басып алды. Бекініс бірнеше рет зардап шегіп, жөнделді. 1790 жылы генерал Валиш басқаратын австриялық әскерлер, ақыры Цетин бекінісін Габсбург монархиясына қайтарды. 1809 жылы Осман күштері тағы да Цетинді басып алды, бірақ 1810 жылы Ильрия провинцияларының генерал-губернаторы маршал Мармонттың қысымымен шегінді. Осман қатері сейілгеннен кейін бекініс тасталып, карьер ретінде пайдаланылды. Әкімшілік басқару Цетинге солтүстікке қарай дамыған Цетинград ауылына берілді. 19- және 20-ғасырларда аймақ сирек қоныстанды және экономикалық дамуға мүмкіндік болмады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аймақ қайтадан зор қайғы мен қиратуды бастан кешті, ал соғыстан кейін социалистік Югославия осы аймаққа немқұрайлылық танытты. Кедейлік салдарынан халық көшіп кетуге мәжбүр болды, алдымен теңіз арқылы, кейін Еуропа елдеріне. Югославия соғыстары кезінде Цетинград және айналасы әскери жолмен басылып алынды. 1995 жылға дейін Серб Крайина Республикасының құрамында болды. Цетинград тұрғындарының көп бөлігі төрт жылдық жер аударуда өтті. Серб бүлікшілері Слунь деканатындағы ең ірі Рим-католик шіркеуін (Марияның көтерілу шіркеуі, crkva Marijina Uznesenja, 1891 жылы салынған) өртеп, содан кейін қиратты. Шіркеу кейін қайта салынды. Этникалық топтар саны Пайыздық көрсеткіші Хорваттар 1,510 74,5% Босниялықтар 314 15,5% Сербтер 101 5,0%

Cetingrad was built in the vicinity of the ruins of the mediaeval fortress of Cetin. The Middle Ages was the golden era of Cetin. Near the fortress there was Franciscan monastery and several churches. At that time Cetin was the property of Frankopan family and it played important role in History of Croatia. After defeat in Battle of Mohács in 1526, the Croatian nobility gathered at Cetin to conduct the 1527 election in Cetin, where they elected Habsburg Ferdinand I, Archduke of Austria as the king of Croatia. The charter signed by Croatian nobles and representatives of Ferdinand of Habsburg is among most important documents of Croatian statehood and is preserved in Austrian State Archives in Vienna. In next centuries Cetin was part of Military Frontier, the borderland between Habsburg monarchy and Ottoman Empire. During this period Ottoman army took control over it several times. The fortress was several times damaged and repaired. In 1790 Austrian troops under the command of general Walisch finally returned back Cetin Castle to the Habsburg monarchy. In 1809 Ottoman forces once again occupied Cetin but in 1810 they withdrew under the threats of Marshal Marmont, governor general of Illyrian provinces. When the Ottoman threat was gone the fortress was abandoned and used as quarry. Administrative control was transferred to village of Cetingrad which developed north to the Cetin. In the 19th and 20th century the area was rarely populated and without any real opportunity for economic development. During World War II area once again experienced great suffering and destruction and after the war socialist Yugoslavia neglected this area. Due to poverty population was forced to migrate, first overseas and later to European countries. During the Yugoslav Wars, Cetingrad and the surrounding area was militarily conquered. It was part of the Republic of Serb Krajina until 1995. Most of Cetingrad's population spent four years in exile. Serb rebels burnt and then destroyed the biggest Roman Catholic church in Slunj deanery (church of Assumption of Mary, crkva Marijina Uznesenja, built in 1891). The church was later rebuilt. Ethnic group Number Percentage Croats 1,510 74.5% Bosniaks 314 15.5% Serbs 101 5.0%

Мәдениет

Цетинградта Хорватия Тәуелсіздік соғысының хорват сарбаздарына арналған ескерткіш орналасқан. Ауыл 1995 жылы 7 тамызда Серб Крайина Республикасынан босатылған күнін еске алу үшін 7 тамызды қала күні ретінде тойлайды.