Кіріспе
Әскери атақ
Жетекші теңізші – әскери-теңіз күштерінде, әсіресе Достастық елдерінің теңіз күштеріндегі кіші, офицерлік құрамына жатпайтын шен немесе дәреже. НАТО елдері қолданғанда, жетекші теңізші OR 4 шенін білдіреді. Бұл шен армия мен әуе күштеріндегі қара сержант шенімен тең келеді, ал кейбір теңіз күштерінде жетекші теңізшінің орнына қара сержант шені қолданылады. Бұл шен Австралия, Бангладеш, Канада (Sailor First Class), Финляндия, Гана, Грекия, Үндістан, Ирландия, Намибия, Жаңа Зеландия, Норвегия, Пәкістан, Оңтүстік Африка, Шри-Ланка және Ұлыбритания теңіз күштерінде қолданылады.
Австралия
Австралия Корольдік Әскери-теңіз флотының нышаны – "Австралия" деген сөздің үстіндегі былғанақ ілгек немесе киім түріне қарай, сол жақ жеңде тағылатын былғанақ ілгек. Бұл дәреже білікті матростан жоғары, ал кіші офицерден төмен. Бас матрос немесе бас қол, басқаша аталатыны, Корольдік Австралия Әуе күштері мен Австралия армиясындағы сержантқа тең. Бас матростарға "жетекші" деп есім қойылады, ал олардың дәрежесінің символы болып табылатын келлик ілгегінен аталғандықтан, жайылмалы сөйлеуде "келликс" (емес, "киллик") деп атайды.
Канада
Канада Корольдік әскери-теңіз флотында бірінші сыныпты теңізші (2020 жылдың тамызына дейін жетекші теңізші деп аталған) екінші сыныпты теңізшіден жоғары, ал шебер теңізшіден төмен тұрады (шебер теңізші – іс жүзінде бірінші сыныпты теңізшінің лауазымы). Оған армия мен әуе күштеріндегі капрал дәрежесі сәйкес келеді, және ол кіші офицерлер құрамының бір бөлігі болып табылады. Бұл шеннің жаргондық атауы – "киллик" (Royal Navy-дегідей). Бұл термин әлі де қолданылады, бірақ бұрынғы зәкір белгісі енді Канада Корольдік әскери-теңіз флотында осы шен үшін қолданылмайды. Бірінші сыныпты теңізшілер әдетте екінші және үшінші сыныпты теңізшілермен, сондай-ақ армия мен әуе күштерінің тиісті дәрежедегі өкілдерімен – қатарлы жауынгерлермен, капралдармен және бас капралдармен бірге тұрады және тамақтанады. Әскери-теңіз базаларындағы олардың тұлағы әдетте "кіші шенділер тұлағы" деп аталады. 2020 жылдың тамызынан бастап Канада Корольдік әскери-теңіз флоты "теңізші" терминін жынысқа қатысты бейтарап "теңізші" терминімен алмастырды. Жетекші теңізшілер енді "бірінші сыныпты теңізші" деп аталады (жиі "S1" деп қысқартылады).
Грекия
Грекия Әскери-теңіз күштерінде, басты теңізші (Δίοπος) қарапайым теңізші (Ναύτης) шенінен жоғары, ал кіші бас офицер (Κελευστής) шенінен төмен тұрады.
Кеңес Одағы мен Ресей
"Жетекші теңізші" (старший матрос; сөзбе-сөз "аға теңізші") – Ресей Федерациясы Әскери-теңіз күштерінің сарбаздық шені. Бұл шен "теңізші" (матрос) шенінен жоғары тұрады. Аталған шен 1946 жылы Кеңес Одағының Әскери-теңіз күштерінде енгізілді және 1991 жылы Ресей Федерациясы тарапынан қабылданып алынды. Беларусь және Украина сияқты бұрынғы Кеңес республикаларында да осыған ұқсас шендер бар, олардың айтылуы бірдей, бірақ жазуы сәл өзгеше: старшы матрос (Беларусь) және старший матрос (Украина).
Ұлыбритания
Корольдік теңіз флотында жетекші теңізші, жетекші қол немесе жетекші рейтингтің дәрежесі қабілетті теңізшіден жоғары, кіші офицерден төмен. Ол басқа әскерлердегі сержантқа балама болып табылады. Белгісі – бұл бұрылған арқанмен оралған ақаулы якорь (зәкір), ресми формада сол жақ қолдың үстінде, ақ жең (тек ресми формада) немесе комбинезон мен жұмыс киіміндегі иық белдіктерінде тағылады, бірақ қазір бұл кеуде ортасындағы бір ілгекке өзгертілген. Мамандар өздерінің мамандығының алдына "жетекші" деген сөзді қояды (мысалы, жетекші хатшы, жетекші аспаз, жетекші реттеуші). Жетекші рейтингті көбінесе "киллик" деп атайды, бұл ақаулы якорьтің дәрежелік белгісіне сілтеме жасайды.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ Әскери-теңіз күштерінде жетекші теңізші лауазымы әдетте бөлімшедегі ең тәжірибелі теңізшінің (E 3) лауазымы болып табылады. Жетекші теңізшінің шені үшінші сынып кіші офицерінің (E 4) шенімен тең, бірақ жетекші теңізшінің құқығы кіші офицердің (PO3) құқығымен ғана шектеледі, шені емес. Жетекші теңізші лауазымы әдетте үшінші немесе екінші сынып кіші офицері (PO3 немесе PO2) болмаған жағдайда қолданылады.
Венесуэла
Бұл шенді Венесуэланың Ұлттық Боливар қарулы күштері пайдаланады.