Кіріспе

Гонконг таулары – Гонконгтағы таулар. Арыстан жар, немесе әдеттегі атауымен Арыстан жар, Гонконгтағы тау. Ол Ша-Тин ауданында, Коулунның Коулун Тонг және Жаңа аумақтардың Тай Вай аралығында орналасқан және биіктігі шамамен жоғары. Шыңы граниттен тұрады, сирек бұталармен жабылыпты. Арыстан жартасын да қамтитын Коулун гранитінің жасы шамамен 140 миллион жылға бағаланады. Арыстан жар өзінің ерекше пішінімен танымал. Оның отырған арыстанға ұқсауы Шығыс Коулунның Чой Хунг және Сан По Конг аймақтарынан ең жақсы көрінеді. Орманды төбеге дейін серпіліп өтетін жол шыңға апарады, соңында "арыстанның басынан" тұрады. Бұл жол арыстанның бейнесі бойымен жалғасады және ақырында МакЛехоз жолымен қосылады. Жардан қала мен алыстағы Гонконг аралының әдемі көрінісі ашылады. Таудың барлығы Лайон Рок ауылдық саябағында, Тай Вайдағы Хунг Муи Куктан оңтүстікке қарай орналасқан. Коулун Тонг пен Тай Вайды байланыстыратын Лайон Рок туннелі көліктердің өтуіне мүмкіндік береді. Арыстан жар тағы бір танымал тау құрылысы – Ама жарға жақын орналасқан. Коулун қаласындағы бір көше Арыстан тасты жолы (獅子石道) деп аталған.

Мәдени сілтемелер

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Қытайдағы азаматтық соғыста коммунистер жеңіске жеткен соң, Қытай материгінен Гонконгқа қашқан көптеген адамдар Коулунда, Арыстан жартасы анық көрінетін жерде, шалап құрылған үйлерде тұрды. Гонконгтың кедейліктен қайта құрылу дәуіріндегі өмірді RTHK 1974 жылы "Арыстан жартасының астында" телесериалында бейнеледі. Сериалда Энн Хуэй сияқты, қазір танымал кинорежиссерлердің ерте туындылары көрсетілді. Оның танымал әні "Арыстан жартасының астында", Cantopop жұлдызы Роман Там орындаған, Гонконг халқының рухын бейнелейді деп саналады. Сериалдың аты және оның аттас әні "Арыстан жартасы рухымен" байланыстырылды, ол Гонконгтың өзіне сіңдірілген ұғым. Үкіметтің қолдауымен жаңартылған Гонконг брендінің екінші нұсқасында Арыстан жартасының силуэті бейнеленген. Брендтің мәлімдемесіне сәйкес, Арыстан жартасы – "Гонконг халқының "көтере аламын" деген рухын" көрсетеді. 2014 жылдың 23 қазанында "Арыстанның" басына "Мен нағыз жалпыға бірдей сайлау құқығын қалаймын" деген жазуы бар баннер ілінді, бұл 2014 жылғы Гонконг наразылықтарына қолдау көрсету мақсатында жасалды. Бірақ, үкімет келесі күні баннерді алып тастады. Lion Rock Institute – Гонконгтың саяси мәселелерін еркін нарық шешімдерімен шешуді жақтаған қоғамдық саясатты зерттейтін орталық. Гавин Янг Cathay Pacific Airways тарихын "Beyond Lion Rock" (1988) атты кітабында жазды. Culture деген регги тобының "Lion Rock" атты әні бар. Әйгілі британ таушысы сэр Крис Бонингтон Гонконгтағы Арыстан жартасын өзінің сүйікті шағылысы деп атады.

Ауылдық жолдар

Арыстан жартасының шығысы мен батысында Цинь дәуірінде екі жол салынған. Батыс жолы Ван Тау Хомнан Шатинге, ал шығыс жолы Цз Ван Шаннан Цок Пок Ханға дейін созылады. Бүгінде бұл жолдар жергілікті тұрғындар мен саяхатшылардың қатынауына қолданылады.

Геология

Коулун аймағындағы көптеген таулар, Арыстан тасы да олардың ішінде, граниттік тау жыныстарынан пайда болған. Бұл Гонконгтағы ең биік таулардың кейбіреулерінен өзгеше, олар Тай Мо Шан (957 м, ең биік тау) сияқты анағұрлым жас жанартаулық тау жыныстарынан құралған. Арыстан басының пішіні гранит блоктарының шеттеріндегі ауа райының әсерінен тозуының нәтижесінде қалыптасқан.

География

Арыстан жартасының солтүстігінде Тай-Вай және Ша-Тин жаңа қалалары орналасқан. Батысында Бейкон төбесі бар, оның ең биік нүктесінде азаматтық авиация мұнарасы орналасқан. Оңтүстікке қарай Вонг Тай Син аймағы, ал батысқа қарай Храм тауы деп аталатын тағы бір тау жатыр. Бұл таудың Коулунды Жаңа аумақтардан бөліп тұратын тік жартастар тізбегі бар. Осы кедергі Жаңа аумақтарға оңтүстік муссонының енуін тоқтатады. Бағыттың кейбір бөліктері тасты болып келеді және қоршау жоқ, сондықтан жаяу жүргіншілер тік жартастардан құлау қаупі бар. Үкімет бағыт бойында көптеген ескерту белгілерін орналастырды, олар жаяу жүргіншілерді осы қауіп туралы ескертеді. Тұманды немесе ылғалды күндері жартастың шетіне жақын тұрып селфи түсіруге немесе шыңға қысқа жолмен өтуге кеңес берілмейді, себебі осылай еткендердің қажетсіз өліміне себеп болған жағдайлар болды. Осы бағытта бірнеше адам қаза тапты. Жақсы дайындалмаған кездейсоқ туристер бұл жолға шығудан аулақ болуы керек.

Жаяу жүріп өлім

1982 жылы 20 желтоқсанда 14 жасар британдық бала арыстан басынан 30 метрлік жардан құлап көз жұмды. 2007 жылдың 1 сәуірінде 48 жастағы әйел серіктерімен бірге Арыстан жартасына шығу кезінде жолдан адасып, 100 метрлік жардан құлап қайтыс болды. 2008 жылдың 10 қыркүйегінде 26 жастағы ер адам Арыстан жартасына өрлеп бара жатқанда 40 метрлік жардан құлап көз жұмды. 2011 жылдың қараша айында 73 жастағы турист Арыстан жартасының үстіндегі жардан құлап қайтыс болды. 2016 жылдың 12 наурызында 22 жастағы жігіт сурет түсіру үшін Арыстан жартасына жалғыз өрлегенде, қаңқасынан айнылып, 400 метрлік жардан құлап қайтыс болды. 2019 жылдың 5 қазанында әйел Арыстан жартасының батыс жағындағы жардан 20 метр төменде өлі күйде табылды. 2020 жылдың 28 қаңтарында ер адам Арыстан жартасынан құлап, арыстан басынан 200 метр төмендегі беткейде табылды. 2020 жылдың 21 қарашасында 56 жастағы әйел Арыстан құйрығының оңтүстігіндегі қауіпті тау жолында өрлеу кезінде 30 метрлік жардан құлап түсті. 4 сағаттық құтқару операциясынан кейін қайтыс болды деп жарияланды.

Қоршаған орта

Лайон Рок жолы, туристерге қолайлы Виктория шыңынан өзгеше, ауылдық саябақ жолы болып табылады және көше шамдары, жолдар немесе арқан жолдары жоқ. Кешкі уақытта толығымен қараңғы болады. Жолдың кейбір бөліктері тасты болуы мүмкін, сондықтан жаяу жүргіншілер қараңғыда жолмен көтеріліп немесе түсіп бара жатқанда, қуатты фонарь және қосалқы батареялары болуы керек. Түнгі көріністерді көру үшін қараңғыда көтерілуді жоспарлағандар бұл жолмен күндіз барып танысуы немесе бұрын көтерілген адаммен бірге баруы тиімді. Жергілікті тұрғындар жиі пайдаланатын Лайон Рок жолының кіреберісіне жақын Вонг Тай Синнен басталатын жолмен жүргендерге 400 метрге жуық биіктік көтерілісі (100 метрден 495 метрге дейін) күтіледі, ол негізінен баспалдақтар мен тастардан тұрады. Жаздың ыстық және ылғалды күндері көбірек су алып жүріңіз.

Жабайы табиғат

Кейбір маймылдар туристерден тамақ алуға тырысады, себебі пластик қаптарда тамақ болуы мүмкін екенін біледі. Бұл маймылдар ұзын құйрықты макакалар деп аталады және 1920 жылдары жабайы табиғатқа босатылған үй жануарларының ұрпақтары. Үкімет бұл макакаларды Арыстан тасына жақын су қоймаларын қоршаған ағаштарды Микания микранта деп аталатын жүзім сияқты өсімдіктен қорғау үшін таратқан, себебі макакалар осы өсімдікпен қоректенуді ұнатады. Улы жыландар кешкі уақытта, әсіресе жаздың соңында немесе күздің басында, қысқа ұйқыға кетер алдында белсенді болады. Бамбук шұңқыры жыланы, басқа да улы жыландармен бірге, көбінесе түнде осы аймақта кездеседі, сондықтан олар тығылып жүрген бұталар мен қалың шөпке баспауға тырысыңыз. Гонконгтағы жылан шағудың 90%-дан астамын бамбук шұңқыры жыланы құрайды.