Кіріспе

Екінші Польша Республикасының екінші Конституциясы, 1935 жылы қабылданған

Польшаның сәуір Конституциясы (Ustawa konstytucyjna 23 IV 1935 немесе Konstytucja kwietniowa) – 1935 жылғы 23 сәуірде Польша Сеймі актісімен қабылданған негізгі заң. Ол Екінші Польша Республикасында билік тармақтарының функционалдық бөліну принципіне негізделмеген авторитарлық президенттік жүйені орнатып, күшке енгізді. Конституция 1921 жылғы наурыздағы бұрынғы Конституцияны, сондай-ақ парламенттік процедура ережелерін бұза отырып қабылданды, осы себепті оны Санация үкіметіне қарсы оппозицияның көп бөлігі дұрыс емес деп санайтын.

Қорытынды

Заң бойынша мемлекет барлық азаматтардың ортақ игілігі болып табылады. Сонымен қатар, ол Сейм мен Сенаттың өкілеттіктерін шектеп, Польша Президентінің билігін күшейтті. Президент "бір және бөлінбейтін мемлекеттік билікті" өз қолына шоғырландырды, "тек Құдай мен тарих алдында" жауапты болды, ал үкімет, парламент, қарулы күштер, соттар және бақылау органдары оған бағынышты болды. Президент сайлауы арнайы сайлаушылар ассамблеясында өтті, онда 80 адам қатысты, оның ішінде бес жоғары мемлекеттік лауазымды тұлға, сондай-ақ Сейм мүшелерінен таңдалған 50 сайлаушы және Сенат мүшелерінен таңдалған 25 сайлаушы болды. Президент жоғары лауазымға өзінің үміткерін ұсынуға құқылы еді. Оның өкілеттігі жеті жылға созылды. Президент үкімет мүшелерін тағайындады және қызметтен босатып, үкімет оған да, парламентке де жауапты болды. Ол парламентті мерзімі аяқталуына дейін таратуға және сенаторлардың үштен бірін, Польша армиясының бас қолбасшысын және Қарулы күштердің бас инспекторын тағайындауға құқылы болды. Сейднер, Стэнли С. Маршал Эдвард Смиглы-Рыдз және Польшаның қорғанысы, Нью-Йорк, 1978. Ол Сейм қабылдаған жарлықтарды шығаруға және вето құқығына ие болды. Жаңа конституцияның ең маңызды ерекшеліктерінің бірі – соғыс жағдайында президенттің ізбасарын тағайындау құқығы еді. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Польша үкіметінің эмиграциядағы заңдық негізі ретінде пайдаланылды. Конституция 1944 жылдың 22 шілдесінде Польша Ұлттық Азаттық Комитетінің манифестімен ресми түрде жойылды, ол 1952 жылы социалистік конституцияны қабылдамас бұрын уақытша наурыз конституциясына қайта оралды. Эмиграциядағы үкімет 1990 жылдың желтоқсанына дейін сәуірлік Конституция бойынша жұмыс істеді, содан кейін ол өзінің билігін 46 жыл ішінде Польшаның алғашқы коммунистік емес президенті болып сайланған Лех Валенсаға тапсырды.