Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Везер (vezɛʁ) – Францияның оңтүстік-батысындағы 211 км ұзындықтағы өзен. Ол Дордонь өзенінің маңызды саласы болып табылады. Оның бастауы Орталық Массив деп аталатын жотаның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Өзен Ле-Бугке жақын жерде оң жағынан Дордоньға құяды. Коррезе өзені Везердің саласы. Везер аңғары тарихқа дейінгі үңгірлер жүйесімен әйгілі, онда көптеген үңгір суреттері мен адам тектес жаратылыстардың қалдықтары сақталған. ЮНЕСКО 1979 жылы осы орындарының барлығын Дүниежүзілік мұра ретінде тағайындады. Ласко – ерекше үңгірлері бар орындардың бірі.
The Vézère (vezɛʁ; ) is a 211 km long river in southwestern France. It is an important tributary to the Dordogne. Its source is in the northwestern part of the elevated plateau known as the Massif Central. It flows into the Dordogne from the right near Le Bugue. The river Corrèze is a tributary of the Vézère. The Vézère Valley is famed for its prehistoric cave systems, containing numerous cave paintings and hominid remains. UNESCO collectively designated these a World Heritage Site in 1979. Among the sites with remarkable caves is Lascaux.
География
Везер өзенінің бастауы Лонжеру батпағында, Миллеваш үстіртінде, Коррезедегі Орталық массивте, теңіз деңгейінен 887 метр биіктікте, Меймак коммунасында, Пуй-Пендудың (973 м) батысында, Лонжеру орман ішінде, «Везер көздері» деп аталатын жерде орналасқан. Ол 50 метр биіктіктегі Лимүйльде Дордонье өзеніне оң жағынан құяды. Оның ең ірі саласы – Коррезе; олардың қосылған жері Брив-ла-Гейлард қаласының батыс шетінде. Басқа салалары – Лойра, Брадскоу және Брезу. Везердің ұзындығы 211,2 км.
The Vézère takes its source in the bog of Longéroux, on the plateau of Millevaches, in the Massif Central in Corrèze, at 887 meters above sea level, in the commune of Meymac, west of the Puy Pendu (973 m) in the forest of Longéroux, at the place called sources de la Vézère. It flows into the Dordogne on the right bank at Limeuil, at an altitude of 50 metres. Its main tributary is the Corrèze; their confluence is located in the western suburbs of Brive la Gaillarde. Other tributaries are the Loyre, the Bradascou and the Brézou. The length of the Vézère is 211.2 km.
Мекемелер
Везерден Узершеге дейін. Өзеннің бастау бөлігінде үш ірі бөгет орналасқан: Монсео-ла-Вироль бөгеті (немесе Монсео-ла-Вироль), теңіз деңгейінен 500 мен 650 метр аралығындағы Трейньяк бөгеті және одан сәл төмендегі Салиан бөгеті.
The Vézère to Uzerche. In its upstream part, the Vézère has three major dams: the dam of Monceaux la Virolle (or de Monceaux la Virole), the barrage at Treignac, located between 500 and 650 meters above sea level, and the dam at Saillant, a little lower.
Гидронимия
Визера өзені 889 жылы Каролингтік монастырьлардың ортағасырлық қолжазбаларында айтылған. Оны Дордоньдегі Жоғарғы Везер немесе Оверзермен, Л'Иль өзенінен 10 шақырым шығысқа қарай орналасқан саласымен шатастырмау керек. Кейбір ғалымдардың пікірінше, Везер атауы екі тіркескен лигуриялық түбірден құралған ежелгі Vizara немесе Izara гидронимінен туындаған. Біріншісі – viz немесе iz, ал екіншісі – ara. Viz немесе Iz «терең ойысқан аңғарды» білдіреді, ал ara – «су арнасын», сондықтан Везер сөзі «терең аңғардағы су арналары» дегенді білдіреді. Бұл сөз кельт тілінен шыққан Isara сөзі болуы да мүмкін, ол «құйылыс кезіндегі жылдам және күшті ағыс» деген мағынаны білдіреді, бұл саяхатшыларға қатты жаңбыр немесе қар еріген кезде өзеннің қаупін ескертеді. Галло-рим әлеміндегі қарапайым латынша нұсқасы visara болып табылады, ол көне француз және окситан тілдеріне логикалық фонетикалық эволюцияны түсіндіреді.
The river Visera is attested in Carolingian monastic medieval manuscripts in 889. It should not be confused in the Dordogne with the Upper Vézère, or Auvézère, a tributary of the L'Isle, 10 kilometers east of Périgueux. The name Vézère comes, according to some scholars, from the ancient hydronym Vizara or Izara, formed by two contiguous Ligurian roots. The first, viz or iz, and the second ara. Viz or Iz means a "hollow Valley", and ara means a "watercourse", the word Vézère means "streams in the hollow valley". It could also be a Celtic word Isara, meaning a "fast and impetuous flow (in case of flood)" to indicate to the travellers the dangers of a river during periods of intense rains or snow melt. The simple Latin variation is visara in the Gallo Roman world which explains the logical phonetic evolution into Old French and Occitan.
Везер аңғарындағы көнеден-ақ пайда болған жерлер мен әшекейленген үңгірлер
Везер аңғары он тоғызыншы ғасырдың соңынан бастап, ерекше тарихқа дейінгі ескерткіштердің көптеген жаңалықтарынан кейін "Адамзат аңғары" деп аталды, оның ішінде Абри де Кро-Магнон жартас үңгірі, Фон де Гом үңгірі және Лес-Эйзидегі Комбарельс үңгірлері бар. Бұл сондай-ақ Монтиньяк қаласындағы Ласко үңгірінің орналасқан жері. Везер аңғарының тарихи және көркем үңгірлері ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілген.
The Vézère valley was dubbed the "Valley of Mankind" from the end of the nineteenth century following the numerous discoveries of exceptional prehistoric sites, including the Abri de Crô Magnon, a rock shelter, the cave of Font de Gaume, and the Combarelles caves in Les Eyzies. It also the location of the Lascaux cave in Montignac. The prehistoric and ornate caves of the Vézère Valley are classified as UNESCO World Heritage Sites.